على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2350
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
عزيزوان ( ozayzav ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو طرف سرين اسب . عزيزة ( azizat ) ا . ع . عقاب . عزيزى ( azizi ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بزرگى و كلانى . و عزت و گرانبهائى . عزيزى ( ozayz ) ا . ع . سرين اسب و طرف آن . عزيزيان ( ozayzay ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو طرف سرين اسب . عزيف ( azif ) ا . ع . آواز جن و پرى . و آواز پستى كه بشب در بيابان شنيده مىشود و آن آواز باد است در جو كه مردمان بيابانى آن را صوت جن تصور كردهاند . عزيق ( aziq ) ا . ع . زمين نرم و هموار و پست . عزيم ( azim ) ا . ع . دشمن سخت و قوى . و ج . عزيمة . عزيم ( azim ) و عزيمة ( azimat ) م . ع . عزم عزما و عزيما و عزيمة . مر . عزم . عزيمة ( azimat ) ا . ع . تعويذ . و آيهاى از قرآن مجيد كه بر آفت رسيده باميد به شدن مىخوانند . و عزيمة الله : فريضهء خدا . ج : عزيم و عزائم . عزيمت ( azimat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قصد و آهنگ و دل نهادگى و اراده و نيت و عزم . و آهنگ از روى استوارى و بطور جزم . و كوچ و رحلت و روانگى . و عنان عزيمت : لگام رحلت . و عزيمت كردن : اراده كردن و قصد نمودن و نيت كردن . و آهنگ سفر كردن و كوچ كردن . عزيمه ( azime ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تعويذ و افسون . و آيهاى از قرآن مجيد كه بر آفت رسيده باميد به شدن خوانند . و عزيمه خواندن : تعويذ خواندن و افسون خواندن . و عزيمه كردن : افسون كردن و جادوگرى كردن و به كار بردن جادوگرى را . عژك ( aj ? ak ) ا . پ . يك نوع سازى شبيه بتار . عس ( ass ) ا . ع . جئ بالمال من عسك و بسك اى من جدك و جهدك ( لغة فى حسك ) . عس ( ass ) م . ع . عس عسا و عسا و عسيسا ( از باب نصر ) : بشب گرديد براى پاسبانى . و عس خبره : برآمد خبر او . و عس القوم : چيز اندك خورانيد آن قوم را . و عست الناقة : تنها چريد آن ماده شتر . و نيز عس : شير نادادن ماده شتر پيش كسى . عس ( oss ) ا . ع . كاسهء بزرگ . ج : عساس و اعساس . و ذكر و نره . عسا ( as ) م . ع . عسى عسا ( از باب سمع ) . كلانسال گرديد و بزرگ شد . و عسى النبات عسا ( از باب ضرب ) : درشت گرديد و خشك شد گياه . عساء ( as ' ) م . ع . عساعسوا و عسوا و عسيا و عساء . مر . عسو . عساب ( es b ) ا . ع . نام موضعى نزديك مكه . عساجر ( as jer ) ع . ج . عيسجور . عسار ( os r ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مفلسى و درويشى . و زهد و تنگدستى . عسارة ( as rat ) م . ع . عسر عسرا و عسرا و عسارة و معسورا و عسرة ( از باب كرم ) : دشوار گرديد . و عسرت المراة : دشوار شد آن زن را زادن بچه . و عسر الزمان : تنگ و سخت گرديد روزگار . و عسر ما فى البطن : بيرون نيامد آنچه در شكم بود . و عسر عليه : خلاف كرد او را . و عسر الرجل عسرا و عسارة . مر . عسر . عسارى ( os r ) ا . ع . جاء و اعسارى : بر اثر يكديگر آمدند . عساريات ( os ray t ) ا . ع . جاء وا عساريات : بر اثر يكديگر آمدند . و ذهبوا عساريات : رفتند پراكنده و پريشان . عساس ( es s ) ا . ع . درت الناقة عساسا : باكراه و ستم شير داد آن ماده شتر . و بنو عساس : نام بطنى از تازيان . عساس ( es s ) ع . ج . عس . عساس ( ass s ) ا . ع . گرگ . عساعس ( as 'es ) ع . ج . عسعس . عساف ( os f ) م . ع . عسف البعير عسوفة و عسافا ( از باب ضرب ) : نزديك بمرگ رسيد آن شتر از غده و طاعون پس لرزيدن گرفت گلوى آن و دم سخت برآورد به شتاب . عساف ( os f ) ا . ع . ماده شتر طاعون زده . عساف ( ass f ) ص . ع . سخت گيرنده . عساقب ( as qeb ) ع . ج . عسقبة . عساقل ( as qel ) ع . ج . عسقل . عساقيل ( as qil ) ا . ع . سراب . و ج . عسقول . عساكب ( as keb ) ع . ج . عسكبة . عساكر ( as ker ) ع . ج . عسكر . عساكر ( as ker ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سپاه و لشگر . و سپاهها و لشگرها . و عساكر منصوره و يا عساكر نصرت مآثر : سپاه فيروزمند و مظفر . عسال ( ass l ) ا . ع . انگبين گيرنده . و انگبين فروش . و شكرريز . و نيزهء سخت جنبان . و انجير سياه و يا سپيد بسيار شيرين . و گرگ . عسالة ( ass lat ) ا . ع . كبت انگبين . و جاى انگبين . و كندوى انگبين . عسالج ( as lej ) ع . ج . عسلج .