على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3406
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
معصرة ( ma'sarat ) ا . ع . جايى كه در آن چيزى مىفشارند . معصرة ( me'sarat ) ا . ع . آنچه در وى انگور فشارند تا آب وى برآيد و چرخشت . ج : معاصر . معصره ( me'sare ) ا . پ . مأخوذ از تازى - منگنه و جندره و جواز و جوازان . معصف ( mo'sef ) ص . ع . مكان معصف : جاى بسيار كشت . و جاى پر از كاه . معصف ( mo'sef ) و معصفة ( mo'sefat ) ص . ع . ريح معصف : باد تند . و كذلك ريح معصفة . معصفر ( mo'asfar ) ص . ع . ثوب معصفر : جامه رنگين شده با عصفر و گل كافشه . معصل ( me'sal ) ا . ع . آنكه بر عزيم سخت گيرد . معصل ( mo'assel ) ا . ع . هر آنچه وقت انداختن دوتا گردد . و تيرى كه در هوا پيچ پيچان رود . معصم ( me'sam ) ا . ع . نام بز . و جاى ياره و سوار از دست و بند دست . ج : معاصم . معصم معصم ( me'sam - me'sam ) ع . كلمهايست كه بدان بز را وقت دوشيدن خوانند . معصوب ( ma'sub ) ا - ص . ع . سخت گرسنه . و شمشير لطيف . و رجل معصوب الخلق : مرد لطيف استخوان نيك خلقت استوار گوشت . و نيز معصوب باصطلاح عروض آن جزوى از شعر كه خامس متحرك آن را ساكن كنند و مفاعلتن را مفاعيلن كنند . معصوبة ( ma'subat ) ص . ع . مونث معصوب . يق : جارية معصوبة الخلق : دخترك لطيف استخوان نيك خلقت استوار گوشت . معصور ( ma'sur ) ص . ع . فشرده . معصوم ( ma'sum ) ص . ع . بازداشته شده از گناه . ج : معصومون . معصوم ( ma'sum ) ا . ع . از اعلام است . معصوم ( ma'sum ) ص . پ . مأخوذ از تازى - بىگناه و نگاهداشته شده از گناه . و طفل معصوم : بچه و كودك زيرا هنوز گناهى از وى سر نزده . معصومات ( ma'sum t ) ع . ج . معصومة . معصومة ( ma'sumat ) ص . ع . مونث معصوم . ج : معصومات . معصومون ( ma'sumuna ) ع . ج . معصوم . معصومه ( ma'sume ) ا . پ . از اعلام زنان است . معصومى ( ma'sumi ) ا . پ . مأخوذ از تازى - بيگناهى و عصمت . معصوميت ( ma'sumiyyat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - بيگناهى و كودكى و طفوليت معصومين ( ma'sumin ) ص . پ . مأخوذ از تازى - بازداشته شدگان از گناه . معصية ( ma'siyat ) م . ع . عصى عصيا و معصية . ر . عصى . معصيت ( ma'siyat ) ا . ع . عصيان و گناه و جرم . ج : معاصى . معصيت ( ma'siyat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مخالفت و نافرمانى و سركشى و عدم اطاعت و عصيان و گناه و جرم و بزه . معصيل ( me'sil ) ا . ع . چوگان و عصاى سركج كه بدان شاخههاى درخت را گيرند . معض ( ma'z ) و ( ma'az ) م . ع . معض من الامر معضا و معضا ( از باب سمع ) : دشوار شد كار بر وى و خشمناك گرديد از كار . معض ( ma'ez ) ص . ع . خشمناك از كار . و آنكه كار بر وى دشوار آيد . معض ( ma'azz ) ا . ع . آنچه بدان چنك زنند . و مستمسك . يق : ما لنا فى هذا الامر معض اى مستمسك . معض ( mo'ezz ) ص . ع . كسى كه شتران وى عض خورند . ج : معضون . معضاد ( me'z d ) ا . ع . بازوبند . و كاردى كه قصاب بدان استخوان برد . و آنچه بر بازو بندند از دوال و مانند آن . و شمشيرى كه خوار داشته شود بدرخت بريدن . معضة ( mo'ezzat ) ص . ع . ارض معضة : زمينى كه در آن عض فراوان باشد . معضد ( me'zad ) ا . ع . بازوبند . و داس و يا شمشير مانندى كه بدان درخت مىبرند . ج : معاضد . معضد ( mo'azzad ) ا . ع . جامهاى كه بر بازوى آستين آن نگار و يا ريشه باشد . معضد ( mo'azzad ) ص . ع . غوره خرمايى كه از يك طرف به رسيدن نزديك شده باشد . معضدة ( me'zadat ) ا . ع . هميان دراهم . معضدة ( mo'azzadat ) ص . ع . ابل معضدة : شتران بازو داغ كرده . معضدة ( mo'azzedat ) ص . ع . بسرة معضدة : غوره خرمايى كه از يك طرف به رسيدن نزديك شده باشد . معضض ( mo'azzaz ) ص . ع .