على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3364

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

مصوع ( mosu ' ) م . ع . مصع مصعا و مصوعا : ر . مصع . مصوغ ( masuq ) ص . ع . ريخته شده . و گداخته شده . و هم‌آهنك . مصول ( mesval ) ا . ع . هر مايعى كه در آن حنظل تازه را اندازند تا تلخى وى بر طرف گردد . مصول ( mosul ) م . ع . مصل الماء من اللبن مصولا ( از باب نصر ) : جدا گرديد آب از شير . مصولة ( mesvalat ) ا . ع . جاروب . مصولة ( mosavvalat ) ص . ع . حنطة مصولة : گندم برآوردهء پاك كرده . مصومد ( mosavmed ) ص . ع . درشت . مصومعة ( mosavma'at ) ص . ع . ثريدة مصومعة : اشكنهء باريك‌سر . مصون ( masun ) ص . پ . مأخوذ از تازى - نگاهداشته شده و محفوظ . و مصون باد : كلمهء دعا يعنى محفوظ باد . مصون ( masun ) و مصوون ( masvun ) ص . ع . محفوظ نگاهداشته شده . و ثوب مصوون اى محفوظ . مصهب ( mosahhab ) ا . ع . گوشت بسيخ در كشيده جهة بريان كردن . و گوشت آميخته با پيه . و جانوران وحشى آميختهء بهم . مصهر ( mosher ) ص . ع . نزديك . يق : فلان مصهرنا : فلان نزديك بماست . مصهرج ( mosahraj ) و مصهرجة ( mosahrajat ) ص . ع . ساروج كرده شده . يق : حوض مصهرج و بركة مصهرجة . مصياف ( mesy f ) ص . ع . ارض مصياف : زمينى كه بدير گياه روياند . و زمين باران تابستانى رسيده . و رجل مصياف : مردى كه زن نگيرد تا دو موى نگردد . و ناقة مصياف : ماده شتر بچه‌دار . مصيب ( mosib ) ص . ع . تير بنشانه رسيده . و مردى كه قول و فعل و راى وى صواب باشد . مصيب ( mosib ) ص . پ . مأخوذ از تازى - نيك رسيدهء بحقيقت چيزى و يا كارى . و صواب يابنده . مصيبة ( mosibat ) ا . ع . تعزيت و اندوه . و سختى رسيدهء به كسى . ج : مصائب . مصيبت ( mosibat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - حادثه و سختى و بدبختى . و آسيب و صدمه . و اندوه و رنج و ملال . و تعزيت و عزا و ماتم . و محنت و نكبت . مصيبت‌خانه ( mosibat - x ne ) ا . پ . ماتمكده و مجلس فاتحه‌خوانى و عزادارى . مصيبت‌زده ( mosibat - zade ) ص . پ . ماتم‌زده و بدبخت . مصيبت‌نامه ( mosibat - n me ) ا . پ . لقب نامه‌اى از شيخ فريد الدين عطار رحمة اللّه عليه . مصيد ( masid ) ص . ع . صيد كرده شده و شكار شده مصيد ( mesyad ) و مصيدة ( masidat ) و ( mesyadat ) ا . ع . دام و آنچه بدان صيد و شكار كنند . ج : مصايد . مصير ( masir ) ا . ع . روده‌اى كه دريافت مىكند كيلوس را . ج : امصرة و مصران . ج ج : مصارين . و بازگشت . و جاى بازگشت . مصير ( masir ) م . ع صار صيرا و صيرورة و مصيرا : ر . صير . مصير ( masir ) ا . پ . ماخوذ از تازى - بازگشت . مصيرة ( masirat ) ا . ع . شهر كوچك . مصيص ( masis ) ا . ع . مصيص الثرى : ترى خاك . و ترى ريگ . مصيصة ( masisat ) و ( massisat ) و ( messisat ) ا . ع . كاسه . مصيطر ( mosayter ) ص . ع . برگماشته . و حافظ و نگهبان . مصيف ( masif ) ص . ع . مكان مصيف : جاى تابستانى و جايى كه تابستان در آن اقامت مىكنند و جاى باران تابستانى رسيده . ج : مصائف . و ناقة مصيف : ماده شتر بچه‌دار . مصيف ( masif ) ا . ع . مجارى معوج آب . ج : مصائف . مصيف ( mosayyef ) ص . ع . كفايت كنندهء براى تابستان . مصيفة ( masifat ) ص . ع . ارض مصيفة : زمين باران تابستانى رسيده . و ناقة مصيفة : ماده شتر بچه‌دار . مصيقل ( mosayqal ) ص . ع . صيقل شده و جلا داده شده . مصيوف ( masyuf ) و مصيوفة ( masyufat ) ص . ع . باران تابستانى رسيده شده . يق : مكان مصيوف و ارض مصيوفة . مصيون ( masyun ) ص . ع . مصون و محفوظ و نگاهداشته شده . مض ( mazz ) ا - ص . ع . سنگى كه در چاه كهنه باشد و بدان آب را دريابند . و كحل مض : سرمهء چشم‌سوز . و رجل مض الضرب : مرد ضرب دردناك خورده . و كحله بمملول مض : سرمه كشيد او را با ميل گرم . مض ( mazz ) م . ع . مضه الشئ مضا و مضيضا ( از باب نصر ) : اندوه‌مند گردانيد او را آن چيز . و مض الخل فاه : سوخت آن سركه دهن وى را . و مضه الجرح : سوزانيد