و بخشش ماليات و باج و خراج . معافىنامه ( mo ' fi - n me ) ا . پ . معاف‌نامه . معاقب ( mo ' qab ) ص . ع . پيروى كرده و از پس كسى در آمده . و شكنجه شده . معاقب ( mo ' qab ) ص . پ . مأخوذ از تازى - عقوبت كرده شده . و عذاب كرده شده . معاقب ( mo ' qeb ) ص . ع . پيروىكننده و از پس كسى درآينده . و آنكه با ديگرى كارى را با نوبت مىكند . و شكنجه‌كننده و عذاب‌كننده . معاقب ( mo ' qeb ) ص . پ . مأخوذ از تازى - عقوبت‌كننده و عذاب نماينده . معاقبة ( mo ' qabat ) م . ع . عاقبته بذنبه معاقبة و عقابا : شكنجه كردم او را بسبب گناهى كه كرده بود . و عاقبت اللص : شكنجه نمودم آن دزد را . و عاقبت فلانا : آمدم پس از فلان . و قوله تعالى : فَعاقَبْتُمْ اى فغنمتم . و عاقب زيد عمروا : زيد و عمرو بنوبت سوار شدند . و قيل يستعمل فى مطلق النوبة و لا يحتص بالركوب . و عاقب بين شيئين : يكى از آن دو چيز را پس ديگرى آورد . و نيز معاقبة : نوعى از تصرفات عروض را گويند . معاقبة ( mo ' qebat ) ص . ع . ابل معاقبة : شترانى كه گاه گياه شور و گاه گياه شيرين چرند . معاقة ( ma ' qat ) م . ع . معق النهر معافة ( از باب كرم ) : دور تك شد آن چوى . و كذلك معقت البئر . معاقد ( ma ' qed ) ع . ج . معقد . معاقد ( mo ' qed ) ا . ع . عهد و پيمان نماينده و معاهد . معاقدة ( mo ' qadat ) م . ع . عاقده معاقدة : عهد و پيمان نمود با او . معاقر ( mo ' qer ) ص . ع . آنكه مجادله مىكند با ديگرى . و ملازم . معاقرة ( mo ' qarat ) م . ع . عاقره معاقرة : نبرد كرد او را در پى كردن شتر . و نيز معافرة : ملازمت و مجادله و هجاء و دشنام دادن بهم ديگر . و ادمان كردن در شرب خمر . و از هم دورى گزيدن و رميدن از يكديگر . معاقصة ( mo ' qasat ) م . ع . با چيرگى جستن . معاقل ( ma ' qel ) ع . ج . معقل . و ج . معقلة . معاقل ( ma ' qel ) ا . پ . مأخوذ از تازى - جايهاى سخت و مشكل و صعب . و جايهاى پناه و قلعه‌ها و سرحدها . معاقلة ( mo ' qalat ) م . ع . عاقله معاقلة فعقله : نبرد كرد او را در خرد پس اعقل و يا خردتر از و بود . و نيز معاقلة : مساواة كردن . الحديث . المراة تعاقل الرجل الى ثلث ديتها اى تساويه . معاقم ( ma ' qem ) ع . ج . معقم . معاقمة ( mo ' qamat ) م . ع . پيكار كردن و خصومت نمودن و دشنام دادن . معاك ( ma ' k ) م . ع . عاك عوكا و معاكا . ر . عوك . معاكة ( ma ' kat ) م . ع . معك معاكة ( از باب كرم ) : گول گرديد . معاكة ( mo ' kkat ) م . ع . خمانيدن و مايل گردانيدن . معاكد ( ma ' ked ) ع . ج . معكد . معاكسة ( mo ' kasat ) م . ع . مخالفت داشتن و برعكس بودن . معاكظة ( mo ' kazat ) م . ع . دير داشتن وام و دراز كشيدن . معاكيس ( ma ' kis ) ع . ج . معكوس . معال ( mo ' l ) ا . ع . آتيته من معال : از بالاى آن آمدم . معالاة ( mo ' l t ) م . ع . عالاه و به معالاة و علاء : بلند كرد آن را و قرار داد آن را بلند و برآمد بر آن . و عالا الرجل : از عالية برآمد آن مرد . و عالا خبره : فاش كرد خير او را و آشكار كرد خير مرك او را . و عال عنى : به صيغه امر يعنى كناره گزين از من و يك‌سو شو . و عال على : نيز به صيغه امر يعنى بار كن بر من . معالة ( ma ' lat ) ا . ع . بدى . يقال : هو صاحب معالة : او صاحب شر و بدى است . و معالة البرذون : علف برذون . معالة ( mo ' llat ) م . ع . در ميان روز دوشيده شدن ماده شتر . معالج ( mo ' laj ) ص . ع . چاره شده و تيمار شده و آماده گشته . و طبخ شده . معالج ( mo ' laj ) ص . ع . آنكه طبخ مىكند و مىپزد . و آنكه دوا مىكند و چاره مىنمايد . معالج ( mo ' lej ) ا . پ . مأخوذ از تازى - طبيب و پزشك . معالجة ( mo ' lajat ) م . ع . عالج معالجة و علاجا . ر . علاج . معالجه ( mo ' leje ) ا . ع . مأخوذ از تازى - مداوا و علاج و چارهء درد و چارهء كار . معالف ( ma ' lef ) ع . ج . معلف . معالق ( ma ' leq ) ع . ج . معلق ( ma'laq ) و . ج . معلق ( me'laq ) المثل : علقت معالقها و صر الجندب : گويند مردى رسيد بچاهى و طناب خود را بطناب چاه بست پس آمد در نزد صاحب