على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3407

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

حمار معضض : خرى كه خران ديگر وى را گزيده باشند . معضل ( mo'zal ) ص . ع . سخت و دشوار و مشكل و دشوار در دريافت . معضل ( mo'zel ) ص . ع . امرأة معضل : زنى كه بچه آوردن بر وى دشوار باشد . ج : معاضيل . و كذلك الدجاجة و غيرها . و امر معضل : كار بى بيرون شو از آن . و نيز معضل : مرد قوى و استوار خلقت . و منه فى صفته صلى اللّه عليه و آله : انه كان معضلا . معضل ( mo'zel ) ا . ع . مرد زيرك و سخت درشت . معضل ( mo'azzel ) ص . ع . بيت معضل : خانه تنگ . و امرأة معضل : زنى كه بچه آوردن بر وى دشوار باشد . و كذلك الدجاجة و غيرها . معضل ( mo'azzel ) و معضلة ( mo'azzelat ) ص . ع . زن و يا گوسپندى كه بچه بدشوارى از رحم آن برآيد . معضلات ( mo'zol t ) ا . ع . سختيها و كارهاى دشوار و مسائل مشكل . ج : معضلة . معضلة ( mo'zelat ) ا . ع . مسئله مشكل و دشوار . و منه قول عمر رضى اللّه عنه : اعوذ بالله من كل معضلة ليس لها ابو الحسن يريد عليا عليه السلام . ج : معضلات . معضوب ( ma'zub ) ص . ع . سست و ضعيف و برجاى مانده . معضود ( ma'zud ) ص . ع . گرفتار درد بازو . و شجر معضود : درخت بريده شده با معضاد . معضوض ( ma'zuz ) ص . ع . گزيده شده و با دندان گرفته شده . معضون ( mo'ezzuna ) ع . ج . معض . معضهة ( mo'zehat ) ص . ع . ارض معضهة : زمينى كه عضاه در آن فراوان باشد . معضئل ( mo'za'el ) و معضئلة ( mo'za'elat ) ص . ع . بسيار درهم پيچيده . يق : شجر معضئل و غصون معضئلة . معط ( ma't ) م . ع . معط المراة بولدها معطا ( از باب فتح ) : بچه انداخت آن زن . و معط بها : تيز داد . و معط بحقه : مماطله كرد و دير داشت حق وى را . و معط فلان الجارية : گاييد فلان آن كنيزك را . و معط الشئ : دراز كشيد آن چيز را . و معط السيف : از نيام بركشيد شمشير را . و معط الشعر : بركند موى را . و نيز معط : بىموى شدن اندام . معط ( mo't ) ع . ج . امعط و معطاء . معط ( ma'at ) م . ع . معط الرجل معطا ( از باب سمع ) : بىموى شد بدن آن مرد . و معط الذئب : پليد و خبيث شد آن گرگ . و نيز كم شد و يا ريخت موى آن گرك . معط ( ma'et ) ص . ع . گرگ موى ريخته و يا كم موى . معطاء ( ma't ' ) ص . ع . مونث امعط : زن بىموى . و گرك ماده موى ريخته . و ارض معطاء : زمين بىگياه . ج : معط . معطاء ( ma't ' ) ا . ع . ناپاكى . و و اندوه و غم . و عورت . معطاء ( me't ' ) ص . ع . بسيار دهش . مذكر و مونث در وى يكسان است . يق : رجل معطاء و امراة معطاء . ج : معاطى ( ma'ati ) و ( ma ' tiyy ) . معطار ( me't r ) ص . ع . كسى كه بوى خوش بسيار ماليده باشد . مذكر و مونث در وى يكسان است . يق : رجل معطار و امراة معطار . و ناقة معطار : ماده شتر برگزيده و ماده شتر درشت خوب صورت . معطارة ( me't rat ) ص . ع . امراة معطارة : زن بسيار بوى خوش ماليده . و ناقة معطارة : ماده شتر خوب نيك نژاد . معطاش ( me't c ) ص . ع . خداوند شتران تشنه . مذكر مونث در وى يكسان است . . يق : رجل معطاش و امراة معطاش . معطال ( me't l ) ص . ع . امراة معطال : زن بىپيرايه و زنى كه بىزيورى عادت وى باشد . معطب ( ma'tab ) ا . ع . جاى هلاك . ج : معاطب . معطب ( mo'teb ) ص . ع . مرد تنك‌گير بر عيال . معطة ( mo'tat ) ا . ع . ابو معطة : گرك . معطة ( ma'etat ) ص . ع . گرك موى ريخته و يا كم موى . معطر ( mo'ter ) ص . ع . ناقة معطر : ماده شتر درشت و خوب صورت . معطر ( mo'attar ) ص . ع . خوشبوى ناك . معطر ( mo'attar ) ص . پ . مأخوذ از تازى - هر چيز خوشبوى و داراى عطر خوش . معطرات ( mo'ter t ) ص . ع . ابل معطرات : شتران روشن موى و نيكو و فربه . معطرات ( mo'attar t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - چيزهاى خوش‌بو و داراى بوى خوش . معطرة ( mo'terat ) ص . ع . شتر ماده اصيل و برگزيده .