على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3424
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
فى الارض مغرة من مطر : باريد بر زمين باران سودمند و يا باران كم و يا باران سبك . مغر ( maqar ) ا . ع . رنك سرخ غير خالص و يا سرخ تيره سپيدى آميخته . مغراء ( maqr ' ) ا . ع . از اعلام است . و اوس بن مغراء از شعراى مضر است . مغران ( maqr n ) ا . ع . نام شخصى . مغرب ( maqreb ) و ( maqrab ) ا . ع . جاى فرو شدن آفتاب و خاور . ج : مغارب . و نيز هنگام فرو شدن آفتاب . يق : لقيته عند مغرب الشمس يعنى ديدم آن را هنگام فرو شدن آفتاب . مغرب ( maqreb ) ا . ع . مأخوذ از تازى - خاور و جاى فرو شدن آفتاب . و هنگام فرو شدن آفتاب . و نيز مغرب : ممالك افريقا . و نماز مغرب : نماز چهارم كه پس از فروشدن شدن آفتاب مىخوانند . مغرب ( moqrab ) ا . ع . صبح و سپيدهدم . و هر چيز سپيد و هر چه از چيزى كه سپيدتر باشد . و سپيدى كناره و لبهاى چيزى . و مردم و يا حيوانى كه ابروهاى وى سپيد شده باشد . مغرب ( moqreb ) ا - ص . ع . چيز غريب و عجيب آرنده . و العنقاء المغرب و عنقاء مغرب و عنقاء مغربة ( در هر سه بطور صفت ) و عنقاء مغرب ( بطور اضافه ) : نام مرغى معروف الاسم و مجهول الجسم . و يا مرغى بزرك و دور پرواز . و يا از الفاظى است كه معنا ندارد . و نيز سختى . و زنى كه به سفر رود و خبرش باز نيايد . و پشته . و پشته بلند . مغرب ( moqarrab ) ص . ع . فاصله دور . مغرب ( moqarreb ) ص . ع . سوى مغرب شونده و آنكه بسوى مغرب مىرود . مغرب ( moqarreb ) و ( moqarrab ) ص . ع . شاؤ مغرب . فاصله دور . و كذلك : شاؤ مغرب . مغربان ( maqreb n ) ا . ع . جايى كه آفتاب فرو مىشود . و وقت فرو شدن آفتاب . مغربان ( maqreb ne ) ا . ع . به صيغه تثنيه : مغرب و مشرق . مغربة ( moqrebat ) ص . ع . مونث مغرب . ر . مغرب . مغربة ( moqarrabat ) و ( moqarrebat ) ا . ع . خبر دور . و خبر بيگانه . يق : هل من مغربة خبر اى هل من حالة حاملة الخبر من موضع بعيد . و هل جاءكم مغربة خبر يعنى خبر بيگانه كه از غير آن شهر باشد . و كذلك : مغربة خبر . مغربل ( moqarbal ) و مغربلة ( moqarbalat ) ا - ص . ع . فرومايه و ناكس . و كشتهء بر آماسيده . و ملك رونده . مغربون ( moqarrebuna ) ا . ع . كسانى كه در ژاد ايشان جن شريك باشد . مغربى ( maqrebi ) ص . پ . مأخوذ از تازى - منسوب به مغرب . مغربى ( maqrebiyy ) ص . ع . منسوب به مغرب . و منسوب بافريقا و مراكش . ج : مغاربة . و قسمى از پول طلا . مغربية ( maqrebiyyat ) ا . ع . بيگانگى و غريبى . مغربين ( maqrebayn ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مغرب و مشرق . مغرة ( maqrat ) ا . ع . باران سودمند . و باران سست و باران كم و سبك . مغرة ( maqrat ) و ( maqarat ) ا . ع . گل سرخ و طين احمر . مغرة ( maqarat ) و ( moqrat ) ا . ع . كدورت . و رنك سرخ غير خالص . و سرخ تيرهء سپيدى آميخته . مغرد ( moqarred ) ص . ع . آواز خواننده و سرود گوينده و طرب آورنده . مغرد ( moqarred ) و ( moqarrad ) ص . ع . دور و بعيد . مغرر ( moqarrer ) ص . ع . بيفكر و بىانديشه و بىپروا و غافل و كسى كه خود را در خطر اندازد . مغرز ( maqraz ) و ( maqrez ) ا . ع . جاى فرو كردن چيزى . و جاى فرو بردن سوزن و پايه و بنياد و بيخ . و جاى نشاندن چيزى . ج : مغارز . مغرز ( moqrez ) ص . ع . واد مغرز : رودبارى كه در آن گياه غرز باشد كه قسمى است از ثمام و بدترين گياهها مىباشد براى چريدن مال . مغرزة ( moqarrezat ) ص . ع . جرادة مغرزة : ملخ دنب در زمين فرو برده براى تخم نهادن . مغرس ( maqras ) ا . ع . زمين تخمدان و زمينى كه در آن نهال درخت عمل مىآورند . و بطور مجاز زن را نيز گويند . ج : مغارس . مغرض ( maqrez ) ا . ع . فرود سينه شتر و جانب شكم از زير اضلاع . ج : مغارض . مغرض ( moqrez ) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - بدخواه و بدنفس و بدفطرت و كسى كه داراى غرض و كينه باشد . مغرض ( moqarraz ) ص . ع . تهى شده و خالى گشته . مغرف ( meqraf ) ص . ع .