و جراحت . و ياورى كردن : لطف كردن . ياورىبخش ( y vari - baxc ) و ياورىده ( y vari - deh ) ا . پ . آنكه اعانت مىكند و كمك مىنمايد و معين و معاون . ياوگى ( y vagi ) ا . پ . نقصان و زيان و ويرانى . و بيهودگى و بىحاصلى و هرزه‌گويى . ياوند ( y vand ) ا . پ . پادشاه ج : ياوندان . و يابنده و آنكه چيزى يافته باشد . ياوندان ( y vand n ) پ . ج . ياوند . ياوه ( yave ) ص . پ . يافه . و ناپديد گشته و گم شده و ويران شده . و بيهوده و باطل و بىمعنى . و نادان و نامعقول و هرزه . و كسى و يا چيزى كه نژاد و اصل آن نامعلوم باشد . و سخن سردرگم و ناراست و هرزه و هذيان . و ياوه كردن : گم كردن . ياوه‌تاز ( y ve - t z ) ا . پ . مرد بيكار و شخص بىقدر و حقير . ياوه‌دارى ( y ve - d ri ) ا . پ . بيهودگى و هرزه‌گويى . ياوه‌گفتار ( y ve - goft r ) ا . پ . سخن بىمعنى و كلام لغو . ياوه‌گو ( y ve - gu ) ا - ص . پ . واو مجهول - آنكه قصه و افسانه مىگويد و بىمعنى و لغو مىگويد . ياوگى ( y ve - gi ) ا . پ . تاراج و غارت . ياوى ( y viyy ) و ياوية ( y veyyat ) ص . ع . منسوب به حرف ى . ياه‌ياه ( y h - y h ) و ( y he - y he ) ع . كلمهء فعل يعنى پيش بيا . ياهو ( y - hu ) ا . پ . نوعى از كبوتر كه آواز ياهو از دهان آن بر مىآيد و نيز اين كلمه را درويشان بسيار گويند و مرادشان خداوند عالم جل جلاله مىباشد . و ياهو كردن : خداحافظ كردن و وداع گفتن . ياهياه ( y hy ho ) ع . كلمه ايست كه در طلب پيش آمدن گويند و واحد و تثنيه و جمع و مذكر و مؤنث در وى يكسان است و گاه در تثنيه مذكر ياهياهان و در جمع مذكر ياهياهون و در مفرد مؤنث ياهياه و در تثنيه آن ياهياهتان و در جمع آن ياهياهات گويند . ياى ( y y ) ص . پ . بيمار و ناخوش و ناتندرست و ناچاق . يايا ( y y ) ا . ع . جرأت . يأيأ ( ya'ya ' ) ع . كلمه‌ايست كه در اجتماع و گرد آمدن مردمان گويند . يأياء ( ya'y ' ) ا . ع . آواز يؤيؤ . يأياء ( ya'y ' ) م . ع . يأيأه يأياء و يأيأة و يئياء : آشكار كرد مهربانى خود را با آن . و يأيأ بالقوم : خواند آن قوم را . و يأيأ بالابل : لفظ اى اى گفت بشتران تا بايستند . و يأيأ القوم : يأيأ گفت به آن قوم تا جمع شده فراهم آيند . يائس ( y 'es ) ص . ع . نوميد . و امراة يائس : زن نازا و عقيم . يائسة ( y 'esat ) ا . ع . زن نازا و عقيم . يائسه ( y 'ese ) ا . پ . مأخوذ از تازى - زنى كه از زاييدن افتاده باشد . يايه ( y ye ) ص . پ . نادان و گول و احمق . يايه ( y yah ) ع . كلمه‌ايست كه در جرأت و شجاعت استعمال مىكنند . يآئى ( ya ' 'i ) ع . ج . يؤيؤ . يايى ( y yi ) ص . پ . ياى و بيمار و ناتندرست و ناخوش . يائى ( y 'i ) ص . پ . مأخوذ از تازى - منسوب به حرف ى . يائى ( y 'iyy ) ص . ع . منسوب به حرف يا . يب ( yab ) ا . پ . تير پيكان‌دار . يب ( yab ) م ف . پ . بلغت مردم سمرقند : هم و نيز و آن‌قدر بدتر . يباب ( yab b ) ا . پ . بيابان و دشت و ويرانه . يبابگر ( yab b - gar ) ا . پ . خراب‌كننده و ويرانه‌كننده . يبات ( yab t ) ص . پ . خراب و ويران و لم يزرع . يباس ( yeb s ) ع . ج . يبسة . يباس ( yab se ) ا . ع . عورت و رسوايى و بدى سخت . و زن سبك زشت خوى . يباس ( yab s ) ا . پ . مأخوذ از تازى - عورت . و شرم و رسوايى و فضيحت و بىآبرويى . و زن بدخوى . يبان ( yab n ) ا . پ . بيابان و دشت و ويرانه . يبانى ( yab ni ) ص . پ . خراب و خالى و ويران . و بيابانى و وحشى و دشتى . يبرنگ ( yabrang ) ا . پ . اصل و بيخ و ريشه و بنياد . و ماده و جسم . يبروج ( yabruj ) ا . پ . مهر گياه و لفاح . يبروح ( yabruh ) ا . ع . لفاح و مهر گياه . يبرون ( yabrun ) ع . ر . يبرين .