على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2328

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

برافتد . و نيز عر : كودك و غلام . و پيخال مرغ . و نام كوه عدن . عر ( orr ) م . ع . عرت الابل عرا ( از باب ضرب و نصر ) : گشن‌ناك گرديدند شتران . و كذا عرت ( مجهولا ) . عرا ( ar ) ا . ع . دكمهء مقابل مادگى . عرا ( er ) ا . پ . آن خانهء از شطرنج كه ما بين رخ و شاه باشد . عراء ( ar ) ا . ع . جاى فراخ و وسيع كه از چيزى پوشيده نباشد . و گشادگى بىحجاب . ج : اعراء و اعرية . قوله تعالى : فَنَبَذْناهُ بِالْعَراءِ وَ هُوَ سَقِيمٌ . و جاى خالى . و روى زمين . عراء ( er ) م . ع . عارى معاراة و عراء . مر . معاراة . عراء ( arr ) ا . ع . دختر دوشيزه . عراء ( arr ) ص . ع . مؤنث اعر يعنى شتر مادهء خرد كوهان و يا بىكوهان . و ماده شتر خارش‌ناك . ج : عر . عراب ( ar b ) ا . ع . بار درختى كه از پوست آن درخت ريسمان سازند . عراب ( er b ) ص . ع . اسبان و يا شتران تازى گرامى نژاد . عراب ( arr b ) ا . ع . سازندهء غلاف پستان گوسپند . عرابات ( ar b t ) ع . ج . عرابة . عرابة ( ar bat ) ا . ع . غلاف پستان گوسپند . ج : عرابات . عرابچى ( ar ba - ci ) ا . پ . آنكه عرابه را مىبرد . عرابض ( or bez ) ا . ع . درشت و استوار . عرابه ( ar be ) ا . پ . گردون دوچرخهء اسبى و جز آن . عراة ( ar t ) ا . ع . كرانه و ناحيه . و درگاه . و ساحت سراى . عراة ( or t ) ع . ج . عارى . عرات ( arr t ) ص . ع . نيزهء سخت . عراج ( or ? aj ) ا . ع . ( معرفة ممنوعة ) كفتار و جعلوها بمنزلة القبيلة . عراجلة ( ar jelat ) ا . ع . ج . عرجلة . يق : جاءوا عراجلة : آمدند درحالىكه پياده بودند . عراجين ( ar jin ) ع . ج . عرجون . عراد ( ar d ) ا . ع . نام گياهى . و هر گياه ستبر خشك . عرادة ( ar dat ) ا . ع . حال و حالت . يقال : هو فى عرادة خير : او در حالت يقال : هو فى عرادة خير : او در حالت خير و خوبى است . و نيز ملخ ماده . و نام مردى . و نام چندين اسب . عرادة ( arr dat ) ا . ع . آلتى خردتر از منجنيق كه در جنگ به كار برند . و نام دهى . عراده ( arr dat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گردون . و گردون دوچرخه . و گردون باركشى . و چرخ گردون و غرده . عراديس ( ar dis ) ا . ع . مفاصل . و هر محل اجتماع دو استخوان از مردم و جز آن . عرار ( ar r ) ا . ع . هر چيز كه در ازاى چيزى كشته شود و هلاك گردد . و انتقام و قصاص . و قتل كشنده . و زن كه همواره پسر زايد . و بچه‌اى كه زود شير ترك كند . و گياهى خوشبوى و دشتى شبيه ببابونه . و سختى . و بلندى . و مهترى . و اصل چيزى . و زشتى خوى . و نام رودبارى . عرار ( ar re ) ا . ع . نام ماده گاوى كه با ماده گاو ديگر موسوم بكحل با هم شاخ زدند و هر دو مردند . و منه المثل : باءت عرار بكحل : بازگشت عرار بكحل يعنى هر دو مردند و اين مثل را دربارهء دو حريف برابر و هم مثل گويند و يا در وقتى گويند كه قاتل كشته شود . عرار ( er r ) ا . ع . سختى جرب . و نام مردى . عرار ( er r ) م . ع . عار الظليم معارة و عرارا : بانگ كرد شترمرغ . و عاررت : درنگ نمودم . عرار ( er r ) و ( or r ) م . ع . عر الظليم عرارا و عرارا ( از باب ضرب ) : بانگ كرد شترمرغ . عرارة ( ar rat ) ا . ع . بدخوئى . و سختى . و بدبختى . و مهترى . و اصل . يقال : هو فى عرارة خير . و نام اسبى . و دخترى كه زود ترك شير كند . و نيز واحد عرار يعنى يك گياه خوشبوى دشتى مانند بابونه . عراز ( er z ) م . ع . معارزة و همديگر را ستيهيدن . و دور دور يك جانب بودن . و خلاف كردن . و با هم خشم گرفتن . و گرفته و ترنجيده گرديدن . عراز ( orr z ) ص . ع . غيبت كنندگان مردم . عرازم ( ar zem ) و ( er zem ) ا . ع . شير بيشه . عرازيل ( ar zil ) ا . ع . ج . عرزال . عرازيل ( ar zil ) ص . ع . قوم عرازيل : گروه متفق و هم مشرب در دزدى . عراس ( er s ) ا . ع . ريسمانى كه بدان گردن شتر را بر بازوى وى بندند . عراس ( arra s ) ا . ع . شتر بچه فروش . عراص ( er s ) ع . ج . عرصة . عراص ( arr s ) ا . ع . ابر با رعد و برق . و ابر بسيار برق و پراكنده و مضطرب . و نيزهء لرزان . و شمشير لرزان . عراصم ( or sem ) ا . ع . شير بيشه . عراصيف ( ar sif ) ع . ج . عرصوف . و ج . عرصاف . عراض ( er z ) ا . ع . داغ و يا خطى پهناور در ران شتر . و داغى بر پهناى سرين ستور . و بعير ذو عراض