على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3426
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
گروه خداوند شتران بسيار . مغزر ( moqzer ) ص . ع . بسيار شيرده . مغزرة ( maqzarat ) ص . ع . ناقة مغزرة : ماده شتر پر شير . مغزرة ( moqzerat ) ا . ع . هر آنچه شير افزايد . و نام گياهى شيرافزا كه برگش مانا بسپندان و گاوان را خوش آيندست . مغز روشن ( maqz - rovcan ) ا . پ . واو مجهول - سعوط و نشوق و هر چيزى كه ببينى كشند . مغزل ( maqzal ) ا . ع . سخن گويى با زنان . مغزل ( maqzal ) و ( meqzal ) و ( moqzal ) ا . ع . دوك . ج : مغازل . مغزل ( meqzal ) ا . ع . عمود نورج . ج : مغازل . مغزل ( moqzel ) ص . ع . ظبية مغزل : ماده آهوى با غزال . مغزور ( maqzur ) و مغزورة ( maqzurat ) ص . ع . بسيار باران رسيده . يق : ارض مغزورة و مكان مغزور . مغزول ( maqzul ) ص . ع . رشته شده . مغزى ( maqz ) م . ع . غزا غزوا و مغزى . ر . غزو . مغزى ( maqz ) ا . ع . مغزى الكلام : مقصود و مراد از سخن . و يق . عرفت مغزاه اى مراده و مقصده . مغزية ( moqzeyat ) ص . ع . امراة مغزية : زنى كه شوى او بجنك دشمن رفته باشد . و ناقة مغزية : ماده شترى كه مدت آبستنى آن از يك سال گذشته باشد . و اتان مغزية : ماده خرى كه پس انداخته باشد بچه آوردن را . مغزين ( maqzin ) ص . پ . منسوب بمغز . مغزين ( maqzin ) ا . پ . نوعى از حلوا . مغزينه ( maqzine ) ا . پ . مغز كله و دماغ . مغزينه ( maqzine ) ص . پ . منسوب بمغز و داراى مغز . مغس ( maqs ) م . ع . مغسه مغسا ( از باب فتح ) : نيزه زد و بسود آن را . و مغس ( مجهولا ) مغسا : گسسته روده گرديد . مغس ( maqas ) م . ع . مغس مغسا ( از باب سمع ) : گسسته روده گرديد . لغة فى الصاد . مغس ( maqes ) و مغسة ( maqesat ) ص . ع . گسسته روده . مغستان ( moqest n ) ا . پ . نخلستان . مغسس ( moqasses ) ا . ع . رطب تباه شده . مغسل ( maqsal ) و ( maqsel ) ا . ج . جاى مرده شستن . ج : مغاسل . مغسل ( meqsal ) ا . ع . هر چه بدان چيزى شويند . مغسل ( meqsal ) ص . ع . گشنى كه گشنى بسيار كند و باردار نگرداند . و كذلك الرجل . مغسلة ( maqsalat ) ا . ع . دشتى در مدينه كه در آن جامه شويند . مغسوس ( maqsus ) ا . ع . رطب تباه شده . مغسوس ( maqsus ) ص . ع . بعير مغسوس : شتر گرفتار بيمارى غساس . مغسوسة ( maqsusat ) ا . ع . گربه . و خرمابنى كه رطب دهد و شيرين نباشد . مغسول ( maqsul ) ص . ع . شسته شده و غسل داده شده و پاك شده . مغشم ( meqcam ) ا . ع . مرد خود راى دلير كه هر چه خواهد كند . مغشوش ( maqcuc ) ص . ع . لبن مغشوش : شير آميختهء به آب . مغشوش ( maqcuc ) ص . پ . مأخوذ از تازى - ناسره و قلب و غير خالص و آميخته و ناراست . و مزور و خاين . مغشوش طبيعت ( maqcuc - tabi'at ) ص . پ . حيلهباز و فريبنده . مغشوشى ( maqcuci ) ا . پ . مأخوذ از تازى - ناسرگى و قلبى و آميختگى . مغشى ( moqacc ) ص . ع . زر دوزى شده . مغشى ( maqciyy ) ص . ع . سراسيمه و حيران . و ناگهان گرفته شده . و مغشى عليه : بيهوش . مغص ( maqs ) ا . پ . مأخوذ از تازى - پيچش شكم و پيچش ناف و كناك و نستاك . مغص ( maqs ) و ( maqas ) ا . ع . درد شكم . و مغص بتحريك قول عاء است و گفتهاند مغص بتحريك اسم است از مغص الرجل ( مجهولا ) و الفعل من فتح . مغص ( maqas ) م . ع . مغص مغصا ( از باب سمع ) : به درد شكم گرفتار شد . مغص ( maqas ) ا . ع . شتران سپيد گرامى نژاد . و جمعى است كه از لفظ خود واحد ندارد و چون كسى سنگين باشد مىگويند : فلان مغص من المغص . مغص ( maqes ) و مغصة ( maqesat ) ص . ع . گرفتار درد شكم .