على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3413
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
تعليم . معلم ( mo'allem ) ا . ع . آموزنده و تعليم كننده و آگاه كننده . معلم ( mo'allem ) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - استاد و آموزنده و يكيتا و مربى و مدرس . و معلم اول : ارسطو . و شيطان . و معلم و متعلم : استاد و شاگرد . و معلم ثانى : ابو نصر فارابى . معلمة ( ma'lamat ) ا . ع . آنچه بدان بر چيزى استدلال كنند . ج : معالم . معلمة ( mo'lemat ) ا . ع . شناخته شده . كقولهم : ما زال فينا رباط الخيل معلمة . معلمخانه ( mo'allem - x ne ) ا . پ . جاى درس و تحصيل و مدرسه . و نام مدرسه عالى در طهران از مستحدثات شاهنشاه مرحوم ناصر الدين شاه قاجار . معلمى ( mo'allemi ) و معلميت ( mo ' llemiyyat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - تربيت و تعليم . معلن ( mo'len ) ص . ع . آشكار كننده و فاش كننده و شايع كننده . معلنجم ( mo'lanjem ) ص . ع . رمل معلنجم : ريگ تو بر تو و برهم نشسته . معلنداة ( mo'land t ) ا . ع . چاره و مدد و كمك . و نجات و رهايى . معلندد ( mo'landad ) و ( mo'landed ) ا . ع . مالى عنه معلندد : نيست مرا از وى چارهاى . و كذلك ما لى عنه معلندد . معلندد ( mo'landed ) ا . ع . زمينى كه در آن نه آب باشد و نه چراگاه . و مال ى اليه معلندد : نيست مرا بسوى آن راه و درآمدى . معلنكس ( mo'lankes ) ا . ع . گياه خشك بسيار و فراهم آمده . و ريك برهم نشسته . و موى انبوه . و موى گنده انبوه سخت سياه و متردد . معلنكك ( mo'lankek ) ص . ع . موى بسيار و فراهم آمده . معلوب ( ma'lub ) ص . ع . گرفتار بيمارى علب . و راه فراخ و پاسپرده . و سيف معلوب : شمشيرى كه بر قبضهء آن پى گردن شتر پيچيده باشند . معلوب ( ma'lub ) ا . ع . نام شمشيرى . معلوجاء ( ma'luja ' ? ) و معلوجى ( ma'luj ) ع . ج . علج . معلوط ( mo'lavvat ) ا . ع . جاى داغ بر گردن شتر . معلوف ( ma'luf ) و معلوفة ( ma'lufat ) ص . ع . فربه . معلوق ( ma'luq ) ص . ع . آويخته شده . و كسى كه در حلق وى زلو چسبيده باشد . معلوق ( ma'luq ) ا . ع . هر آنچه به روى چيزى آويزند خواه گوشت باشد و يا خرما و انگور و يا مشك و مطاره . ج : معاليق . معلول ( ma'lul ) ص . ع . گرفتار مرض و بيمارى و عليل . و چيز خورده شده . معلول ( ma'lul ) ص . پ . مأخوذ از تازى - هر چيزى كه وى را به علت و سبب و ضرورى ثابت كرده باشند . و چيزى كه داراى علت و سبب بود . و بيمار و عليل و ناخوش و آزرده . و كم قوت و كم زور شده . و شراب ممزوج با آب . و پير معلول : مرد پير ناتوان . معلوم ( ma'lum ) ص . ع . دانسته شده و يقين نموده و دريافت شده . معلوم ( ma'lum ) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - دانسته شده و شناخته شده و مشخص و ممتاز و آشكار و هويدا و واضح و محقق و مسلم و معروف و مشهور و نامدار . و زر و درم و دينار و ذخيره . و معلوم الحال : آنكه وضع زندگانى وى را همه كس مىداند و نامدار و مشهور بر خلاف مجهول الحال . و معلوم شدن : واضح و آشكار شدن و هويدا گشتن و دانسته شدن . و معلوم كردن : ثابت كردن و محقق و معين نمودن و نشان كردن و علامت گذاشتن و خبر دادن و اطلاع دادن و شناسانيدن و شناختن و كشف كردن و ظاهر كردن . معلومات ( ma'lum t ) ص . ع . الايام المعلومات : ده روز ذىحجه كه حاجيان حج مىكنند . معلومات ( ma'lum t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - چيزهاى دانسته شده و علوم . معلومى ( ma'lumi ) ا . پ . مأخوذ از تازى - اطلاع و دانايى و معرفت و دانش و هنر . معلوميت ( ma'lumiyyat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - چگونگى دانا بودن و اطلاع داشتن . معلهج ( mo'alhaj ) ا . ع . گول و احمق و ناكس و فرومايه . معلهز ( mo'alhaz ) ا . ع . گوشت نيم پخته . معلهزة ( mo'alhazat ) ا . ع . گوسپند لاغر . معلهص ( mo'alhas ) ص . ع . گوشت نيم پخته . يق : لحم معلهص : گوشتى كه نيك پخته نشده باشد . معلى ( mo'li ) ص . ع . بلند گرداننده و افرازنده و بر بلندى برآينده . معلى ( mo'all ) ص . ع . بلند كرده و افراشته . و بزرك بزرك كرده . معلى ( mo'all ) ا . ع . نام تير