و حدود آن ، جهت وضع ماليات ، و مشخص كردن نمايش خطوط بر روى زمين ، براى دقت عمليات ساختمان‌سازى به كار گرفته مىشود ، نزد مسلمانان شناخته شده بود ، و اين شناخت ، حتى قبل از اطلاع به ميراث تمدن قديم عموما ، و تمدن يونان خصوصا ، وجود داشت . هنگامى كه از هندسهء نظرى و ساختار منطقى و بافت قانونمند آن ، كه بر [ اصول ] بديهى و آشكار تكيه دارد ، سخن مىگوييم ، به نقطهء آغاز هندسهء اقليدسى در كتاب ( الاصول الهندسيه ) باز مىگرديم . حجاج بن يوسف بن مطر ، كه در روزگار رشيد و مأمون زندگى مىكرد ، دوبار به ترجمه و تعليق بر كتاب ( الاصول الهندسيه ) اقليدس اقدام كرد . كه نخستين آنها به اسم ( الترجمة الهارونيه ) و دومين آنها به نام ( الترجمة المأمونيه ) شناخته شد . همچنين حنين بن اسحاق و ابو ريحان بيرونى كه رساله‌اى در حل شبهه‌اى مطروحه در مقالهء سيزدهم نگاشت ، هركدام جداگانه اين كتاب را به عربى ترجمه كردند . و اين ترجمه‌ها فرصتى بود براى شناخت يكى از شاخه‌هاى رياضيات كه با نقطه ، خط ، سطح و فضا سروكار دارد و به بررسى حجم و مساحت اشكال مىپردازد . كتاب ( الاصول الهندسيه ) حاوى مطالب بسيارى است كه ما امروزه از هندسهء اقليدس مىدانيم ، و دانش‌آموزان مراحل راهنمايى و دبيرستان در مقطع آموزش عمومى ، آن را مىخوانند . [ اين كتاب ] در پانزده مقاله تنظيم شده - چهار مقاله در سطوح هندسى ، يك مقاله در مقدارهاى متناسب و منظم و يك مقاله در نسبت‌هاى متقابل سطوح با يكديگر ، و سه مقاله در عدد و يك مقاله در منطق و پنج مقاله در مجسمات . كتاب اقليدس در هندسه ، مورد توجه دانشمندان اسلامى گرفت به‌طورىكه برخى از آنان به مطالعهء دقيق و كامل آن پرداختند و برخى آن را تلخيص و نظريات جديدى ارائه كردند و در استدلال و راه حل مسائل زبردست شدند ، و برخى طبق آن دست به تأليفاتى زدند