حسن الأمين ( مترجم : مهدى زنديه )

413

الإسماعيليون والمغول ونصير الدين الطوسي ( اسماعيليون و مغول و خواجه نصير الدين طوسى ) ( فارسى )

پس از نگارش آنچه گذشت ، مقاله‌اى از دانشمند فيزيك ، احمد فؤاد پاشا استاد فيزيك در دانشكدهء علوم دانشگاه قاهره و عضو هيأت علمى اين دانشگاه خوانديم كه در تاريخ 29 اكتبر سال 1996 به چاپ رسيده بود . در اين مقاله سخنى از نصير الدين طوسى و فعاليتهاى علمى وى به ميان آمده بود كه ما را بر آن داشت تا در اين‌جا آن را به‌طور كامل نقل كنيم . سهم ابن هيثم ، خيام و طوسى در پيشرفت استدلالهاى رياضى : تاريخ‌نگاران علم و تمدن آشكارا گواهى مىدهند كه دانشمندان اسلامى با ابتكارات خويش در عرصهء علوم رياضيات و هندسه ، و ارتقاى نظرى و علمى اين دانش‌ها سهيم بوده‌اند . و خصوصا پيشرفت علوم هندسه به ارتقاء تكنيك مهندسى معمارى كمك كرد كه در بناها و كاخها و مساجدى كه در شرق و غرب برپا مىشد ، تجلى داشته ، پيوسته خطوط و زيورها و دقت اشكال و هماهنگى و نظم آنها تا امروز اعجاب‌برانگيز بوده است . همچنين فن‌آورى آبيارى رشد كرد زيرا [ بديهى است كه ] توزيع آب ، دانش دقيقى را به سطح زمين و ميزان شيب آن و مقدار آب و سرعت و مسير جريان آن ، نيز به مواد ساختمانى و ويژگيهاى آن ، طلب مىكند تا بهترين آنها براى ساختمان‌ها سدها و استحكامات [ مجارى ] توزيع ، انتخاب شود . مىتوان گفت كه هندسهء كاربردى كه در زندگى عملى براى تعيين مساحت زمينها