على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3317
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
مسروح ( masruh ) ا . ع . سراب و نمايش آب . مسرود ( masrud ) ا . پ . دعا و افسون . مسرود ( masrud ) و مسرودة ( masrudat ) ص . ع . درز دوخته . و زره بافته . و زره سوراخدار . يق : خرز مسرود و درع مسرودة . مسرور ( masrur ) ا - ص . ع . شادمان . و ناف بريده . و نام جلاد هارون الرشيد . مسرور ( masrur ) ص . پ . مأخوذ از تازى - شادمان و خوشحال و مشعوف و خرم . مسروف ( masruf ) ص . ع . چوب كرم خورده . مسروق ( masruq ) ص . ع . دزديده شده . و پوشيده شده . مسروق ( masruq ) و مسروقه ( masruqe ) ص . پ . مأخوذ از تازى - دزديده شده . و اموال مسروقه : مالهاى دزديده شده . مسرول ( mosarval ) ص . ع . ازار پوشيده . و فرس مسرول : اسبى كه سپيدى دست و پاى آن از رانها و بازوها در گذشته باشد . مسرولة ( mosarvalat ) ص . ع . حمامة مسرولة : كبوتر پاپر . مسرهج ( mosarhaj ) ص . ع . حبل مسرهج : ريسمان سخت تافته . مسره چرخ ( mesrah - carx ) ا . پ . ماه و قمر . مسرهد ( mosarhad ) ا . ع . كوهان فربه . مسرى ( masr ) م . ع . سرى سرى و مسرى . ر . سرى . مسرى ( mosri ) ص . پ . مأخوذ از تازى - سرايتكننده . و بيمارى كه از يكى به ديگرى سرايت كند و انتقال يابد و بتازى سارى گويند . مسط ( mast ) م . ع . مسط الناقة مسطا ( از باب نصر ) : دست در فرج ماده شتر برد و آب فحل لئيم را از آن بر آورد . و مسط المعا : ماليد روده را بانگشتان تا آنچه در آن از علت باشد برآيد . و مسط السقاء : بانگشت برآورد آنچه در خيك بود از شير خفته . و مسط فلانا : بتازيانه زد فلان را . مسطار ( mest r ) و ( most r ) ا . ع . مى كه خورنده را بر زمين افگند . و مى ترش . و مى نو ساخته . و غبار بلند رفته . مسطبة ( mastabat ) و ( mesta - ) ( bat ) ا . ع . سندان . و چشمهء انباشته . و دو كانچهء كوفته و هموار كه بر وى نشينند . و ج : مساطب . مسطح ( mastah ) و ( mestah ) ا . ع . جائى كه در آن خرمابن پهن مىكنند جهت خشك كردن . مسطح ( mestah ) ا . ع . ستون خرگاه . و سنك صافى كه گرداگرد آن را از سنك برآورند تا آب در آن فراهم آيد . و كوزهء يك پهلو كه در سفر همراه دارند . و بورياى بافته شده از برگهاى مقل . و تابهء بزرك كه در آن گندم بريان كنند . و چوبى كه در پهنا بر دو ستون رز نهند . و چوبى كه بدان نان پهن كنند . و نام شخصى . مسطح ( mosattah ) ص . ع . برابر و هموار و پهن . و انف مسطح : بينى نيك گسترده و پهن . مسطح ( mosattah ) ص . پ . مأخوذ از تازى - برابر و هموار و صاف و گسترده و پهن شده و مستوى . مسطح ( mosatteh ) ص . ع . آنكه برابر و هموار مىكند . مسطر ( mestar ) ا . ع . سطر اراى هندسى كه بدان خطهاى راست و مستقيم مىكشند و مسطر . ر . مسطر . ج : مساطر . مسطر ( mastar ) ا . پ . مأخوذ از تازى - صفحهء كاغذ چند لائى كه به روى آن بندهائى از ريسمان باريك سخت تافته مانند خطهاى راست دوختهاند و با عانت آن كاغذ كتابت را خط مىكنند . مسطر ( mosattar ) ص . ع . نوشته شده و نوشته و مكتوب . مسطر ( mosatter ) ا . ع . حافظ و نگهبان . و برگماشته و مشرف بر چيزى . و با تسلط . و مختار . مسطع ( mesta ' ) ا . ع . فصيح . مسطع ( mosatta ' ) ص . ع . بعير مسطع : شترى كه در گردن وى بدرازا داغ كرده باشند . مسطنة ( mosattanat ) ص . ع . اساطين مسطنة : ستونهاى استوار . مسطنجى ( mastanji ) ا . پ . مصطكى . مسطور ( mastur ) ص - م . پ . مأخوذ از تازى - نوشته شده و نوشته و مرقوم و بيان شده . و مسطور شدن : نوشته شدن . مسطورات ( mastur t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نوشتهجات و مرقومات . مسطوع ( mastu ' ) ص . ع . گرد و غبار بلند شده . و بوى پراكنده شده . و صبح دميده . مسع ( mes ' ) ا . ع . باد شمال . مسعاة ( mas ' t ) ا . ع . بزرگى . و بلندى . و نهايت كوشش مرد در مجد و شرف .