حسن الأمين ( مترجم : مهدى زنديه )

246

الإسماعيليون والمغول ونصير الدين الطوسي ( اسماعيليون و مغول و خواجه نصير الدين طوسى ) ( فارسى )

اصطلاح « بهره » به كلمهء « تاجر » اشاره دارد بهره از كلمهء uvrohoV وههروو ، كه يك اصطلاح گجراتى است و به معناى تجارت مىباشد ، مشتق شده است . برخى خانواده‌هاى اسماعيلى مىپندارند كه اين فرقه به مهاجران حجازى در مصر منتسب هستند . اقامهء دليل بر اين مطلب دشوار است . البته برخى ازدواج‌هاى درونى مخصوصا با عرب‌هاى يمنى از بخش اسماعيليان مستعلوى صورت گرفته و به تازگى ميان سليمانىها و اهل سنت و شيعه و هندوها و حتى اروپائيان ازدواج‌هايى اتفاق افتاده است ؛ اما اكثر افراد جامعهء بهره با خارج از جامعهء خود ازدواج نمىكنند . بدون شك اجداد اكثر فرقهء بهره در هند در اثر تلاش داعيان اسماعيلى به اين فرقه گرويده‌اند . يكى از اين داعيان ، فردى است به نام عبد اللّه كه از طرف فرقهء امام مستعلى به هند فرستاده شد . گفته مىشود وى شهر كامباى را كه در غرب هند واقع است ، براى اقامت برگزيد و در آن‌جا اقدام به فعاليت براى دعوت اسماعيلى كرد . اين داستان به اشكال و قالب‌هاى ديگرى هم نقل شده كه يكى از آنها در رسالهء « الترجمة الظاهرة لفرقة البهره الباهرة » ذكر شده است . نسخه‌اى از اين رساله در كتابخانهء انجمن سلطانيهء آسيا ، شاخه بمبئى موجود است . اين رساله توسط ك . م . جهاورى تحت عنوان « 1 » . fo yrotsiH yradnegehA sarohoB به زبان انگليسى ترجمه شده است . اين كتاب توسط ه . م فخر ( طالب ) « 2 » به چاپ رسيد . موضوعات ديگرى از محمد على كه امروزه مزارش در كامباى است و از نخستين داعيان فرقهء مستعليه در هند به شمار مىرود ( ت 532 ه - 1137 م ) نگاشته شده است . سپس

--> ( 1 ) - در مجله SARBBi ، 1993 م ، جلد نهم ، صفحه 37 - 52 . ( 2 ) - مجلهء SRBBI ، 1940 م ، جلد 16 ، ص 88 .