على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3287
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
مسارى ( mos ri ) ا . ع . شير بيشه . مساريع ( mos ri ' ) ع . ج . مسراع . مساس ( mas se ) ع . كلمهء امر يعنى مس كن . و لا مساس يعنى مس مكن و يا مس نمىكند . مساس ( mes s ) م . ع . ماسه مماسة و مساسا : مس كرد و دست ماليد بر آن . و نيز مساس و مماسة : مس كردن مر يكديگر را و جماع كردن . مساس ( mes s ) ا . ع . جماع . مساساة ( mos s t ) م . ع . ساساه مساساة : سرزنش كرد آن را و نكوهيد . مساطاة ( mos t t ) م . ع . ساطاه مساطاة : سختى كرد بر وى . مساطب ( mo tab ) ع . ج . مسطبة . ( mastabat ) و ( mestabat ) . مساطر ( mas ter ) ع . ج . مسطر . مساعاة ( mos ' t ) م . ع . ساعاها مساعاة : زنا كرد با آن كنيز . و ساعانى فلانا فسعيته : نبرد كرد فلان من را در سعى پس غالب آمدم او را . مساعد ( mas 'ed ) ع . ج . مسعد . مساعد ( mos 'ed ) ا . ع . از اعلام است . مساعد ( mos 'ed ) ص . پ . مأخوذ از تازى - همراه و موافق . و همراه در كردن كارى . و عمل مساعد و يا كار مساعد : كارى كه بدون كوشش و سعى به خوبى و آسانى پيش رود . مساعدة ( mos 'adat ) م . ع . ساعده مساعدة : معاونت كرد او را و يارمندى نمود . مساعدت ( mos 'adat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - يارمندى . و معاونت . و دستگيرى و امداد . مساعده ( mos 'ede ) ا . پ . مأخوذ از تازى - امداد . و دستگيرى . و آنچه از بزر و نفقه و جز آنكه مالك برعيت خود و زارع ملك خود پيشكى مىدهد كه در سر خرمن بردارد . مساعر ( mas 'er ) ع . ج . مسعر ( mes'ar ) و ( mas'ar ) و ج . مسعر ( mas'ar ) و ( mos'ar ) . مساعف ( mos 'ef ) ص . ع . مكان مساعف : جاى قريب و نزديك . مساعفة ( mos 'afat ) م . ع . دست دادن و يارىگرى نمودن . و موافقت و سازوارى كردن . و نزديك شدن . مساعى ( mas 'i ) ع . ج . مسعاة . مساعى ( mas 'i ) ا . پ . مأخوذ از تازى - سعى و جهد و كوشش . وسعها . و كوشش سزاوار ستايش . و كردارهاى نيكو . و مساعى جميله : كوششهاى نيكو . مساعير ( mas 'ir ) ع . ج . مسعار . مساغ ( mas q ) . ع . گذرگاه و راه . و جاى عبور . مساف ( mas f ) ا . ع . دورى و بعد . و بينى . ر . مسافة را . مساف ( mos f ) ا . ع . فرزندى كه مرده باشد . ج : مسافات . مسافاة ( mos f t ) م . ع . سافاه مسافاة : دشنام داد او را و بسفاهت نسبت داد او را . و سافا فلانا : مداوا كرد فلان را . مسافات ( mas f t ) ع . ج . مسافة . مسافة ( mas fat ) ا . ع . بعد و دورى . قيل : المسافة مأخوذ من السوف بمعنى الشم كالمساف لان الدليل اذا كان فى فلاة اخذ التراب و شمه ليعلم اهو على قصد ام على جور فان استاف رائحة الابوال و الابعار علم انه على الحادة و الا فلا فكثر الاستعمال حتى سموا البعد مسافة و مسافا . مسافت ( mas fat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - بعد و دورى و فاصله . و يك جزء از راه و يا مسافرت . و مقدارى از امتداد راه . و يك مرحله و يك منزلگاه . و مسافت بمسافت : از منزلگاهى بمنزلگاهى . مسافحة ( mos fahat ) م . ع . زنا كردن . سفاح مثله . مسافر ( mas fer ) ا ع . مسافر الوجه : آنچه از روى پيدا و نمايان باشد . ج . مسفر . مسافر ( mos fer ) ص . ع . سفركننده . مسافر ( mos fer ) ا . پ . مأخوذ از تازى - سفركننده و آنكه به سفر مىرود . و سفر رونده . و سياح . و سفر رفته و راهگذر . و رها . و آنكه موقتا در جائى اقامت مىكند . ج : مسافران . مسافران ( mos fer n ) پ . ج . مسافر . و مسافران و الا : اولياء اللّه و سالكان . مسافرانه ( mos fer ne ) ص - م ف . پ . مأخوذ از تازى - مانند مسافر و رهگذر . مسافر پروازى ( mos fer - parv zi ) ا . پ . دستگيرى از مسافران و ميهماندارى از آنها . مسافرة ( mos farat ) م . ع . سافر مسافرة و سفارا . ر . سفار . مسافرت ( mos farat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - سفر كردگى . و بيرونشدگى از خانه و وطن خود موقتا به جائى ديگر كه پس از چند زمانى باز گردد و مراجعت كند . و اصحاب مسافرت : مردمان مسافر . مسافرخانه ( mos fer - x ne ) ا .