كه از اقصى نقاط به آنجا آمده بودند . خواجه به قدرى آنان را دوست داشت و با آنان دوستى مىكرد و در جهت تهيهء وسايل تحقيق براى آنان تلاش مىنمود كه اين رفتار زبانزد خاص و عام شده بود . بديهى است كه بقاى رصدخانه و اين انجمن علمى ، تخصيص مبالغ هنگفتى را مىطلبيد . مورّخان ذكر كرده‌اند : هلاكو خان مقدار زيادى پول را براى هزينهء ساخت رصدخانه به خواجه پرداخته بود ؛ « 1 » اين مقدار به مرور زمان در جريان توسعهء رصدخانه ، كتابخانه و انجمن علمى ، مصرف شده بود ؛ لذا خواجه تصميم گرفت براى تأمين بودجهء تكميلى اين تشكيلات ، منابع مالى جديدى را ايجاد كند . از آنجا كه مسؤوليت نظارت بر ادارهء اوقاف اسلامى در تمامى سرزمينهاى اسلامى تحت تسلط ايلخانيان ، از خراسان گرفته تا عراق ، به او واگذار شده بود و درآمد اين اوقاف قابل ملاحظه بود ، لذا مقدار قابل توجهى از آن را براى هزينه‌هاى جارى رصدخانه و ملحقات آن اختصاص داد . « 2 » در سوگ خواجه : تا به حال اشعار بسيارى به زبان عربى و فارسى در سوگ خواجه سروده شده است . از جملهء اين اشعار ، شعرى است كه « بهاء الدين عيسى اربلى » در سوگ او و سوگ « عز الدين اربلى » كه در يك سال درگذشتند ، سروده است : و لما قضى عبد العزيز بن جعفر * و أردفه رزء النصير محمد جزعت لفقدان الاخلاء و انبرت * شؤوني كمرفض الجمان المبدد

--> ( 1 ) - صفدى ، الوافى بالوفيات ، 1 / 182 ؛ ابن شاكر كتبى ، فوات الوفيات ، 2 / 149 و منابع ديگر . ( 2 ) - ابن فوطى ، مجمع الآداب ( با تصحيح شبيبى ) ، ج 2 ، ص 216 .