على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3449

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

پيه . مقبئن ( moqba'enn ) ص . ع . گرفته و ترنجيده . و غايب و سپس مانده . مقة ( meqat ) م . ع . ومق ومقا و مقة . ر . و مق . مقت ( maqt ) م . ع . مقته مقتا و مقاتة ( از باب نصر ) : دشمن گرفت آن را و دشمن داشت بدشمنى سخت . مقت ( maqt ) ا . ع . بغض و عداوت و دشمنى . و نكاح المقت : نكاح زن پدر چنان كه در جاهليت معمول تازيان بوده . قوله تعالى وَ لا تَنْكِحُوا ما نَكَحَ آباؤُكُمْ مِنَ النِّساءِ إِلَّا ما قَدْ سَلَفَ إِنَّهُ كانَ فاحِشَةً وَ مَقْتاً وَ ساءَ سَبِيلًا . مقتاد ( moqt d ) ص . ع . رام و فرمانبردار و مطيع و منقاد . مقتب ( moqteb ) ص . ع . آنكه پالان بر پشت شتر مىنهد . و آنكه سوگند غليظ مىخورد . مقتبة ( moqtabbat ) ص . ع . يد مقتبة : دست بريده . مقتبس ( moqtabas ) ص . ع . فراگرفته . مقتبس ( moqtabes ) ص . ع . آنكه دريافت مىكند و فرا مىگيرد آتش و يا علم را از ديگرى . و آنكه مىدهد به ديگرى . مقتبل ( moqtabel ) ص . ع . رجل مقتبل الشباب : مردى كه در وى نشان پيرى پيدا نگردد و جوان‌تر و تازه . مقتت ( moqattat ) ص . ع . زيت مقتت : روغن در گل پرورده و يا بروغنهاى خوش بوى ديگر آميخته . مقتت ( moqattet ) ص . ع . بدگو و سخن‌چين . و آنكه روغن را با گل مىپروراند . مقتتل ( moqtatal ) ص . ع . كشتهء از عشق و يا از جن . مقتتل ( moqtatel ) ص . ع . مشغول بقتال و جنك . مقتتى ( moqtati ) ص . ع . نوكر گيرنده و كرايه‌دار نوكر و خدمتگار . مقتحم ( moqtahem ) ص . ع . آنكه بىانديشه در كارى درمىآيد . و آنكه خوار مىشمرد كسى را . و ستارهء فروشونده . مقتدا ( moqtad ) ا . پ . مأخوذ از تازى - آنكه مردمان پيروى آن مىنمايند و تقليد از وى مىكنند و پيشوا . مقتدح ( moqtadeh ) ص . ع . آنكه از آتش‌زنه آتش مىگيرد . و آنكه از ديك شوربا مىآشامد . و مدبر در كارها . مقتدر ( moqtader ) ص . ع . قادر و توانا . مقتدر ( moqtader ) ا . ع . وسط و ميانهء از هر چيزى . و پزندهء در ديك . و لقب جعفر بن معتضد هيجدهمين خليفه عباسى كه پس از بيست و چهار سال و يازده ماه مدت خلافت در سال 325 هجرى كشته شد . مقتدر ( moqtader ) ص . پ . مأخوذ از تازى - قادر و توانا . مقتدى ( moqtad ) ص . ع . آنكه مردمان پيروى آن كنند . مقتدى ( moqtadi ) ص . ع . پيروى كننده و اقتداكننده . و المقتدى بامر الله : لقب عبد اللّه بن محمد بيست و هفتمين خليفه عباسى كه پس از نوزده سال و هشت ماه خلافت در سال 487 هجرى وفات نمود . مقتر ( moqter ) ص . ع . رجل مقتر : مرد تنگ‌كننده نفقه بر عيال . و نيز مرد فقير و درويش و تنگدست . ج : مقترون . مقتر ( moqter ) ا . ع . پالان و زين نيكو ساخت و نيكو نشست كه پشت ستور را از ريش نگاهدارد . مقتر ( moqattar ) ص . ع . كباء مقتر : چوب بخوربخور كرده شده . مقتر ( moqatter ) ص . ع . رجل مقتر : مرد تنگ گيرندهء نفقه بر عيال . مقترب ( moqtareb ) ص . ع . نزديك بهم شده . و عهدى كه وفاى به آن نزديك شده باشد . مقترة ( moqterat ) ص . ع . زنى كه به چوب عود بخور مىدهد . مقترت ( moqtaret ) ا . ع . آنكه هر چه بيابد بگيرد . مقترح ( moqtareh ) ص . ع . آنكه بطور ابرام و بدون لياقت و لزوم پرسش مىكند و درخواست مىنمايد . و آنكه بىانديشه شعر مىگويد و مىخواند . و آنكه از نو پيدا مىكند چيزى را بىآنكه از كسى شنيده باشد . مقترض ( moqtarez ) ص . ع . وام گيرنده و وام‌دار . مقترع ( moqtare ' ) ص . ع . گشن برگزيده شده . مقترف ( moqtaraf ) ص . ع . بعير مقترف : شتر از نو خريده شده . مقترف ( moqtaref ) ص . ع . ورزكننده . و گناهكار و متهم . مقترن ( moqtaren ) ص . ع . يار و رفيق شده . و از پى هم در آمده . و دوست و رفيق . مقترون ( moqteruna ) ع . ج . مقتر . مقترى ( moqtari ) ص . ع . آنكه قصد و اراده مىكند . و آنكه كوشش مىنمايد . و آنكه پيروى مىكند . و آنكه از شهرى بشهرى مسافرت مىنمايد . و آنكه ميهمان را مىپذيرد و ميزبانى مىكند .