قبائل مغول باشند . » بايد بگوييم كه از بزرگترين اقدامات عطا ملك داخل كردن مغولها به دين اسلام ، با همكارى مردان خاندانش بود و دربارهء اين موضوع در جاى ديگر سخن خواهيم گفت . مقايسه دو ستمگر : چنگيز و هولاكو يك سرشت مشترك داشتند ؛ سرشت سركشى و ستم خونريزى و ويرانگرى . هريك از اين دو به سرزمينهاى اسلامى حمله كردند و بر آن چيره شدند . در آنچه گذشت سرنوشت سرزمينهايى كه هولاكو ستمگر سفاك بر آنها دست يافت ، مشاهده كرديم . مثلا در بغداد قتل‌عام و ويرانگرى عمومى شروع و [ پس از مدتى ] متوقف شد ؛ مدتى نگذشت كه حاكمان مسلمان بر آن مسلط شدند و با استقلال كامل ، رونق و شادابى را به آن بازگرداندند ، چنان كه مشاهده نموديم . در زمان پيشروى هولاكو هيچ يك از شهرهاى اسلامى در معرض سوختن و ويرانگرى و هتاكى قرار نگرفت به جز موصل كه مغولها در آغاز آسيبى به آن نرساندند اما وقتى دوباره به آن‌جا برگشتند با آن كارى كردند كه در تاريخ مذكور است و به جز حلب در سرزمين شام كه بررسى آن نيازمند مجالى ديگر است . و براى اين‌كه ما بتوانيم بين اين سرنوشت و سرنوشت ديگر شهرهايى كه چنگيز جدّ هولاكو وارد آن شد مقايسه‌اى داشته باشيم ، بايد از اولين شهر يعنى بخارا شروع كنيم . بخارا بيش از سه روز در محاصره نبود . سپس طلب امان كرد و دروازه‌هايش بر روى چنگيز و سپاهيانش گشوده شد . آنها در شهر به كشتار غارت و ويرانگرى و هتك حرمت مردم پرداختند ، و سپس