نقطه‌اى از نقاط اين راه كه اينك ميان طراوت مزارع و شكفتن شكوفه‌ها در حال طى كردن آن هستيم ، آرى در يكى از نقاط اين مسير ، اين فاجعهء وحشتناك روى داد . به راهمان ادامه داديم تا به شهر ابهر برسيم . درست است كه مسير ابهر اين فجايع و كشتار را به ياد انسان مىآورد و در ذهن انسان به تصوير مىكشد ، اما با رسيدن به ابهر چيز ديگرى نيز به ذهن انسان مىآيد ، كه انسان را به صفاى روح ، بيدارى ضمير و سرورش باز مىگرداند . در اين‌جا چه علماى بزرگى بودند كه خالصانه در راه علم قدم برداشتند و خود را وقف آن كردند و چه رنجها و بلاهايى كه در تحصيل آن متحمل شدند . آنها در تلاش براى تحصيل علم ، زمين را گشتند و از دورترين مكان به دورترين مكان رفتند تا حديث و روايتى از راوى و محدثى بشنوند . يكى از اين افراد ، على بن حسين بن هبة اللّه معروف به ابن عساكر ( 499 - 571 ه ، 1105 - 1176 م ) فرزند دمشق و دست‌پروردهء آن است . وى كه محدث و مورخ دمشق است ، اين شهر را ترك مىگويد و براى تحصيل علم و ديدار دانشمندان بار سفر مىبندد و از شهرى به شهر ديگر تردد مىكند . او براى سفر به خراسان از راه آذربايجان و خوى ، تبريز و مرند عبور مىكند و به تصريح مورخان از اساتيد اين بلاد استفاده كرده ، سپس به زنجان و ابهر مىآيد و در ابهر از شيخ ابى القاسم حمامى و طبق روايت راويان ، در زمينهء شعر نيز مقدارى از هبة الدين ابى هيجا استفاده مىكند . به ابهر رسيديم . ابتدا از باغهاى آن عبور كرديم آن‌گاه بزرگراه بخش جديد شهر را در نور ديديم . هيچ توقفى نداشتيم بلكه راه را با اميد اين‌كه روزى دوباره به آن بازگرديم ، شتابان طى كرديم .