على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3372

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

مأخوذ از تازى - آنچه در ميان گيرند . و معنى و مقصود . و اراده و مطلب . و هر آنچه در چيزى محتوى باشد و شامل آن بود . و مضمون مراسله مطلب : مراسله . و خلاصه مضمون : نتيجهء مطلب و خلاصهء مطلب . مضمون تراش ( mazmun - tar c ) ص . پ . كسى كه مضمون جعل مىكند . مضمون‌نگار ( mazmun - neg r ) و مضمون‌نويس ( m zmun - nevis ) ص . پ . كسى كه مطلب را بعبارت خوش مىنويسد . و منشى . مضنة ( mazannat ) و ( mazennat ) ا . ع . هذا علق مضنة : يعنى اين چيز نفيسى است كه بدان بخل توان كرد . و كذلك علق مضنة . مضنوك ( maznuk ) ص . ع . زكام زده و گرفتار زكام . مضنون ( maznun ) ا . ع . غاليه و غاليه‌اى كه بر سر و ريش مالند . مضنونة ( meznunat ) ا . ع . نوعى از خوشبوى كه خلوق گويند . و غاليه و بدون الف و لام از نامهاى چاه زمزم است . مضنى ( mozn ) ص . ع . لاغر شده و نحيف . مضنى ( mozni ) ص . ع . بيمارى لاغركننده . مضنئ ( mozne ' ) ص . ع . مردى كه داراى مواشى بسيار باشد . مضنئة ( mozne'at ) ص . ع . زن بسيار فرزند . مضو ( mozovv ) م . ع . مضى مضيا و مضوا ( از باب نصر و ضرب ) : گذشت و رفت . و مضى فى الامر مضاء و مضوا : درگذشت در آن كار . و مضى السيف مضاء : بريد آن شمشير . و مضيت على بيعى : جايز داشتم . بيع خود را و امضاء كردم . و مضيت على الامر مضيا و مضوت على الامر مضوا و مضوا : امضا كردم آن كار را . و مضى سبيل فلان : مرد فلان . مضواء ( mozv ' ) ا . ع . پيش آمدگى و تقدم بر چيزى . مضور ( mozur ) م . ع . مضر مضرا و مضرا و مضورا . ر . مضر و مضر . مضور ( mazur ) ص . ع . ناقة مضور : ماده شتر سال خورده . مضوضى ( mazuziyy ) و مضوضئ ( mazuze ' ) ص . ع . رجل مضوضئ : مرد با آواز و كذلك رجل مضوضى . مضوف ( mazuf ) ص . ع . هر چيزى كه از وى مىترسند و هراس دارند . مضوفة ( mazufat ) ا . ع . شدت و اندوه . و كارى كه از وى ترسيده شود . مضؤود ( maz'ud ) ص . ع . زكام زده و گرفتار زكام . مضؤوك ( maz'uk ) ص . ع . زكام زده و گرفتار زكام . مضهب ( mozahhab ) ص . ع . لحم مضهب : گوشت نيم پخته و نيم بريان . و گوشت پاره پاره كرده . مضهود ( mazhud ) ص . ع . مقهور . مضى ( maz ) ع . فعل ماضى يعنى گذشت و رفت . و مضى سبيله : يعنى مرد . و مضى ما مضى : يعنى گذشت آنچه گذشت . مضى ( moziyy ) ا . ع . انجام و انتها . يق : الى مضى الحول : يعنى تا انجام و انتهاى سال . مضى ( moziyy ) م . ع . مضى مضوا و مضيا : ر . مضو . مضئ ( moze ' ) ص . ع . روشن و تابان و درخشان و روشنى دهنده . مضياع ( mezy ' ) ص . ع . رجل مضياع للمال : مرد ضايع‌كننده و هلاك نمايندهء مال و مرد مصرف و مبذر . مضير ( mazir ) ا . ع . شير ترش و زبان گز و سخت سپيد . مضيرة ( mazirat ) ا . ع . يك نوع آشى كه از شير ترش سازند و گاه شير تازه بر آن افزايند . مضيض ( maziz ) م . ع . مضت العنز مضيضا ( از باب نصر و سمع ) : آب خورد آن ماده بز و هر دو لب را فشار داد . و مض مضا و مضيضا . ر . مض . و مضض مضاضة و مضضا و مضيضا ر . مضاضة . مضيع ( mozi ' ) ص . ع . رجل مضيع : مرد بسيار ضيعة يعنى داراى آب و زمين بسيار . و نيز مضيع : كسى كه ضايع مىكند و تلف مىنمايد و آنكه بىبهره مىكند و باطل مىسازد . مضيع ( mozayye ' ) ص . ع . ضايع كننده و هلاك نماينده و مصرف و مبذر . مضيعة ( mazya'at ) و ( mazi'at ) ا . ع . جائى كه انسان در وى هلاك مىگردد . و هو بدار مضيعة : يعنى او در خانهء هلاك است كه مراد بيابان باشد . و نيز گفته‌اند : و هو مقيم بدار مضيعة : يعنى شعار او در كارهاى خود سستى و كسالت است . مضيغ ( maziq ) ع . ج . مضيغة . مضيغة ( maziqat ) ا . ع . هر گوشت پاره‌اى كه به استخوان چسبيده باشد . و گوشت پارهء زير بازوى اسب . و تندى زير بناگوش . و پى اندام و پىكرانهء گوشهء كمان . و پىخائيده كه كمان‌ساز دارد . ج : مضيغ و مضائغ .