على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3414

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

هفتم از تيرهاى قمار . و نام اسبى . و از اعلام است . معلى ( mo'all ) ص . پ . مأخوذ از تازى - بلند و رفيع و معلا . معلى ( mo'alli ) ص . ع . بلند كننده و افرازنده . و آنكه از جانب راست گوسپند و ماده شتر را بدوشد . معم ( me'amm ) ص . ع . هو معم خير : يعنى راى و عطاى او شامل همه است و براى و عطاى خويش همه را فرا مىگيرد . معم ( mo'amm ) و ( mo'emm ) ص . ع . كسى كه اعمام و برادران پدرش بسيار باشند . و آنكه عموهايش كريم باشند . معما ( mo'amm ) ا . پ . مأخوذ از تازى - كلامى كه دلالت كند بر اسمى بطريق رمز و ايما و كردك و چيستان . و سخن مشكل و دشوار و غامض و پوشيده و پرد . معمار ( me'm r ) ا . پ . مأخوذ از تازى - بنا و راز و دزار و مباشر بنايى و داناى بعلم بنايى كه باستاد بنا دستور العمل مىدهد و سازنده بنا . و معمار كارخانه قدرت : كنايه از خداوند عالم جل شانه مىباشد . معمارى ( me'm ri ) ا . پ . مأخوذ از تازى - بنايى و علم بنايى و شغل معمار . معمد ( mo'mad ) ص . ع . دراز قامت . معمد ( mo'ammad ) ص . ع . آنكه از عشق بىخود و شكسته‌دل باشد . و آنكه در آب معمودية غسل داده شده باشد . و خباء معمد : خيمه بستون راست كرده . و وشى معمد : نوعى از نگار . معمد ( mo'ammed ) ص . ع . آنكه در آب معمودية غسل مىدهد . معمر ( ma'mar ) ا . ع . منزل بسيار آب و گياه . و نام مردى . معمر ( mo'mer ) ص . ع . معمور و آباد . و هر چيزى كه به كسى دهند ما دام الحيوة و تا هنگامى كه زنده باشد . معمر ( mo'ammar ) ص . ع . آنكه عمر زياد كرده باشد . و سعادتمند و خجسته . معمر ( mo'ammar ) ص . پ . مأخوذ از تازى - داراى عمر بسيار . معمر ( mo'ammer ) ص . ع . آباد كننده و جايى را مسكون نماينده . و آبادان . معمرط ( mo'amret ) ص . ع . لص معمرط : دزدى كه هر چه يابد بدزد . معمس ( mo'ammas ) و ( mo'ammes ) ص . ع . امر معمس : كار دشوار و بىسروته . و كذلك امر معمس . ج : معمسات ( mo'ammas t ) و ( mo'ammes t ) . معمسات ( mo'ammas t ) و ( mo'ammes t ) ع . ج : معمس ( mo'ammas ) و ( mo'ammes ) . معمع ( ma'ma ' ) ا . ع . زن ساخته روزگار با مال كه از مال خود چيزى به كسى ندهد . و زن تيز خاطر روشن راى كه گويا پرگاله آتش است . و هو ذو معمع : او صابر و شكيباى در كارهاست و مروسنده است بر آن . معمعان ( ma'ma ' n ) ا - ص . ع . سختى گرما . و يوم معمعان : روز سخت گرم . معمعانى ( ma'ma ' niyy ) ص . ع . سخت گرم . معمعة ( ma'ma'at ) ا . ع . آواز نيستان و جز آن كه سوختن گيرد . و آواز دليران در معركه . معمعة ( ma'ma'at ) م . ع . معمع القوم : در گرما و سختى آن سير كردند آن گروه . و معمع الرجل : بشتاب كار كرد آن مرد . و معمع فلان : مع بسيار گفت فلان در سخن . و معمع القوم : كارزار كردند آن گروه . و معمع السماء المطر : رنديد و بركند باران زمين را . معمعى ( ma'ma'iyy ) ا . ص . مردى كه هر كه غالب باشد يار او شود . و درهم معمعى : درمى كه بر آن لفظ مع مع نوشته باشند . معمل ( ma'mal ) ا . ع . نام پادشاهى از بنى هاشم . معمل ( mo'mal ) ص . ع . طريق معمل : راه پاسپرده و مسلوك . معمم ( mo'ammam ) ا - ص . ع . زينت كرده شده با عمامه و عمامه بر سر گذاشته . و مهتر و سيد قوم . و اسبى كه سواى گردن همه سر آن سپيد باشد . و اسبى كه سپيدى پيشانى وى تا منبت موى پيشانى فرود آيد . و اسبى كه گوش و موى پيشانى و گرداگرد آن سپيد باشد . معمم ( mo'ammam ) ص . پ . مأخوذ از تازى - داراى عمامه و منديل و عمامه بر سر گذاشته . و معمم شدن : عمامه بر سر گذاشتن . معممة ( mo'ammamat ) ص . ع . شاة معممة : گوسپندى كه گوش و موى پيشانى و گرداگرد آن سپيد باشد . معمود ( ma'mud ) ص . ع . شكسته دل از عشق . معمودانى ( ma'mud ni ) ا . پ . مأخوذ از تازى - آبى مر ترسايان را كه كودكان خود را در آن فرو برده غسل مىدهند و آن را بمنزله ختنه مىدانند و مىگويند كودكان را پاك مىكند . معمودية ( ma'mudiyyat ) ا . ع .