على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3373
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
مضيف ( mozif ) ص . ع . آنكه مىخماند و ميل مىدهد . مضيف ( mozif ) ا . ع . مهماندار و خداوند مهمانخانه . مضيف ( mozif ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مهماندار . مضيفة ( mazifat ) و ( mazyofat ) ا . ع . اندوه و غم . و كارى كه از آن ترسيده شود . مضيق ( maziq ) ا . ع . مكان تنگ . و جاى تنگ . و كار سخت و دشوار . ج : مضائق . مضيق ( mozayyaq ) ص . ع . تنگ كرده و تنگ گرفته بر كسى . مضيم ( mazim ) ص . ع . مظلوم و آنكه به حق خود نارسيده باشد . مضيوح ( mazyuh ) ص . ع . عيش مضيوح : زندگانى كه عيش آن با غم و اندوه آميخته باشد . مضئود ( maz'ud ) ص . ع . گرفتار زكام . مط ( mat ) . ع . بجاى مطلوب نويسند . مط ( matt ) م . ع . مط الشئ مطا ( از باب نصر ) : كشيد آن چيز را و دراز كرد . و مط الدلو : كشيد دول را . و مط الحاجبين و الخد : برچيد ابرو و رخسار را از تكبر . و مط الاصابع : دراز كرد انگشتان را و خطاب كرد به آنها . مطء ( mat ' ) م . ع . مطأ الجارية مطء ( از باب فتح ) : گائيد آن كنيزك را . مطا ( mat ) ا . ع . پشت و يازيدگى اسم است تمطى را . و پارهاى از شاخ كه بدان كشت و يا شاخههاى پراكنده را با هم ببندند . ج : امطاء . مطاء ( met ' ) ع . ج . مطو ( matv ) و ( metv ) . مطاء ( mat ) م . ع . مطا مطوا و مطاء . ر . مطو . مطابة ( mat bbat ) م . ع . دارو كردن و درمان كردن . مطابخ ( mat bex ) ع . ج . مطبخ ( matbax ) و ( metbax ) . مطابخ ( mat bex ) ا . ع . نام موضعى در مكهء معظمه . مطابق ( mot beq ) ص . ع . موافق و برابر . مطابق ( mot beq ) ص . پ . مأخوذ از تازى - موافق و برابر و يكسان . و مثل و مانند و معادل . مطابقة ( mot baqat ) م . ع . طابق بين الشيئين مطابقة و طباقا : برابر كرد آن دو چيز را و چسبانيد آن دو را بهم . و طابق فلان فلانا : موافقت كرد فلان به همان را . و طابق المقيد : رفت آن بنددار با بند پاى . و طابق الفرس : گذاشت آن اسب پايها را در جاى دستها هنگام راه رفتن . و طابق فلان : عادت كرد فلان بر كارى . و طابق بين قميصين : پوشيد يكى از آن دو پيراهن را به روى ديگرى . مطابقت ( mot bqat ) و مطابقه ( mot beqe ) ا . پ . مأخوذ از تازى - برابرى با هم و مشابهت و مقابله . و مناسبت و يكسانى . و موافقت . و مواجهت و روباروئى . مطابنة ( mot banat ) م . ع . موافق و برابر شدن . و قولهم : طابن هذه الحفيرة : بصيغهء امر يعنى پست كن اين حفيرة يعنى گو آتش خوابانيدن را . مطاحل ( mat hel ) ا . ع . يوم المطاحل : روزى است كه تازيان در آن كشته شدند . و نيز مطاحل نام موضعى . مطاحن ( mat hen ) ع . ج . مطحان . مطاخ ( matt x ) ص . ع . گول و احمق . و بزرگمنش متكبر خودپرست . مطادة ( mat dat ) ا . ع . دشت دور و دراز . مطار ( mat r ) ص . ع . بئر مطار : چاه فراخ دهانه . مطار ( mat r ) ا . پ . مأخوذ از تازى - پريدن . و محل پريدن . مطار ( mot r ) ص . ع فرس مطار : اسب تيز خاطر چست و چالاك . و نيز مطار : پرانيده شده و شكسته و شكافته . مطار ( matt r ) ص . ع . فرس مطار : اسب تيزرو . مطارب ( mat reb ) ع . ج . مطرب و مطربة . مطارة ( mat rat ) ص ع . ارض مطارة : زمين پرندهناك . مطارة ( mat rat ) ا . ع . نام دهى . و ذو المطارة : نام كوهى . مطارة ( mat rat ) و ( mot rat ) ص . ع . بئر مطارة : چاه فراخ دهانه و چاه دو تك . و كذلك بئر مطارة . مطارح ( mat reh ) ع . ج . مطرح . و مطارح الزرع : كشتزار . مطارحة ( mat rahat ) ا . ع . مطارحة الكلام : با هم سخن در افگندن . مطاردة ( mot radat ) م . ع . طارد مطاردة و طرادا . ر . طراد . مطارف ( mat ref ) ا . ع . ج . مطرف ( motraf ) و ( metref ) . و مطارف النرى : جامههاى دولتمندى . مطارق ( mat req ) ع . ج . مطرقة و