على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3381
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
قره : شكارچى دوسيدهء در كاژه خود . و جمل مطلنفئ الشرف : شتر چسبيده كوهان . مطلوب ( matlub ) ص . ع . خواسته و جسته . مطلوب ( matlub ) ص . پ . مأخوذ از تازى - درخواست شده . و تجسس شده و طلب شده و خواهش شده و تقاضا شده . و لازم شده و ضرور شده و احتياج داشته شده . و هر چيز آرزو شده و خوشآيند و مرغوب . مطلوب ( matlub ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مقصود . و ميل . و خواهش . مطلوبه ( matlube ) ص . پ . مأخوذ از تازى - مطلوب . مطلوح ( matluh ) ص . ع . خالى شكم . مطلوس ( matlus ) ص . ع . در زندان افگنده شده و محبوس . مطلوقة ( matluqat ) ص . ع . زن مبتلا شده به درد زه . و زن رها شدهء از قيد نكاح . مطلول ( matlul ) ص . ع . خون رايگان رفته . مطلولة ( matlulat ) ص . ع . ارض مطلولة : زمين باران نرم رسيده . مطلى ( metl ) ا . ع . نام موضعى . مطلى ( motl ) و ( motall ) و ( motliyy ) ا . ع . دائم المرض . و اسيرى كه اميد رهايى وى را نباشد . مطلى ( motalli ) ص . ع . آنكه قطران مىمالد . و آنكه بيماردارى مىكند . و دشنام دهنده . و سرود گوينده . مطلى ( matliyy ) ص . ع . بچه گوسپند پاى بسته . مطلى ( matliyy ) و مطلية ( mat - ) ( liyyat ) ص . ع . قطران ماليده . مطليق ( metliq ) ص . ع . مرد بسيار طلاق دهنده . مطمار ( metm r ) ا . ع . رشتهء بنايان كه بدان اندازه كنند . و مرد كهنه لباس . و شبه و مانند . يقال : هو على مطمار ابيه : او شبيه و مانند پدرست در خلق و خلق . مطماع ( metm ' ) ص . ع . امراة مطماع : زنى كه مرد را اميدوار كند و سپس تمكين از وى نكند . مطمأن ( motma'ann ) ص . ع . آرميده و قرار گرفته . مطمح ( matmah ) ا . ع . جاى بلند داشتن نظر . مطمح ( matmah ) ا . پ . مأخوذ از تازى - جاى برافراختن نگاه . و منظر و جاى تماشا و جاى نمايش و نمايشگاه . و هر چيز ديدنى . و مطمح نظر : هر چيز كه بدقت در وى بنگرند . و جاى نشانه تيراندازان . مطمح ( motmeh ) ص . ع . آنكه بلند مىكند نگاه را . مطمحر ( motmoherr ) ص . ع . اناء مطمحر : خنورپر . مطمر ( metmar ) ا . ع . رشتهء دراز كه بدان اندازه كنند . و اقم المطمر يا محدث يعنى راست و درست كن حديث را . مطمرات ( motmer t ) ع . ج . مطمرة . مطمرات ( motammer t ) ا . ع . ج . مطمرة و مهلكات . مطمرة ( motmerat ) ا . ع . كار هلاككننده . ج : مطمرات . مطمرة ( motammarat ) ص . ع . اتان مطمرة : ماده خر دراز استوار خلقت . مطمرة ( motammerat ) ا . ع . كار مهلك و خطرناك . ج : مطمرات . مطمس ( motmas ) ص . ع . كور شده و كور و نابينا . مطمطمة ( motamtamat ) م . ع . آهسته گفتن . و دير و كند نوشتن . مطمع ( matma ' ) ا . ع . هر چيز كه در آن طمع كنند . و يق : طمع فى غير مطمع : يعنى آرزوى چيزى كرد كه حصول آن دير و مشكل است . ج : مطامع . مطمع ( motma ' ) ص . ع . اميدوار كرده . و آزمند گردانيده . مطمع ( motme ' ) ا . ع . آنكه اميدوار مىكند و آزمند مىگرداند كسى را . مطمعة ( matma'at ) ا . ع . سبب . و آن چيزى كه شخص را بطمع مىاندازد . مطلمة ( metlamat ) ا . ع . نفروج و وردنه . مطمور ( matmur ) ص . ع . غله ذخيره شده . و گرفتار درد دندان . مطمورة ( matmurat ) ا . ع . نهان - خانهء زير زمين كه در وى طعام و جز آن نهند . ج : مطامير . مطموس ( matmus ) ص . ع . نابينا . و مطموس العين : دجال . مطموع ( matmu ' ) ص . ع . با آز . و با رشك و حريص و آزمند . مطمول ( matmul ) ص . ع . نان فراخ . و تير آلوده به خون . و آلوده شده به خون و قطران و جز آن . مطموم ( matmum ) ص . ع . رجل مطموم الشعر : مرد بسيار موى . و رجل مطموم الرأس : مرد بريده موى سر .