حسن الأمين ( مترجم : مهدى زنديه )
373
الإسماعيليون والمغول ونصير الدين الطوسي ( اسماعيليون و مغول و خواجه نصير الدين طوسى ) ( فارسى )
سرشارى دولت فاطمى از بلندمرتبگى و تنعم و شكوفايى در كارهاى شگفتآور و حماسه ، شهادت دادند . آرى دار و دستهء خلافت فاطمى و جشنهاى رسمى و قومى و رسوم بلندپايه و آداب مشهور و بذل و بخششهاى بيادماندنى و موقعيتهاى مشهور آن ، چه شكوه و ابهتى را برانگيخت . اعياد درخشان و شبهاى نورافشان آن ، باعث شادى و سرور عمومى بود و هنوز آثارى از آن رسوم و گردهمآيىهاى معروف در بسيارى از اعياد و آداب و رسوم دينى ما پديدار است . پس هرگاه ديدى بعضى از جشنها و اعياد به نوعى از بلندمرتبگى روى دارد و برخى از اين رسوم همراه با لباسى از رونق و شكوفايى است و اين بيشتر به تأثير دولت فاطمى در نشر روح شادى رفيع به بيشتر زواياى زندگى عمومى و خصوصى مصر اسلامى بر مىگردد . و از دكتر راشد براوى ، در كتاب « حالة مصر الاقتصاديه فى عهد الفاطميين » صفحهء 120 و 121 ، و نيز از عبد الحميد حسين در كتاب « صفحات من الأدب المصرى » چنين نقل مىكند : مصريان خويش را در مقابل حاكمانى يافتند كه براساس تسامح رفتار مىكنند . بدين سبب جان و مال خويش را در امان ديدند و به كار خويش پرداختند . پيشرفت بازرگانى در حيات اجتماعى تأثيرگذارد كه اين تأثير در كاخهاى فاطميان و ساختمانها و اثاثيه آنها آشكار است . و اين منجر شد به پيشرفت انواع صنعتهاى عربى مثل رنگرزى و بافندگى و گلدوزى و معمارى و تزيينات . از قول محمد عبد اللّه عنان در كتاب « الحاكم بأمر اللّه » صفحهء 29 و 30 ، نقل