على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3391
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
چاه و ادعاى جوار آن را كرد صاحب چاه سبب پرسيد گفت طناب خود را بطناب تو بستم صاحب چاه ابا كرد و گفت برو از پى كار خود گفت علقت معالقها و صر الجندب يعنى آويزان شد دولهاى آن و بانك كرد جندب . و معالق جمع معلق است كه بمعنى دول و سطل شير دوشه باشد . قال الميدانى المعالق يجوز ان يكون جمع معلق و هو موضع العلوق و التاء فى علقت يجوز ان يكون كناية من الدلو و يجوز ان يكون كناية عن الارشية اى تعلقت الارشية بمواضع تعلقها . معالم ( ma ' lem ) ع . ج . معلم . و ج . معلمة . معالمة ( mo ' lamat ) م . ع . نبرد كردن در علم . معالنة ( mo ' lanat ) م . ع . عالن معالنة و علانا . ر . علان . معالى ( ma ' li ) ع . ج . معلاة . معالى ( ma ' li ) ا . پ . مأخوذ از تازى - بزرگوارى و بلندى قدر و مرتبه . و معالى امور : كارهاى شريف و بزرك . و دامت معاليه : پاينده باد بزرگوارى آن . معاليق ( ma ' liq ) ع . ج . معلاق . و ج . معلوق . معاليق ( ma ' liq ) ا . ع . نوعى از خرمابن . معامر ( mo ' mer ) ا . پ . مأخوذ از تازى - معمار . معامرباشى ( mo ' mer - beci ) ا . پ . معمارباشى و رئيس معماران . معامسة ( mo ' masat ) م . ع . عامسه معامسة : پوشيد آن را و مغالطه نمود و آشكارا نكرد دشمنى با آن را . و عامس زيدا : راز گفت با زيد . معامسة ( mo ' mesat ) ص . ع . امراة معامسة : زنى كه در ايام جوانى خود را پوشيده دارد و هتك عزت و شرف خود نكند . معامع ( ma ' me ' ) ا . ع . جنگها و كارهاى بزرك و سترك . و ميل بعض مردم بر بعضى . و ستم بر يكديگر و گروهشدگى مردم از جهة عصبيت . معامل ( mo ' mel ) ص . پ . مأخوذ از تازى - معاملهكننده و خريد و فروخت نماينده . و هم كسب و هم صنعت . و مشتاق و آرزومند . معاملات ( mo ' malat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - داد و ستد و خريد و فروخت و معاملهها . معاملة ( mo ' malat ) م . ع . عامله معاملة : بها كردم آن را . و نيز معاملة : تكليف دادن كسى را بكارى . و تصرف كردن در بيع و مانند آن . معاملگى ( mo ' melegi ) م - ف . پ . مأخوذ از تازى - منسوب به معامله . و خوش معاملگى كردن : يعنى خوش رفتارى كردن در معامله و داد و ستد . و بد معاملگى كردن : بدرفتارى نمودن در معامله و داد و ستد . معامله ( mo ' mele ) ا . پ . مأخوذ از تازى - تجارت و سوداگرى و داد و ستد و خريد و فروخت . و عهد و شرط در خريد و فروخت . و كاروبار و علاقهء تجارتى . و قرارداد تجارتى و داد و ستد با يكديگر . و اهل معامله : اهل كار و پيشهور و سوداگر . و حسن معامله : خوشرفتارى در داد و ستد . و خوش معامله : خوش رفتار در داد و ستد . معاملهدان ( mo ' mele - d n ) ص . پ . كاردان و كارشناس . معاملى ( mo ' meli ) ص . پ . مأخوذ از تازى - كسى كه براى گذران اهل و عيال خود هر قسم كار و بارى را مباشرت مىكند . معامى ( ma ' mi ) ا . ع . زمينهاى ويران بىعمارت و بىمردم . معان ( ma ' n ) ا . ع . جاى باش و منزل . و موضعى در راه حاجيان شام . معان ( mo ' n ) ص . ع . اعانت كرده شده و يارى شده . معان ( mo ' n ) ا . ع . از اعلامست . معاناة ( mo ' n t ) م . ع . عاناه معاناة و عناء : منازعت كرد با وى و ملابسه نمود و رنج كشيد و رنجانيد . و قولهم : ما يعانون ما لهم : يعنى نيكو تيمار نمىكنند مال خود را . معانة ( ma ' nat ) ا . ع . پشتيبان و يارىگر . و يارىگرى . معانة ( ma ' nat ) م . ع . عان معانة و عنانا . ر . عنان . معاند ( mo ' ned ) ص . ع . از هم ديگر جدا گرديده و كرانه گزيده . و بر خلاف مكافات كرده . معاند ( mo ' ned ) ص . پ . مأخوذ از تازى - خودسر و سركش و گردنكش و متمرد و نافرمان . و دشمن و ژكاره . معاندة ( mo ' nadat ) م . ع . عاند معاندة و عنادا . ر . عناد . معاندت ( mo ' nadat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - تمرد و سركشى و مخالفت و عداوت و دشمنى . معاندين ( mo ' nedin ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مردمان معاند و دشمن و متمرد . معانشة ( mo ' nac t ) م . ع .