على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3353

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

مصروف . مصارين ( mas rin ) ع . ج . مصران . و ج . ج . مصير . مصاص ( mos s ) ص . ع . خالص از هر چيزى و واحد و جمع در وى يكسان است . يقال : هو مصاص قومه و هم مصاص الاقوام . مصاص ( mos s ) ا . ع . گرامى نژاد . و پاكيزه گوهر . يق : انه لمصاص : و نام گياهى . مصاص ( mass s ) ص . ع . مكنده . مصاصة ( mos sat ) ا . ع . هر آنچه مكيده شود . و چيز خرد و اندك . مصاطب ( mas teb ) ع . ج . مصطبة ( mastabat ) و ( mastabat ) . مصاعب ( mas 'eb ) ا . ع . دشواريها و سختيها . مصاعد ( mas 'ed ) ع . ج . مصعد . مصاعرة ( mos 'arat ) م . ع . صاعر خده مصاعرة و صعارا : كج گردانيد روى خود را از تكبر . مصاغ ( mos q ) ص . ع . ريختگى و قالبى . مصاف ( mas f ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مقام جنك و رزمگاه . و جنك . و روز مصاف : روز جنك . مصاف ( mas ff ) ع . ج . مصف . مصاف ( mos ff ) ص . ع . صف زدهء مقابل هم . و صفه‌هاى مقابل هم ساخته شده . يقال : هو مصافى : يعنى صفهء او مقابل صفهء من است . الحديث : كان صلى الله عليه و آله مصاف العدو . مصافاة ( mos f t ) ا . ع . دوستى خالص و صداقت براستى . مصافاة ( mos f t ) م . ع . صافاه مصافاة : راست و خالص كرد دوستى و اخوت او را . مصافات ( mos ff t ) ا . ع . جنگها و رزمها . مصاف آزموده ( mas f - zmu - ) ( de ) ص . پ . آزمايش شدهء در نبرد و جدال . مصافة ( mos ffat ) م . ع . صافو هم فى القتال مصافة : صف بسته ايستادند در جنك . و نيز مصافة صفه را در مقابل صفه ساختن . مصافح ( mos feh ) ا . ع . مردى كه زنا كند با زنى خواه آزاد باشد آن زن و يا كنيز . مصافحة ( mos feh ) م . ع . صافحه مصافحة : دست او را گرفت . و صافحها صفاحا . ر . صفاح . مصافحه ( mos fehe ) ا . پ . مأخوذ از تازى - دست يكديگر را گرفتن از روى دوستى و صداقت و تكان دادن دست و روى هم را بوسيدن . مصافق ( mos feq ) ا . ع . شترى كه گاه بر اين پهلو و گاه بر آن پهلو خوابد . مصافقة ( mos faqat ) م . ع . صافقت الناقة مصافقة : درد زه گرفت آن ماده شتر را . و صافق بين جنبيه : از اين پهلو به آن پهلو گرديد . و صافق بين ثوبين : پوشيد يكى از آن دو جامه را روى ديگرى . مصافى ( mas fi ) ع . ج . مصفى . و ج . مصفاة . مصافى ( mos fi ) ا . ع . دوست خالص . و معشوق . مصاقبة ( mos qabat ) م . ع . صاقب مصاقبة و صقابا . ر . صقاب . مصاقل ( mas qel ) ع . ج . مصقلة . مصالة ( mas lat ) م . ع . صال صالا و صولا و مصالة . ر . صال . و نيز صول . مصالة ( mas lat ) و ( mos lat ) ا . ع . آبى كه از پنير برآيد بواسطهء فشردن . و آبى كه از ماست بيرون تراود . و آنچه از خم و زخم بزهد . مصالت ( mas let ) ع . ج . مصلت . مصالح ( mas leh ) ا . پ . مأخوذ از تازى - داروهاى مانند هيل و دارچينى و ريشهء جوز و خلال بادام و پسته و خلال مركبات و زعفران و گوشت قيمه كرده با لپهء نخود و برنج كه در گبپا و جز آن آگنده كنند . و مصالح بنائى : گچ و آجر و آهك و خشت و هر چيزى كه در بناى عمارت لازم است . و نيز مصالح هر چيزى اجزاى آن چيز . و نيز مصالح : طراز و سجاف و حاشيه و يراق طلا و نقره . و نيز مصلحتها و پندها . مصالح ( mas leh ) ع . ج . مصلحة . مصالحة ( mos lahat ) م . ع . صالح مصالحة و صلاحا . ر . صلاح . مصالح‌دار ( mas leh - d r ) ص . پ . خوراكى كه داراى مصالح بود . و آنكه داراى مصالح بنائى باشد . مصالح گزار ( mas leh - goz r ) ا . پ . مصلحت‌گزار . مصالحه ( mos lehe ) ا . پ . مأخوذ از تازى - آشتى و صلح . مصالى ( mas li ) ع . ج . مصلاة ( masl t ) و ( mesl t ) . مصاليت ( mas lit ) ع . ج . مصلات . مصاليق ( mas liq ) ا . ع . سنگهاى بزرك . و شتران سبك و چالاك .