على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3316
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
مسدود ( masdud ) ص - م ف . پ . مأخوذ از تازى - سد شده و بند شده و بسته شده . و مسدود شدن : سد شدن و بند شدن و بسته شدن . و مسدود كردن : سد كردن و بند كردن و بستن . مسدوم ( masdum ) ص . ع . فحل مسدوم : گشن تيز شهوت . مسدى ( mosd ) و ( mosadd ) ص . ع . جامهء خوشبافت . مسر ( masr ) م . ع . مسره مسرا ( از باب نصر ) : كشيد آن را و بيرون آورد از تنگى و سختى . و مسر الناس : ببدى مردمان شتافت و سخنچينى نمود و ورغلانيد ايشان را . مسر ( masar ) ا . پ . آبى كه در زمستان سخت بسته شود و مانند بلور نمايد . مسر ( moserr ) ص . ع . پوشاننده و پنهانكننده و كسى كه نگاه مىدارد راز را . و ظاهر كننده و فاشكننده . مسرأة ( masra'at ) ص . ع . ارض مسرأة : زمين ملخناك . مسراع ( mesr ' ) ا . ع . بسيار شتابان بسوى نيكى و يا بسوى بدى . ج : مساربع . مسربة ( masrabat ) ا . ع . چراگاه . ج : مسارب . مسربة ( masrabat ) و ( mosrabat ) ا . ع . حلقهء دبر و صفهء پيش برواره . مسربة ( masrobat ) ا . ع . موى ريزههاى ميان سينه تا شكم . مسربخ ( mosarbax ) ص . ع . مهمة مسربخ : بيابان دور و دراز . مسربخ ( mosarbax ) ا . ع . كسى كه در نيم روز راه رود . مسربطة ( mosarbatat ) ا . ع . خربزهء دراز باريك . مسرة ( masarrat ) ا . ع . اطراف رياحين . مسرة ( masarrat ) م . ع . سر سرا و سرورا و مسرة . ر . سر . مسرة ( masarrat ) ا . ع . آلتى است مانند طومار كه يك سر آن در دهان گوينده و سر ديگرش در گوش شنونده باشد و بدان راز گويند . ج : مسار . مسرت ( masarrat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - سرور و شادمانى و خرمى و خوشى و انبساط و فرح و خوشحالى . مسرت آثار ( masarrat - s r ) ص . پ . آنكه از وى شادى و سرور باقى ماند . مسرتانگيز ( masarrat - angiz ) ياى مجهول ص . پ . برانگيزانندهء شادى و سرور و خوشحالى . مسرج ( mosarraj ) ص . ع . زين كرده و شانه كرده . مسرجة ( masrajat ) و ( mos - ) ( rajat ) ا . ع . چراغدان . مسرح ( masrah ) ا . ع . چراگاه . ج : مسارح . مسرح ( mesrah ) ا . ع . شانه . مسرد ( mesrad ) ا . ع . آنچه بدان دوزند . و آلتى كه بدان سوراخ . كنند و درفش . و ابن مسرد : يعنى پسر كنيز دشنام است مر تازيان را . مسرد ( mosarrad ) ص . ع . سوراخ شده و درز دوخته . مسردبية ( mosardabiyyat ) ا . ع . يخچال و جائى كه در آن آب را سرد نگاه مىدارند . مسردة ( mosarradat ) ص . ع . درع مسردة : زره دوخته يعنى حلقههاى آن را درهم انداخته . مسردح ( mosardah ) ص . ع . بر سر خود گذاشته كه هر جاى خواهد برود . مسردق ( mosardaq ) ص . ع . بيت مسردق : خانهء با سراپرده . و خانهاى كه بالا و پائين آن هر دو پرده كشيده شده باشد . مسرس ( mosarras ) ص . ع . مصحف مسرس : مصحفى كه مجموع آن را درست شيرازه بسته باشند . و نيز مسرس : چيزى كه تعبير آن مشكل و پيچ در پيچ باشد . مسرط ( masrat ) و ( mesrat ) ا . ع . راهگذر طعام در حلق . مسرع ( mesra ' ) ا . ع . مرد شتابندهء بسوى خير و يا شر . مسرع ( mosre ' ) ص . ع . شتابان و چست و چالاك و جلد و تيز . مسرف ( mosref ) ص . ع . آنكه بىاندازه و بىگزاف و بىجا و بىمحل و در غير طاعت خرج مىكند . مسرف ( mosref ) ص . پ . مأخوذ از تازى - اسرافكننده و بىجا و بىمحل خرج كننده و مبدر . و آنكه بسيار و بىاندازه خرج مىكند . مسرق ( mosreq ) ص . ع . مسرق العنق : كوتاه گردن . مسرقان ( mosreq n ) و ( mas - ) ( req n ) ا . ع . نام موضعى . مسرمط ( mosarmat ) ص . ع . جمل مسرمط : شتر دراز هيكل . مسروء ( masru ' ) ص . ع . پر از تخم ملخ . مسروب ( masrub ) ص . ع . كسى كه از اثر دود نقره گرفتار تنگى نفس باشد . مسروة ( masrovvat ) ص . ع . ارض مسروة : زمينى كه داراى ملخريزههايى باشد كه هنوز به شكل كرماند .