على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3447

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

مقامى كه آن حضرت صلى اللّه عليه و آله در شب معراج بدانجا رسيد . و مقام مصلا : جايى كه ابراهيم خليل در آنجا نماز گزارده بود . و مقام كردن : نشستن و قرار گرفتن و متوطن گشتن و اقامت كردن و ماندن . مقامأة ( moq ma'at ) و ( moq m t ) م . ع . ماقامأة المكان و غيره مقاماة : موافقت نكرد آن جاى و جز آن او را . و ما يقامينى الشئ مقاماة : سازوارى و موافقت نكرد من را آن چيز . مقامات ( maq m t ) ع . ج . مقامة . مقامات ( maq mat ) ا . ع . مكالماتى كه داراى محاورات مجالس و محافل تازيان باشد مانند مقامات حريرى و مقامات بديعى . مقامات ( maq m t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - درجات و مراتب . و مقامات رضوان : هشت بهشت . و مقامات موسيقى : پرده‌هاى موسيقى . و اهل مقامات : موسيقىدان و مردم صاحب قدر و مقام و درجات عاليه . مقامة ( maq mat ) ا . ع . مجلس و محل نشستن و جماعتى از مردمان . ج : مقامات . مقامة ( moq mat ) ا . ع . اقامت . و دار المقامة : جنت و بهشت . مقامح ( moq meh ) ص . ع . شترى كه از بيمارى و يا از سرما از آب خوردن باز ايستاده باشد . يق : بعير مقامح و ناقة مقامح . مقامحة ( moq mahat ) م . ع . قامحت ابل فلان مقامحة و قماحا : وارد شدند شتران فلان بر آب و از سرما و يا از بيمارى آب نخوردند . مقامحة ( moq mehat ) ص . ع . ابل مقامحة : شترانى كه از سرما و يا از بيمارى آب نخورند و سرباز زنند از آب . مقامر ( moq mer ) ص . ع . بگرو بازنده . مقامر ( moq mer ) ا . پ . مأخوذ از تازى - قماركننده و قمارباز . مقامرپيشه ( moq mer - pice ) ا . پ . ياى مجهول - قمارباز و آنكه شغل وى قمار كردن باشد . مقامرة ( moq marat ) م . ع . بگرو چيزى باختن و نبرد كردن با هم بگرو . مقامرخانه ( moq mer - x ne ) ا . پ . قمارخانه . مقامس ( moq mes ) ص . ع . آنكه نبرد مىكند با كسى در غواصى . مقامسة ( moq masat ) م . ع . نبرد كردن با كسى در غواصى . المثل : هو يقامس حوتا : دربارهء كسى گويند كه با داناتر از خود مناظره كند . مقامع ( maqame ' ) ع . ج . قمعة . و . ج : مقمعة . مقامق ( moq meq ) ا . ع . كسى كه سخن را از اقصاى حلق گويد . مقامى ( moq m ) ا . ع . نام دهى در يمامه . مقامى ( maq mi ) ص . پ . مأخوذ از تازى - منسوب به محل و جاى و مقام . مقاناة ( moq n t ) م . ع . آميختن و سازوارى نمودن . مقانب ( maq neb ) ا . ع . گرگهاى بسيار شكار . و ج . مقنب . مقانع ( maq ne ' ) ع . ج . مقنع و مقنعة . مقاواة ( moq v t ) م . ع . قاواه مقاواة : داد و عطا كرد او را . و قاويته : نبرد كردم با او در زورآورى . مقاوة ( moq vat ) ا . ع . محافظت و صيانت و نگاهبانى . ر . مقو و مقوة . مقاود ( maq ved ) ع . ج . مقود . مقاوس ( maq ves ) ع . ج . مقوس . مقاوس ( moq ves ) ا . ع . تازندهء اسب و رهاكنندهء آن . مقاوسة ( moq vasat ) م . ع . مقايسة . ر . مقايسة . مقاول ( maq vel ) ع . ج . مقول . مقاول ( moq vel ) ص . ع . آنكه مشغول گفت و شنودست . مقاولة ( maq velat ) ع . ج . مقول . مقاولة ( moq valat ) م . ع . با كسى قول كردن و گفت و شنود نمودن . مقاوم ( moq vem ) ص . ع . حريف و خصم و آنكه بر مىخيزد بر خلاف ديگرى . و آنكه مىايستد در نزد كسى . مقاوم ( moq vem ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مقاومت‌كننده . مقاومة ( moq vamat ) م . ع . قاوم مقاومة و قواما . ر . قوام . مقاومت ( moq vamat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - ايستادگى و برابرى و مقابلى . مقايسة ( moq yasat ) م . ع . قايس بين الامرين مقايسة و قياسا : اندازه نمود ميان آن دو كار . و قايس فلانا : برابرى كرد با فلان در اندازه گرفتن . مقايسه ( moq yese ) ا . پ . مأخوذ از تازى - سنجيدگى ميان دو چيز و دو چيز را با هم اندازه گرفتن . و اندازهء ميان دو چيز و قياس . مقايضة ( moq yazat ) م . ع .