على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3380
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
مطلب ( matlab ) م . ع . طلب . و جستن . و خواهش كردن . مطلب ( matlab ) ا . پ . مأخوذ از تازى - پرسش و سؤال . و درخواست و خواهش . و عرض و عرضداشت . و آرزو و مراد و مقصود و استدعا . و سعى و كوشش . و مقصد . و هممطلب : هممقصد . و همآرزو . و حريف و رقيب . مطلب ( motleb ) ص . ع . آنكه محتاج پرسش و سؤال مىگرداند . و آنكه مىبخشد هر چيز درخواست شده را . و كلاء مطلب : گياه دور . و ماء مطلب : آب دور از گياه . و آبى كه ميان آن و گياه مسافت دو ميل و يا يك روز و يا دو روز باشد . مطلب ( matalab ) پ . كلمهء نهى از طلبيدن . مطلب ( motalleb ) ص . ع . بمهلت خواهندهء چيزى . مطلب ( mottaleb ) ا . ع . از اعلام است . و عبد المطلب بن هاشم جد آن حضرت صلى اللّه عليه و آله و نامش عامر . و بئر مطلب : نام چاهى در راه عراق . مطلب ( motalleb ) ا . پ . مأخوذ از تازى - از اعلام است . مطلبى ( mottalebiyy ) ص . ع . منسوب بعبد المطلب بن هاشم . مطلة ( matlat ) و ( matalat ) ا . ع . باقى ماندهء آب در تك حوض . مطلة ( motlat ) ا . ع . آب اندك كه از خيك ريزد . مطلحب ( motlahebb ) ا . ع . بلند و دراز از هر چيزى . مطلسم ( motalsam ) ص . ع . طلسم بر باز و بسته . مطلع ( matla ' ) ا . پ . مأخوذ از تازى - محل طلوع و جاى برآمدن آفتاب و جز آن . و بيت اول قصيده و يا غزل كه هر دو مصراع آن داراى قافيه باشد . و از مطلع تا مقطع يعنى از آغاز تا انجام . مطلع ( matla ' ) و ( matle ' ) ا . ع . جاى برآمدن آفتاب و جز آن . و جاى برآمدن تير . ج : مطالع . مطلع ( matla ' ) و ( matle ' ) م . ع . طلع طلوعا و مطلعا و مطلعا . ر . طلوع . مطلع ( motle ' ) ص . ع . آن كه آگاه مىكند و سبب مىشود دريافت كردن را . و نخل مطلع : خرمابنى كه شكوفه كرده باشد . مطلع ( mottala ' ) ا . ع . برآمد - نگاه . و جاى اطلاع يافتن از مكان بلند و يا پست . و يق اين مطلع هذا الامر اى محل اتيانك اياه و وجهه الذى تاتيه منه . و هول المطلع : آن چيزى است كه مشرف مىشوند بر آن از امر آخرت . الحديث : ما نزل من القرآن آية الا لها ظهر و بطن و لكل حرف حد و لكل حد مطلع يعنى از براى هر حدى محل صعودى است كه صعود كرده مىشود بسوى آن از معرفت علم به آن . و نيز مطلع : قيامت . مطلع ( mottale ' ) ص . ع . توانا و چيرهدست . و قاهر . مطلع ( mottale ' ) ص . پ . ماخوذ از تازى - آگاه و خبردار و دانا و با وقوف . و مطلع شدن : دريافت كردن و آگاه شدن و دريافتن و بتفصيل خبردار شدن و واقف گشتن . مطلع ( motalle ' ) ص . ع . آن كه پر مىكند پيمانه را . مطلعة ( matla'at ) . ع . جاى بلند . و چاى ديدبان . مطلعة ( motle'at ) ص . ع . نخلة مطلعة : خرمابن درازتر و بلندتر از ديگر خرما - بنان . و نيز خرمابنى كه شكوفه آورده باشد . مطلف ( motlef ) ص . ع . عطا - كننده و بخشاينده . و رايگان و ناچيز گرداننده . و خون باطل شده و رايگان گشته . مطلق ( motlaq ) ص . ع . رها - گشته و آزاد شدهء از قيد . و روان كرده شده و آنكه آن را قيد نباشد . و بالتمام و سراسر . و فرس مطلق اليدين : اسبى كه در دستهاى وى تحجيل نباشد . مطلق ( motlaq ) ص . پ . مأخوذ از تازى - تام و تمام و كامل و عمومى و عمده . و خود سرورها و آزاد و معاف و بىقيد و بىبند . و غير معين و نامعلوم و غير محدود . و مطلق العنان : افسار گشاده و رها و آزاد . و خير مطلق : اصل خير و اصل نيكويى . و قادر مطلق : خداوند توانا . و وكيل مطلق : وكيلى كه از همه بابت مختار باشد و در همه چيز وكالت داشته باشد . مطلق ( motleq ) ص . ع . رانندهء شكم و مسهل . مطلق ( motallaq ) ص . ع . مار گزيدهاى كه سلامتى يابد و بيارامد از درد . و زن طلاق داده شده . مطلق ( motalleq ) ص . ع . طلاق دهنده . و آنكه ارادهء سبقت دارد در اسب تاختن . و عطاكننده و بخشنده . مطلقا ( motlaq ) و مطلقا ( motlaqan ) م ف . پ . مأخوذ از تازى - كاملا و تماما و جميعا و بالكليه و سراسر . و اصلا و هرگز و ابدا . مطلقه ( motallaqe ) ص . پ . مأخوذ از تازى - زن طلاق داده شده . مطلنفى ( motlanfi ) و مطلنفئ ( motlanfe ' ) ص . ع . صائد مطلنف فى