على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2379
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
كرد او را پس از آنكه نيكو خوى بود . عفقل ( afqal ) ا . ع . مرد كلان روى . عفك ( afk ) م . ع . عفك الكلام عفكا ( از باب ضرب ) : نااستوار كرد سخن را و سخن ناسره گفت . و نيز عفك : باز داشتن از حاجت . و مماطله كردن حق كسى را . عفك ( afk ) و ( afak ) م . ع . عفك عفكا و عفكا ( از باب سمع ) : سخت گول و احمق گرديد . عفك ( afek ) ص . ع . گول و احمق . عفكاء ( afk ' ) ا . ع . ماده شترى كه در وى اندك سركشى بود عفكل ( afkal ) ا . ع . مرد گول و احمق . عفل ( afl ) و ( afal ) ا . ع . بسيارى پيه در ما بين دو پاى تكه و گاو نر و بيشتر آن را در اخته استعمال مىكنند . و خط ميان دبر و ذكر . و پيه هر دو خايهء قچقار و گرداگرد آن . و جاى دست زدن در قچقار و گوسپند جهة دانستن فربهى و گرانى و سبكى . عفل ( afal ) ا . ع . چيزى شبيه به گوشت زائد كه از فرج زن و ماده شتر برآيد و يا خروج رحم است از فرج مانند فتق در مردان كه روده در پوست بيضه مىريزد . عفل ( afal ) م . ع . عفلت المراة عفلا ( از باب سمع ) : مبتلا بيمارى عفله گرديد آن زن . عفلاء ( afl ' ) ص . ع . زن و يا ماده شترى كه مبتلا بعفلة بود . عفلاء ( afl ' ) و عفلاة ( afl t ) ا . ع . لب بالائين كه در وقت خنده برگردد . عفلة ( afalat ) ا . ع . عفل و گوشت زائد كه از فرج زن و ماده شتر برآيد . و خروج رحم از فرج . عفلط ( eflet ) و ( afallat ) ا . ع . احمق و گول . عفلطة ( aflatat ) م . ع . عفلطه عفلطة : آميخت آن را . عفلق ( aflaq ) و ( afallaq ) ا . ع . هر چيز ستبر فروهشته . و فرج فراخ فروهشته و سست . و زن گول بدزبان بدكردار . عفلقة ( afallaqat ) ا . ع . زن گول بد زبان بدكردار . عفلوق ( ofluq ) ا . ع . احمق و گول و كم خرد . عفله ( afale ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چيزى شبيه به گوشت زائد كه از فرج زن و ماده شتر برآيد . و فتق رحم . عفله زده ( afale - zade ) ص . پ . زنى كه مبتلا ببيمارى عفله بود . عفليط ( eflit ) ا . ع . احمق و كم خرد . عفن ( afn ) م . ع . عفن فى الجبل عفنا ( از باب نصر ) : برآمد بر كوه . و عفن اللحم : برگردانيد مزه و رنگ گوشت را . عفن ( afan ) م . ع . عفن الشيئ عفنا و عفونة ( از باب سمع ) : پوسيده شد آن چيز از ترى و نداوت چندان كه ريزه ريزه برآمد وقت گرفتن . و عفن اللحم : برگرديد بوى آن گوشت . عفن ( afen ) ص . ع . گوشت برگرديده بوى و پوسيده . و هر چيز پوسيده . و رسن پوسيده و تباه شدهء از آب كه ريزه ريزه از هم جدا گردد . عفن ( afen ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيز بدبوى و گنده و گنديده . عفنجج ( afanjaj ) ا . ع . ستبر گول . و ماده شتر شتابرو . عفنجش ( afanjac ) ا . ع . مرد درشت و بدخوى . عفنجل ( afanjal ) ا . ع . مرد ثقيل گرانجان و بد خوى كه صحبت وى را ناحوش دارند . و مرد بسيار هرزه گوى و فضول . عفنش ( afannac ) ا و ص . ع . مرد پير كلانسال . و انه لعفنش اللحية : او ستبر و انبوه ريش است . و عفنش العنين : ستبر ابرو است . عفنشة ( afnacat ) م . ع . عفنشت لحيتة عفنشة : انبوه گرديد ريش او و دراز شد . عفنشل ( afancal ) ا . ع . مرد تخمه زدهء سنگين . عفنط ( afannat ) ا . ع . ناكس زشت خوى . و حيوانى كه دابة الارض نيز گويند . عفنقس ( afanqas ) ا . ع . دشوارى خوى و لئيم . عفنقس ( afanqas ) ص . ع . خلق عفنقس : خوى دشوار . عفو ( afv ) ا . ع . محو . و ترك عقوبت مستحق . و پاكترين مال و بيشترين آن . و برگزيدهء از هر چيزى و نيكوترين آن . و زيادتى مال از نفقه . و فضل و معروف و احسان . و وسط . و باقى ماندهء آب پس از نوشيدن . و شهرى كه در آن علامت ملك كسى نباشد . و زمينى كه پاسپر نشده و در آن اثرى نبود و آسان و سهل از هر چيزى . و اعطيته عفوا : بىسؤال و درخواست دادم او را . و عفو الله : آمرزش خدا . عفو ( afv ) م . ع . عفا المنزل عفوا و عفوا و عفا ( از باب نصر ) : ناپديد گرديد منزل . و عفته الريح : ناپديد كرد آن را باد . و عفا الشيئ عفوا : بسيار شد آن چيز . و عفوته : بسيار كردم آن را . و عفوت الشعر : واگذاشتم مويها را تا زياد شده و بلند گردد . و منه : احفوا الشوارب و اعفوا اللحى : نيك بستريد بروت را و واگذاريد ريش را . و عفا الشيئ : افزون گرديد آن چيز . و عفا فلانا : سؤال كرد فلان را . و عفت الابل