على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3336

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

مشترو ( moctru ) ا . پ . نوعى از مازريون . مشترى ( moctar ) ص . ع . خريده شده . مشترى ( moctari ) ا . ع . خرنده . و نام ستارهء برجيس . و نام مرغى . مشترى ( moctari ) ا . پ . مأخوذ از تازى - خرنده و آنكه چيزى مىخرد و خريدار . و نام ستارهء برجيس كه آن را ستارهء برو و خسپى و زاوش و زواش و زوش و فروزد و مژد و آورسر و هورمز و هورمزد و سعد اكبر و قاضى فلك نيز گويند . و باصطلاح اهل كيميا ارزيز . مشت‌زن ( moct - zan ) ص . پ . آنكه با مشت مىزند و صدمه و آسيب مىرساند . مشت‌زن ( moct - zan ) ا . پ . كشتىگير و پهلوانى كه در كشتى گرفتن مشت مىزند . مشت‌زنى ( moct - zani ) ا . پ . با مشت زدن كشتىگير . مشت سنگ ( moct - sang ) ا . پ . فلاخن و دوراندازى . مشتعل ( mocta'el ) ص . پ . مأخوذ از تازى - برافروخته و شعله‌زن و زبانه كش و روشن . مشتغر ( moctaqer ) ص . ع . دور رفتهء در بيابان . و متكبر . و زبردست . و متعدد و بسيار فراوان كه قدر آن معلوم نباشد . و حساب بسيار . و فراخ . و كار مشتبه و مشكل و دشوار . مشتغل ( moctaqal ) و ( moc - ) ( taqel ) ص . ع . با كار و مشغول . مشتغل ( moctaqel ) ص . پ . مأخوذ از تازى - مشغول شونده و روى گرداننده . مشتفشار ( moct - afc r ) ص . پ . طلاى دست افشار . و شراب پيش‌رس . مشتفى ( moctafi ) ص . ع . ناقه و داراى نقاهت و به شدهء از بيمارى . مشتق ( moctaqq ) ص . ع . كلمهء گرفته شدهء از كلمهء ديگر . مشتق ( moctaq ) و ( moctaqq ) ص . پ . مأخوذ از تازى - بيرون آمده و صادر گشته . و متفرع شده . و اسم مشتق : اسمى كه از كلمهء ديگر گرفته شده باشد . و اسم غير مشتق : اسم جامد و اسم اصلى . مشتقق ( moctaqeq ) ص . ع . آنكه مىگيرد اسمى را از كلمهء ديگر . و آنكه نيمهء چيزى را مىگيرد . و ستيزه‌كننده و غوغاكننده و فتنه انگيزاننده . مشتكرة ( moctakerat ) ا . ع . باد تند و سخت . مشتكل ( moctakel ) ص . ع . كار مشتبه و مشكل . مشتكى ( moctak ) ص . ع . هر چيز كه از آن شكايت كنند و گله نمايند . و گمان برده شده . و متهم . مشتكى ( moctaki ) ص . ع . رنج ديده و شكايت‌كنندهء از رنج و آزار . و گله كننده . مشتم ( moctamm ) ا . ع . شير بيشهء غضبناك و خشمگين . مشتمال ( moct - m l ) ا . پ . مالش با دست . و مشتمال دادن و يا مشتمال كردن : با دست ماليدن . مشتمة ( mactamat ) و ( mactomat ) م . ع . شتم شتما و مشتمة و مشتمة . ر . شتم . مشتمر ( moctamer ) ص . ع . با جد و جهد و سعىكننده . و زحمت كشنده . مشتمل ( moctamel ) ص . ع . آنكه در بر مىگيرد و احاطه مىكند و مىگنجاند . و آنكه جامه در خود مىپيچد . مشتمل ( moctamel ) ص . پ . مأخوذ از تازى - دربرگيرنده و احاطه‌كننده . مشتن ( moctan ) ف م . پ . ماليدن خواه دست بر چيزى بمالند و يا چيزى را بر چيز ديگر . مشتنگ ( moctang ) ا . پ . دزد و راهزن . و مفلس و دست‌تنگ . مشتو ( moctu ) ا . پ . نام گلى ( gol ) سرخ رنك و يا گلى ( gel ) سرخ رنك . مشتواره ( moct - v re ) ا . پ . رندهء درودگران كه بدان چوب و تخته تراشند . و يك مشت از هر چيزى . و يكدسته از هر چيزى . و يكدسته از شالى و يا گندم و يا جو درو كرده كه با چيزى بسته در دست گيرند . مشتور ( mactur ) ص . ع . كسى كه پلك چشم وى سست و برگشته باشد . مشتوم ( mactum ) و مشتومة ( mactumat ) ص . ع . دشنام داده شده . مشتوى ( moctav ) ا . ع . جاى بريان كردن و پختن . مشته ( macte ) ا . پ . فروش چيزى به مكر و حيله و نيرنك و فريب . مشته ( mocteh ) ا . پ . دستهء هر چيزى مانند كارد و خنجر و تيشه و جز آن . و ابزارى چوبين كه ندافان و حلاجان برزه كمان زنند تا پنبه حلاجى شود . و ابزارى از برنج و يا فولاد كه كفش‌دوزان چرم را بدان گوبند . مشتهر ( moctahar ) و ( moc - ) ( taher ) ص . ع . مشهور كرده شده . و اعلان شده . و طلبيده شده . و ناميده شده . و مشهور و معروف . مشتهر ( moctaher ) ص . ع . آنكه مشهور مىكند و شهرت مىدهد . و اعلان مىكند .