على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3425
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
فارس مغرف : سوار شتابرو . ج : مغارف . و خيل مغارف : اسبان تيزرو . مغرفة ( meqrafat ) ا . ع . كفگير . ج : مغارف . مغرق ( moqraq ) و ( moqarraq ) ص . ع . لجام مغرق بالفضة : لگام بسيم آراسته . و كذلك : لجام مغرق . مغرق ( moqreq ) ص . ع . غرق كننده و غوطهور كننده . مغرق ( moqarraq ) ص . ع . غرق كرده . مغرم ( maqram ) م . ع . غرم غرما و مغرما و غرامة . ر . غرم . مغرم ( maqram ) ا . ع . غرامت و هر چه اداى آن لازم باشد . و وام و توان . قوله تعالى : أَمْ تَسْئَلُهُمْ أَجْراً فَهُمْ مِنْ مَغْرَمٍ مُثْقَلُونَ * اى من اداء ذلك الاجر . و قولهم : اعوذ بك من الماثم و المغرم اى مغرم الذنوب و المعاصى . ج : مغارم . مغرم ( maqram ) و ( moqram ) ص . ع . رجل مغرم : مرد گرفتار وام . و منه الدعاء : و اقض عن مغرمنا . و رجل مغرم بالحب : مرد اسير دوستى . و كذلك : مغرم فى الكل . مغرم ( moqram ) ص . ع . شيفته و گرفتار و آزمند چيزى . ج : مغرمون . مغرمون ( moqramuna ) ع . ج . مغرم : قوله تعالى : إِنَّا لَمُغْرَمُونَ اى معذبون . مغرندى ( moqrandi ) ص . ع . عالى و غالب و چيره شونده . و آنكه بزدن و دشنام دادن بر چيزى غالب شود و چيره گردد . مغرو ( maqrovv ) ص . ع . هر چيز بسريشم چسبانيده شده . مغرو ( maqrovv ) ا . ع . تير و يا نيزه . المثل : ادركنى باحد المغروين اى به سهم او برمح . مغروة ( maqrovvat ) ص . ع . قوس مغروة : كمان بسريشم چسبانيده . مغرود ( moqrud ) ا . ع . نوعى از سماروغ . ج : مغاريد . مغروداء ( maqrud ' ) ص . ع . ارض مغروداء : زمين سماروغناك . مغرور ( maqrur ) ص . ع . فريفته و ببيهودگى اميدوار شده . مغرور ( maqrur ) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - گول خورده و فريفته شده و باميد بيهوده اميدوار شده . و متكبر و خودپسند و خودبين و گستاخ و با نخوت و بر تن و فرود . مغرورى ( maqruri ) ا . پ . مأخوذ از تازى - خودپسندى و گستاخى و خود بينى و تكبر و نخوت . مغروس ( maqrus ) ص . ع . شجر مغروس : درخت در زمين نشانيده شده . مغروسة ( maqrusat ) ا . ع . اختلاط و آميزش . يقال : هو فى مغروسة من الامر : او در آميختگى كارهاست . مغروض ( maqruz ) ا . ع . آب باران . مغروف ( maqruf ) ص . ع . بريده شده و قطع شده . مغروق ( maqruq ) ص . ع . غوطهور شدهء در آب و فرو رفتهء در آب . مغرى ( moqr ) ص . ع . برانگيخته شده و بر آغالانيده شده . و آزمند . مغرى ( moqri ) ص . ع . آنكه بر مىانگيزاند . مغرى ( maqriyy ) و مغرية ( maqriyyat ) ص . ع . سريشمى شده و چسبانيده شده با سريشم . يق : قوس مغرية . مغز ( maqz ) ا . پ . ماده عصبى كه در جوف كله سر واقع شده و آن را پر كرده . و مادهء نرم جوف استخوانها . و مادهاى كه در جوف پارهاى هستهها مانند بادام و هسته زردآلو و هلو و گيلاس و جز آن مىباشد . و مادهء احمى و ماكول پارهاى ميوهها مانند هندوانه و خربزه و جز آن ضد پوست و نيز آن جز مأكول از بعضى ميوهها كه تخم در آن واقع شده مانند خيار . و مادهء اصلى هر چيزى و جوهر هر چيزى و نيز مغز : كبر و غرور و نخوت . و مغز بادام : بادام پوست كرده . و مغز بردن : بسيار گفتن و دردسر دادن . و مغز پشت : حرام مغز . و مغز تر كردن : حرف زدن و سخن كردن . و مغز جوز : گردكان پوست كرده . و مغز در سر كردن : خاموش شدن و سكوت ورزيدن . مغز ( moqezz ) ص . ع . بقرة مغز : ماده گاوى كه آبستنى بر وى دشوار باشد . مغزاة ( maqz t ) ا . ع . يك دفعه كشش و جنك با دشمن دين . ج : مغازى . مغز پرداخته ( maqz - pard xte ) ص . پ . بىمغز و تهى مغز . مغز پرده ( maqz - parde ) ا . پ . پردهاى از دماغ كه ام الرقيق نيز گويند . مغزار ( meqz r ) ص . ع . ناقة مغزار : ماده شتر پر شير . مغزدار ( maqz - d r ) ص . پ . هر چيزى كه داراى مغز باشد . و چيزى كه پر مغز باشد . و مردم مغزدار : مردم پر فكر مآلانديش و مردم استوار ضد بيمغز . مغزر ( moqzar ) ص . ع . قوم مغزر : گروه صاحب شتران بسيار شير . و نيز