على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2356

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

عسيل ( asil ) ا . ع . مرد سخت زنندهء سبك دست . و جاروب عطار . و پرى كه بدان غاليه بردارند . و نرهء پيل . و نرهء شتر . ج : عسل . عسيلة ( osaylat ) ا . ع . نطفه و آب مرد . و حلاوتى در جماع كه بلذت انگبين تشبيه كنند . الحديث : جائت امراة رفاعة الى النبى صلى - اللّه عليه و آله فقالت : كنت عند رفاعة و انه طلقنى قبل ان يمسنى ، فتبسم صلى عليه و آله و قال : أ تريدين ان ترجعى الى رفاعة حتى تذوقى عسيلته و يذوق عسيلتك . عش ( acc ) ا . ع . اندك . و بخشش اندك . يق : سقاه سجلا عشا اى قليلا . و مرد كم گوشت دراز قامت . و مرد باريك استخوان دست و پا . و گشنى كه به خواهش ماده شتر به روى جهد و ستم نكند . و جاء به من عشه و بشه : آورد آن را بهمهء كوشش خود ( لغة فى السين ) . عش ( acc ) م . ع . عش الشجر عشا ( از باب نصر ) : كم شاخ و باريك تنه گرديد آن درخت . و عشه : طلب كرد آن را . و گرد كرد آن را . و عش القميص : در پى نهاد پيراهن را . و عش زيد : كسب كرد زيد و ورزيد . و عش عمروا : زد عمرو را . و عش الرجل معروفه : كم كرد آن مرد دهش خود را . و عش الطائر : لازم گرفت آن پرنده آشيانه را . و عش فلان القوم : فرود آمد فلان در منزلى كه پيش از وى قوم در آنجا منزل كرده بودند و تنگ گرفت بر ايشان تا از آنجا كوچ كردند . عش ( occ ) و ( acc ) ا . ع . آشيانهء مرغ از هيمه كه بر شاخه‌هاى درخت باشد . ج : اعشاش و عشاش و عششة . و آشيانهء مرغ را كه در كوه و يا در ديوار بود و كر و يا و كن نامند و آنكه در زمين باشد افحوص و ادحى نامند . و قولهم : ليس بعشك فادرجى يعنى نيست تو را . اى زن حقى در آن پس بگذر از آن . عشا ( ac ) ا . ع . شب كورى و يا نابينائى . و ضعف بينائى خواه در روز باشد و يا در شب . عشا ( ac ) م . ع . عشى عشا ( از باب سمع ) و عشا عشا ( از باب نصر ) : شب كور گرديد و ضعيف شد بينائى آن . و عشيت الابل عشا ( از باب سمع ) : در شبانگاه چريدند شتران . عشاء ( ac ' ) ا . ع . طعام شبانگاه و شام . ج : اعشية . عشاء ( ec ' ) ا . ع . تاريكى شبانگاه كه بين مغرب و عتمة باشد و يا از زوال آفتاب تا طلوع فجر . و صلوتا العشاء : نماز مغرب و نماز خفتن . عشاءان ( ec ' ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه پاس اول و دويم شب . عشابة ( ac bat ) ا . ع . گياهناكى . عشابة ( ac bat ) م . ع . عشب عشابة ( از باب كرم ) و عشب عشابة ( از باب سمع ) : گياه‌تر برآورد . عشار ( ec r ) ا . ع . ج . عشراء . عشار ( ec r ) ا . ع . ماده شترانى كه بعضى بچه آورده باشند و بعض ديگر هنوز نياورده ولى انتظار بچهء آنها را دارند . عشار ( ec r ) م . ع . عاشر معاشرة و عشارا . مر . معاشرة . عشار ( oc r ) ا . ع . ده ده . جاء القوم عشار عشار : آمدند قوم ده ده . عشار ( acc r ) ا . ع . ده يك گيرنده . عشارب ( oc reb ) ا . ع . شير بيشه . عشارة ( oc rat ) ا . ع . يك دهم پارهء از هر چيز شكسته . عشارم ( ac rem ) ا . ع . شير بيشه . عشارى ( oc riyy ) ص . ع . هر چيز كه درازى آن ده ذراع باشد . عشاريات ( oc ray t ) ا . ع . ذهبوا عشاريات : رفتند متفرق و پريشان . عشازن ( ac zen ) ع . ج . عشوزن . عشاش ( ec c ) ع . ج . عش و عش . عشاشة ( ac cat ) م . ع . عش بدن عشاشة و عششا و عشوشة و عشيشا ( از باب نصر ) : لاغر و باريك گرديد اندام آن . عشاق ( oc q ) ا . پ . نام لحنى از موسيقى . عشاق ( oc q ) ا . ع . پسر كوچك كه عزيز باشد . و كودك و طفل . عشاق ( occ q ) ع . ج . عاشق . عشاق ( occ q ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردمان عاشق و عاشقها . و عشاق سگ جان : طالبان دنيا و مردم حريص . و جزيرة العشاق : شهر سينوپ كه در آسياى صغير در كنار درياى سياه واقع شده و داراى 000 ، 5 نفر جمعيت . عشان ( occ n ) ا . ع . اصل شاخهء خرمابن . عشانة ( oc nat ) ا . ع . آنچه افتاده باشد از خرماى بيقيمت و رايگان . و اصل شاخهء خرما بن . و تنهء درخت . و ابو عشانة : كنيهء مردى از تازيان . عشانط ( ac net ) و عشانطة ( ac netat ) ع . ع . عشنط . عشانق ( oc neq ) ا . ع . دراز بالاى كم گوشت . عشانقة ( ac neqat ) ع . ج . عشنق . عشاوة ( ac nvat ) ا . ع . شب كورى و ضعف بينائى خواه در روز باشد و يا در شب . و يا نابينائى . عشاوز ( ac vez ) ع . ج . عشوزن . عشايا ( ac y ) ع . ج . عشية عشائر ( ac 'er ) ع . ج . عشيرة .