على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3448

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

عوض دادن و مبادله نمودن و معاوضه كردن متاع و كالا را با يكديگر . مقايظة ( moq yazat ) م . ع . قايظ فلانا مقايظة و قياظا و قيوظا ( نادرأ ) تابستانه داد فلان را مانند مشاهرة . مقائل ( maq 'el ) ع . ج . مقيل . مقايلة ( moq yalat ) م . ع . عوض دادن . مقائيد ( maq 'id ) ع . ج . مقيد . مقباس ( meqb s ) ا . ع . پارهء آتش و هيزمى كه به آتش افروخته شده باشد . مقبب ( moqabbab ) ص . ع . بيت مقبب : خانه قبه‌دار . و حافر مقبب : سمى كه گودى داشته باشد و داراى جوف بود . مقببة ( moqabbabat ) ص . ع . سرة مقببة : ناف باريك لاغر . مقبحة ( maqbahat ) ا . ع . هر چيز ناپسند . ج : مقابح . مقبر ( maqbar ) ا . ع . گور . مقبر ( maqbar ) م . ع . قبره قبرا و مقبرا ( از باب نصر و ضرب ) : در گور كرد آن را . مقبرة ( maqbarat ) و ( maqberat ) و ( maqborat ) و ( meqbarat ) ا . ع . گور و محل گور . ج : مقابر . مقبره ( maqbare ) ا . پ . مأخوذ از تازى - گور و محل گور . مقبرى ( maqbariyy ) و ( maqberiyy ) و ( maqboriyy ) و ( meqbariyy ) ص . ع . منسوب بمقبرة . مقبرى ( maqboriyy ) ا . ع . كسى كه در گورستان مسكن مىكند . و نام جمعى از محدثين . مقبس ( moqbes ) ص . ع . آنكه آتش مىخواهد از كسى . مقبص ( meqbas ) ا . ع . راستى و درستى . يق : اخذته على المقبص : يعنى راست و درست گرفتم آن را . و نيز طنابى كه در جلو اسبان رهان كشيده دارند . مقبض ( maqbaz ) و ( maqbez ) و ( meqbaz ) و مقبضة ( maqbazat ) و ( maqbezat ) و ( meqbazat ) ا . ع . قبضه و گرفتنگاه از شمشير و كمان و كارد و جز آن . مقبقب ( moqabqab ) ا . ع . شير بيشه . مقبقب ( moqabqeb ) ا . ع . سال آينده . مقبل ( moqbal ) ص . ع . پيش آمده و روى آوردهء بهر چيزى . مقبل ( moqbal ) م . ع . اقبل مقبلا اى اقبالا . مثل ادخلنى مدخل صدق . مقبل ( moqbel ) ا - ص . ع . پيش‌آينده و پيش‌روندهء بجانب كسى . و به زودى رسيده . و سال آينده . و از اعلام است . مقبل ( moqbel ) ص . پ . مأخوذ از تازى - قبول‌كننده و روى بچيزىكننده . و صاحب اقبال و نيكبخت و سعادتمند . مقبل ( moqabbal ) ا - ص . ع . بوسيده شده و شخص بوسيده شده و جاى بوسيده شده . و جامهء در پى كرده . مقبل ( moqabbel ) ص . ع . آنكه مىبوسد و ماچ مىكند . مقبلة ( moqbelat ) ص . ع . شب آينده . مقبو ( maqbovv ) و مقبوة ( maqbovvat ) ص . ع . مضموم و درهم كشيده شده . مقبوب ( maqbub ) و مقبوبة ( maqbubat ) ص . ع . باريك و لاغر . مقبوح ( maqbuh ) ص . ع . يكسو كرده شده . و برگشتهء از خير و دور از خير . ج : مقبوحون . مقبوح ( maqbuh ) ص . پ . مأخوذ از تازى - زشت و بدشكل و ملعون . مقبوحة ( maqbuhat ) ص . ع . مونث مقبوح : دور كرده شدهء از خير . ج : مقابيح . مقبوحون ( maqbuhuna ) ع . ج . مقبوح . مقبور ( maqbur ) ص . ع . در گور كرده شده . و به چيزى پيچيده شده . مقبوض ( maqbuz ) ص . ع . بپنجه گرفته . و مرده . مقبوض ( maqbuz ) ص . پ . ماخوذ از تازى - گرفته و اخذ شده و قبض شده و ضبط شده و تصرف شده و مالك شده و گرفتار شده و حبس شده و بند آمده . و ترنجيده شده . مقبول ( maqbul ) ا . ع . جامهء در پى كرده . مقبول ( maqbul ) ص . پ . مأخوذ از تازى - پسند شده و پذيرفته شده . و باجابت رسيده و قبول شده . و نيك داشته شده . و پسنديده و شايسته و مطبوع . و محبوب و خوش‌آيند و دل‌پسند و خوشگل و زيبا . و مقبول عامه : چيزى كه همهء مردم آن را بپسندند و بپذيرند و هر چيز مسلم . مقبولى ( maqbuli ) ا . پ . مأخوذ از تازى - پسنديدگى و شايستگى و خوشگلى و زيبايى و مطبوعى و محبوبى . مقبوليت ( maqbuliyyat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - خوشگلى و زيبايى و پسنديدگى . و شايستگى . و مقبوليت عامه : مسلميت و مطاعيت و مطبوعيت . مقبى ( maqbiyy ) ص . ع . مرد بسيار