على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3375

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

جايهاى انداختن چيزى . و جايهاى هلاك . مطاوحة ( mot vahat ) م . ع . همديگر را انداختن . مطاود ( mat ved ) ا . ع . جايهاى هلاك . و بيابانها . يق : ذهبوا فى المطاود اى المفاوز . مطاوع ( mot ve ' ) ص . ع . فرمانبردار و مطيع . و سازوار و فراگيرنده مانند متعلم كه از معلم درس فرا مىگيرد . و مطاوع العرض و يا مطاوع العراض : پهن و عريض . مطاوعة ( mot va'at ) م . ع . فرمان‌بردارى كردن و سازوارى نمودن با ديگرى . و باصطلاح نحو آمدن فعلى پس فعلى جهت دلالت بر پذيرفتن مفعول كه فاعل فعل ثانى باشد از فاعل فعل اول را . مطاوعت ( mot va'at ) ا . پ . مأخوذ از تازى - اطاعت و فرمان‌بردارى . و مطاوعت كردن : پذيرفتن و قبول كردن و فرمان‌بردارى نمودن و متابعت كردن . مطاول ( mat vel ) ع . ج . مطول . مطاولة ( mot valat ) م . ع . نبرد كردن بدرازى و بفضل و توانائى . و دور افگندن . و درنك كردن در كارى . مطاوى ( mat vi ) ع . ج . مطوى . مطاهر ( mat her ) ع . ج . مطهرة ( matharat ) و ( metharat ) مطاهرة ( mot harat ) م . ع . پاك كردن و پاكيزه كردن . مطايا ( mat y ) ع . ج . مطية . مطائب ( mat 'eb ) ا . ع . بر - گزيده و بهترين هر چيزى و بيشتر در خرماى تر و مانند آن گويند . مطايبة ( mot yabatan ) م . ع . خوش منشى كردن با هم . مطايبه ( mot yebe ) ا . پ . مأخوذ از تازى - شوخى و مزاح . و خوش‌طبعى . و خوش منشى : و خيتال . مطايرة ( mot yarat ) م . ع . طايره مطايرة و طيارا : پرانيد آن را . مطائط ( mot 'et ) ص . ع . صلا مطائط : پشت دراز . مطبح ( motabbah ) ا . ع . فربه و پر گوشت . مطبخ ( matbax ) و ( metbax ) ا . ع . جاى پختن . ج : مطابخ . مطبخ ( matbax ) ا . پ . مأخوذ از تازى - آشپزخانه و جائى كه در آن طعام طبخ مىكنند . مطبخ ( metbax ) ا . ع . آلت پختن مانند ديگ و كماچدان و جزان . مطبخ ( mottabax ) ا . ع . جاى پخت كردن . يق : هذا مطبخ القوم و هذا مشتواهم : اين جاى پخت كردن آن قوم است و اين جاى بريان ساختن آنهاست . مطبخ ( mottabex ) ص . ع . آنكه پخت مىكند و پختنى مىسازد . و آنكه ديك بر مىنهد . مطبخ ( motabbex ) ص . ع . بچه و كودك . و بچهء جنبان . و جوان . مطبخ ( motabbex ) ا . ع . بچهء سوسمار و همين‌كه از تخم در آمد آن را حسل گويند و سپس غيداق و بعد مطبخ و بعد خضرم و بعد ضب . مطبخى ( matbaxi ) ص . پ . مأخوذ از تازى - منسوب بمطبخ و آشپز و باورچى و طباخ و پزندهء طعام . و مباشر مطبخ . و سررشته‌دار و محرر مطبخ . مطبع ( matba ' ) و مطبعة ( matba'at ) ا . ع . جايى كه در آن چيزى را نقش مىكنند و چاپ مىنمايند . مطبعة ( motabba'at ) ص . ع . ناقة مطبعة : ماده شتر گرانبار . مطبعه ( matba'e ) ا . پ . مأخوذ از تازى - چاپخانه . و جايى كه در آن نوشتجات را چاپ مىكنند . مطبق ( motbaq ) ص . ع . پوشيده شدهء از سرپوش . و بر هم نهاده . و بر هم پيچيده شده . و فراز آمدهء بر كارى . و شايسته و لايق و سزاوار . مطبق ( motbeq ) ص . ع . پيوسته . و جنون مطبق : ديوانگى پوشندهء عقل . مطبق ( motabbaq ) ص . ع . پيچيده و درهم . و مضاعف و دوتايى . و متزايد . و بارانى كه بپوشد همهء زمين را . مطبق ( motabbaq ) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - تو بر تو و سرپوش‌دار . و نوعى از پارچه . مطبق ( motabbeq ) ص . ع . شمشيرى كه وقت زدن بر پيوندگاه رسد . و متصل و پيوسته و دايم . و بارانى كه فرا گيرد همهء زمين را . مطبق ( motabbeq ) ا . ع . مرد كارساز و رساى در امور . مطبقة ( motbaqat ) ص . ع . مؤنث مطبق . و الحروف المطبقة : ص و ض و ط و ظ . مطبقة ( motbeqat ) ص . ع . حمى مطبقة : تب درگيرندهء تمام اندام را . و تبى كه در شبانه روز خنك نگردد و دايم باشد . مطبقة ( motabbeqat ) ص . ع . سحابة مطبقة : ابرى كه باران آن همه جا رسد . مطبقه ( motbeqe ) ا . پ .