على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2750
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
و بهرهمند و كامياب شده . كام وريژ ( k m - varij ? ) ا . پ . مراد و مقصود . و هوا و هوس . كاموس ( k mus ) ا . پ . كامود و سيط مقابل مركب . و نام مبارزى كه بكمك افراسياب بجنگ رستم آمد و رستم ويرا بكشت . كامون ( k mun ) ا . پ . زيره و يا گياه آن . كامونى ( k muni ) ا . پ . انگور روباه و تاجريزى سياه كه عنب الثعلب مجنن نيز گويند . و هر داروى مركبى كه داراى زيره باشد . كامه ( k me ) ا . پ . آبكامه و نانخورشى كه از شير و ماست و تخم سپندان و خمير خشك و سركه سازند و بتازى كامخ نامند . و شير و دوغ درهم جوشيده . و ريچال و مرباى دوشابى . و آچار . و كام و مراد و خواهش و آرزو و مقصد و مطلب . و قصد و نيت . و لگام اسب و جز آن . و مرجان . و نام محالى از ولايت كابل كه يكصد پارچه ده دارد . كامه ( k meh ) ا . ع . حود راى . و سرگشته كه نمىداند كجا مىرود . كامى ( k mi ) ص . ع . دلاور و شجاع . و داراى سلاح . كامياب ( k m - y b ) ص . پ . برخوردار و بختيار و آنكه بآرزوى خود رسيده باشد . كاميابى ( k m - y bi ) ا . پ . نيكبختى و اقبال . و تمتع و برخوردارى . كاميدن ( k midan ) ف ل . پ . خواستن و آرزو كردن . و رغبت داشتن . كامين ( k min ) ا . پ . ريشهء خولنجان . كأن ( ka'n ) م . ع . كان كأنا ( از باب باب فتح ) : سخت شد . و كانت المراة : درشت گرديد آن زن . كان ( ka'an ) ع . مخفف كان ( ka'anna ) و بمعنى آن ولى مانند آن عمل فعلى كه نصب اسم و رفع خبر باشد از وى صادر نمىشود كما قيل : كان ثدياه حقان . كان ( k n ) ا . پ . معدن و آنجائى از زير زمين كه از آن فلزات و شبه فلزات را استخراج مىكنند و نيز آنجاى از كوه كه از آن سنگ برميدارند . و كننده . و كاونده . و نقب زننده . و غلاف و نيام . و نشستگاه و كون . كان ( k n ) پ . مخفف كه آن . كأن ( ka'anna ) ع . يعنى بتحقيق مثل آن و اين كلمه مانند ان ( enna ) از حروف مشبهه بفعل است كه نصب مىدهد اسم را و رفع مىدهد خبر را . يق : كان زيدا اسد : بدرستى و تحقيق كه زيد مثل شير است . و گاه بمعنى گويا آيد . يق : كان زيد قائم : گويا زيد قائم است . و كذلك : كان زيدا فى الدار او كان زيدا عندك . كانا ( k n ) ص . پ . نادان و ابله و احمق و بىعقل . كانا ( k n ) ا . پ . چوب بن خوشهء انگور و خوشهء خرما . و پارهاى از خوشهء انگور و خوشهء خرما . كاناز ( k n z ) ا . پ . چوب بن خوشهء انگور و خوشهء خرما يعنى آنجائىكه خوشه بدرخت چسبيده باشد . و نيز خوشهء خرما . كانب ( k neb ) ص . ع . غليظ و ستبر . و آنكه پس از فقر بىنياز شده باشد . كانجى محال ( k nji - mah l ) ص . پ . خراباتى . كاند ( k nd ) ا . پ . قند و شكر و نبات . كاندر ( k nder ) پ . محفف كه اندر . كانس ( k nes ) ص . ع . آهوى بكناس درآمده . ج : كنس ( konnas ) . كانسه ( k nse ) ا . پ . لغتى است در كاسه . كانسهگر ( k nse - gar ) ا . پ . كاسهگر و كاسه ساز . كانع ( k ne ' ) ص . ع . اسير كانع : اسير دست و پا بدوال بسته . و انف كانع : بينى چسپيده بر روى . كانعة ( k ne'at ) ص . ع . مؤنث كانع . ج : كوانع . يق : انوف كانعة : بينيهاى به روى چسبيده . كانف ( k nef ) ص . ع . عدول كننده و برگردنده . كانفة ( k nefat ) ا . ع . عاجز و مانع . يق : انهزموا فما كانت لهم كانفة : شكست خوردند و مانعى نبود كه دشمن را از آنها منع كند . كان كن ( k n - kan ) ا . پ . معدنچى و آنكه در معدن كار مىكند . و نام فرهاد . كان كنى ( k n - kani ) ا . پ . معدنچىگرى و كار كردن در معدن . كانم ( k nem ) ا . ع . گروهى از سودان و از سياهان . كانمى ( k nemiyy ) ا . ع . الكانمى : نام شاعرى از سياهان . كانور ( k nur ) ا . پ . كندو و ظرفى كه در آن ميوه ريزند . كانون ( k nun ) ا . ع . گلخن و آتشدان . ج : كوانين . و مرد گران و كند فهم كه صحبت وى را ناخوش دارند . و الكانون الاول و الكانون الاخر : نام دو ماه از ماههاى سريانى . كانون ( k nuna ) ص . ع . ج . كانى . كانون ( k nun ) ا . پ . آتشدان و گلخن . و منقل آتش . و هر جائى كه در آن آتش مىگيرانند . و كسى كه مردم وى را گرامى دارند و سخنش را قبول كنند . و طرز و روش و قاعده و قانون و دستور و رسم . و بلغت