على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2330

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

رنجش . و اذيت . و نشاط و شادمانى . و نام كسى . و نام كبوترى . و عرام الجيش : بسيارى و تيزى و تندى و سختى لشگر . و عرام الرجل : حدت و اشتداد مرد . عرام ( or m ) و عرامة ( ar mat ) م . ع . عرم عرما و عرما و عراما و عرامة . مر . عرم . عرامين ( ar min ) ع . ج . عرمان . و ج ج . اعرم . عران ( er n ) ا . ع . بيمارى در ستور كه موى پائين پاى آن را بر افگند . و كفتگى پاى ستور . و درشتى كه در خرده گاه دست و پاى اسب برآيد . و چوب بينى شتر . و دورى . و گلهء كفتار . و شاخ حيوان . و ميخ . و عران البكرة : چوب بكرة . عران ( er n ) ص . ع . ديار عران : خانه‌هاى دور . عران ( er n ) م . ع . عرن عرانا : ( از باب نصر ) : سخت و درشت گرديد . و عرنت الدار : دور گرديد آن خانه . و عرن السهم : پى پيچيد بر آن تير . و عرن فلان : نرم شد فلان . و عارنه معارنة و عرانا : كارزار نمود او را . عرانية ( ar niyat ) ا . ع . از اعلام است . عرانية ( or niyat ) ا . ع . آب خيز . و ميان دريا . و آنچه موج از تك آب برآرد . و بسيارى آب . عرانين ( ar nin ) ع . ج . عرنين . عراهل ( or hel ) ا . ع . اسب تمام اندام . عراهم ( or hem ) ا . ع . شير بيشه . و نرم و نازك از هر چيزى . عراهم ( or hem ) و عراهمة ( or hemat ) ا . ع . ماده شتر ستبر . عراهن ( or hen ) ص . ع . جمل عراهن : شتر دفزك شگرف . عراهيل ( ar hil ) ا . ع . گروه بر سر خود گذاشته شده و بيكار . ج . عرهول . عراهين ( ar hin ) ع . ج . عرهون . عرايا ( ar y ) ا . ع . چيزهاى عريان و برهنه . و ج . عرية . و ج . عريانة . عرائس ( ar 'es ) ع . ج . عروس . عرايض ( ar yez ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عريضه‌ها و در خواستها و نوشتجات مردم كه بحضور حكام و پادشاه مىنويسند . عرائك ( ar 'ek ) ع . ج . عريكة . عرب ( arb ) م . ع . عرب عربا ( از باب ضرب ) : خورد . و عرب عربا ( از باب سمع ) : شادمان گرديد . عرب ( arb ) و ( arab ) ا . ع . شادى و شادمانى . عرب ( erb ) ا . ع . گياه بهمى كه خشك شده باشد . عرب ( orb ) ا . ع . مردم تازى شهرى و يا بدوى ( مؤنث است ) . ج : اعرب . عرب ( arab ) ا . ع . مردم تازى شهرباش و يا بدوى ( مؤنث آيد ) . و عرب عاربة : تازى خالص . و كذلك عرب عرباء و عرب عربة و عرب عربات . ج : اعرب و عرب . و نيز عرب : نشان باقى ماندهء بعد از به شدن جراحت . و فساد معده . و نام ناحيه‌اى در مدينه . و در مبالغه گويند : عرب عربى . عرب ( arab ) ص . ع . ماء عرب : آب صاف ( وصف بالمصدر ) . عرب ( arab ) م . ع . عرب عربا ( از باب سمع ) : شادمان گرديد . و فصيح شد پس از آنكه در زبانش لكنت داشت . و عرب الجرح : آماسيد آن جراحت و ريمناك گرديد . و نيز باقى ماند نشان جراحت پس از به شدن . و عربت معدته : تباه گرديد معدهء او . و عرب النهر : بسيار آب گرديد آن نهر . و كذا عربت البئر . عرب ( arab ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردم تازى شهر باش و يا بدوى چادرنشين . ج : عربان . عرب ( areb ) ا . ع . تيزى معده و فساد آن . عرب ( areb ) ص . ع . جراحت آماس كرده . و جراحتى كه اثر آن پس از به شدن باقى بماند . و ماء عرب : آب بسيار صاف . عرب ( orob ) ع . ج . عروب . و ج . عرب . عربات ( arab t ) ا . ع . كشتيهاى بهم بسته در روى دجله كه بجاى پل باشند . عربات ( arab t ) ص . ع . عرب عربات : تازى خالص . عربات ( areb t ) ا . ع . ج . عربة . عرباض ( erb z ) ص . ع . درشت و استوار و تواناى از مردم و شتر و شير . عرباض ( erb z ) ا . ع . كليدان كه در پس در استوار كنند . و از اعلام است . عربان ( orban ) ا . ع . بيعانه و ربون . عربان ( arab n ) پ . ج . عرب . عربانة ( orb nat ) ا . ع . قسمى از چلپاسه . عربانه ( arab ne ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دف و دايره . و دايرهء حلقه دار . عربب ( orbob ) ص . ع . آب صاف بسيار . و باقى نشان جراحت . عربة ( arabat ) ا . ع . نهرى كه آبش سخت تيز رود . و نفس . و جان . و نام ناحيه‌اى نزديك مدينه . عربة ( arebat ) ا . ع . زن بسيار خنده . و زن حريص بر بازى و لهو . و زن دوست دارندهء شوى خود . ج : عربات . عربة ( arebat ) ص . ع . بئر عربة : چاه بسيار آب . و عرب عربة : تازى