على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2351

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

عسالق ( as leq ) ع . ج . عسلق و عسلق . عسالق ( os leq ) ا . ع . بمعنى عسلق و و - عسلق است . عساليج ( as lij ) ع . ج . عسلوج . عساود ( as ved ) ع . ج . عسودة . عسب ( asb ) م . ع . عسب الفحل الناقة عسبا ( از باب ضرب ) : بر جست گشن بر ماده شتر . و عسب الرجل : بكرايه داد آن مرد گشن را جهة گشنى . و عسب فحله : بكرايه داد گشن خود را . و نهى النبى صلى اللّه عليه و آله عن عسب الفحل . عسب ( asb ) ا . ع . منى گشن و نسل آن . و فرزند . عسب ( osb ) ا . ع . شاخه‌هاى خرما بن كه راست و بىبرگ باشد . عسب ( aseb ) ص . ع . رأس عسب : سرى كه از دير شانه ناكرده باشند . عسبار ( esb r ) و عسبارة ( esb rat ) ا . ع . بچهء از كفتار و از گرگ . و بچهء گرگ . عسبان ( osb n ) ع . ج . عسيب . عسبة ( asbat ) ا . ع . كفتگى در كوه . عسبر ( osbor ) ا . ع . پلنگ نر . عسبرة ( osborat ) ا . ع . پلنگ ماده . و ماده شتر تيزرو گرامى نژاد . عسبق ( esbeq ) ا . ع . درختى تلخ كه در مداواى جراحت به كار برند . عسبلة ( asbalat ) م . ع . عسبل الناس عسبلة : با همديگر آمد و شد كردند مردمان و با هم مراوده كردند . عسبور ( osbur ) ا . ع . بچهء سگ از ماده گرگ . عسبورة ( osburat ) ا . ع . بچهء سگ از ماده گرگ . و ماده شتر شتاب رو گزيدهء نجيب . عسج ( asj ) ا . ع . گردن دراز كردن در رفتار . و شتاب روى . عسج ( asj ) م . ع . عسج البعير عسجا ( از باب نصر ) : گردن دراز كرد آن شتر در رفتن . و بشتاب رفت . عسج ( asaj ) م . ع . عسج المال عسجا ( از باب سمع ) : بيمار گرديدند آن شتران از خوردن خار عوسج . عسجد ( asjad ) ا . ع . طلا و زر . و گوهر هر قسم كه باشد مانند مرواريد و ياقوت . و شتر درشت تنومند . عسجدية ( asjadiyyat ) ا . ع . شتر بچگان بزرگ . و شتران زربار و بر نشستنى ملوك و آن شترانى بودند كه جهة نعمان بن منذر بياراستندى . و نام اسبى و موضعى . عسجر ( asjar ) ا . ع . نمك و ملح . عسجرة ( asjarat ) م . ع . عسجر اللحم عسجرة : نمك زد گوشت را . و عسجرت الابل : پيوسته در سير و سفر بودند شتران . و عسجر الى فلان : تيز نگريست بسوى فلان . عسجرة ( asjarat ) ا . ع . خبث و بدى و پليدى . عسجمة ( asjamat ) ا . ع . سبكى و شتابى و خفت و سرعت . عسد ( asd ) م . ع . عسد عسدا ( از باب ضرب ) : سير كرد و رفت . و عسد الحبل : سخت تافت ريسمان را : و عسد جاريته : گائيد آن كنيزك خود را . عسر ( asr ) م . ع . عسر فلان الغريم عسرا و عسرا : ( از باب ضرب و نصر ) : طلب كرد فلان از غريم دين را در وقت تنگ دستى خود . و عسر فلانا : آمد از سوى چپ فلان . و عسرت المرأة : بدشوارى زاد آن زن . و عسر الوالد من مال ولده : بقهر و ناپسندى گرفت والد مال را از ولد خود . و عسرت الناقة عسرا و عسرانا ( از باب ضرب ) : دم برداشت آن ماده شتر در وقت دويدن . و نيز از سوى چپ آمد . عسر ( esr ) و ( asr ) ا . ع . نام قبيله‌اى از جن و يا زمينى كه در آن جن مىباشد . عسر ( osr ) ا . ع . فقر . عسر ( osr ) م . ع . عسر عسرا و عسرا . مر . عسر . عسر ( osr ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دشوارى و سختى . و عسر البول : سختى و دشوارى كه در كميز انداختن بهم رسد . و عسر النفس : نفس تنگى و تا سه . عسر ( osr ) و ( osor ) م . ع . عسر عسرا و عسرا و عسارة . مر . عسارة . عسر ( osr ) و ( osor ) ا . ع . دشوارى و سختى خلاف يسر . عسر ( asar ) م . ع . عسر عليه الامر عسرا ( از باب سمع ) : در پيچان شد به روى آن كار . و عسر الامر : مشكل و سخت شد آن كار . و عسرت اليد : با هر دو دست كار را بزابر نمود . و عسر الرجل عسرا و عسارة : كم شد سماحت آن مرد در كارها و در دشوارى افتاد . عسر ( asar ) ا . ع . دشوارى . و بدخوئى . و زفتى . عسر ( aser ) ص . ع . مختلط و در پيچان . و دشوار و مشكل . و يوم عسر : روز سخت و روز بد . و حاجة عسر : نياز دشوار . و عسر بين العسر : نيك بدخوى . و بعير عسر : شترى كه پيش از رام شدن سوار شوند . عسراء ( asr ' ) ص . ع . زنى كه با دست چپ كار مىكند . و عسراء يسرة : زنى