و داغ در جاى افسار . و نام قبيله‌اى در يمن . و ابو عذرة : مرد دوشيزگى ربا . عذرة ( azerat ) ا . ع . پليدى و غايط . و پيرامون سراى . و جائى كه در آن فضول انسانى و كثافات دفع مىگردد . و خرابه و ويرانه . و مزبله . و جاى نشست قوم و مجلس مردم . و درگاه . ج : عذرات . و چيز ردى و بيكاره كه از گندم برآيد . عذر خواه ( ozr - x h ) ص . پ . معذرت خواه و پوزش خواه و كسى كه پوزش و معذرت مىطلبد . عذر خواهانه ( ozr - x h ne ) م ف . پ . معذرت خواهانه و بطور معذرت و پوزش . عذر خواهى ( ozr - x hi ) ا . پ . معذرت و پوزش . و عذر خواهى نمودن : پوزش خواستن و معذرت طلبيدن و درخواست عفو و گذشت كردن . عذر ساز ( ozr - s z ) و عذر سنج ( ozr - sanj ) ص . پ . كسى كه معذرت مىخواهد . عذر نيوش ( ozr - niyue ) و عذر نيوشا ( ozr - niyuc ) و عذر نيوشان ( ozr - niyuc n ) ص . پ كسى كه گوش مىدهد و قبول مىكند معذرت را . عذره ( ozere ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كثافت و پليدى . عذره‌ناك ( azere - n k ) ص . پ . پر از كثافت و پليدى و چركينى . عذرى ( ozr ) م . ع . عذر عذرا و عذرا و عذرى . مر . عذر و عذر . عذط ( azt ) ا . ع . حدث در وقت جماع عذط ( azat ) م . ع . عذط عذطا ( از باب سمع ) : حدث كرد در وقت جماع . عذف ( azf ) م . ع . عذفه عذفا ( از باب ضرب ) : خورد آن را . عذف ( azf ) ا . ع . ما ذقت عذفا : چيزى نچشيدم . عذفوط ( ozfut ) ا . ع . كرمكى سپيد نازك كه بدان انگشتان دختران مليح را تشبيه كنند . عذق ( azq ) ا . ع . خرما بن بابار . ج : اعذق . و عذاق . و نوعى از خرمابن در مدينهء طيبه . عذق ( azq ) م . ع . عذقت النخلة عذقا ( از باب ضرب ) : بريدم شاخه‌هاى آن خرما بن را . و عذق الفحل عن الابل : دور كرد گشن را از شتران و فراهم آورد و فرا گرفت آنها را . و عذق فلانا بقبيح او بشر : دشنام داد فلان را و تهمت كرد او را . و عذق فلانا الى كذا : نسبت نمود فلان را به آن . و عذق البعير : ريخ زد آن شتر . و عذق الاذخر : بار آورد درخت اذخر . و عذق الشاة عذقا ( از باب نصر ) : بست بر آن گوسپند پشمى بر خلاف رنگ آن از جهة نشان . عذق ( ezq ) ا . ع . خوشهء خرما . و خوشهء انگور . و خوشهء انگورى كه دانه‌هاى آن را خورده باشند . ج : اعذاق و عذوق . و هر شاخى كه بر آن شاخه‌هاى ريزه باشد . و ارجمندى و عزت . عذق ( azeq ) ص . ع . مرد زيرك هوشيار چرب زبان . و طيب عذق : خوشبوى تيز و تند . عذق ( ezaq ) و ( azaq ) ا . ع . خبراء العذق او العذق : نام موضعى كه درخت كنار و آب بسيار دارد . عذقانة ( azq nat ) ا . ع . زن زبان دراز و سليطه . عذقة ( azqat ) و ( ezqat ) ا . ع . پشم خلاف رنگ گوسپند كه جهة علامت و نشان بر آن بندند . و هر چيزى كه علامت و نشان باشد . عذل ( azl ) م . ع . عذله عذلا ( از باب ضرب و نصر ) : نكوهش نمود او را و ملامت كرد . و عذلته فاعتذل : ملامت كردم او را پس برگشت و رجعت نمود . عذل ( azal ) ا . ع . ملامت و نكوهش و سرزنش . المثل : سبق السيف العذل . عذل ( ozol ) ص . ع . ايام عذل : روزهاى نيك گرم . عذل ( ozzol ) ع . ج . عاذل و عاذلة . عذلاج ( ezl j ) ص . ع . عيش عذلاج : زندگانى خوش . عذلة ( azalat ) ع . ج . عاذل . عذلة ( ozalat ) ص . ع . بسيار نكوهنده . عذلجة ( azlajat ) م . ع . عذلج السقاء عذلجة : پر كرد مشك را . و عذلج ولده : نيكو نمود خورش و غذاى فرزند خود را . عذلط ( ozalet ) ص . ع . لبن عذلط : شير دفزك و ستبر . عذلوج ( ozluj ) ا . ع . بچه‌اى كه بخورش نيكو پرورش يافته باشد . عذلوق ( ozluq ) ا . ع . كودك سبك روح چست و تيز . عذم ( azm ) م . ع . عذم الفرس عذما ( از باب ضرب ) : گزيد آن اسب . و به سختى خورد آن اسب . و عذم فلانا : ملامت كرد و نكوهش نمود فلان را . و عذمه عن نفسه : دور كرد آن را از خود . عذم ( azm ) ا . ع . ملامت و شماتت . و گرفتن به زبان . عذم ( azam ) ا . ع . گياهى . و نام رود بارى در يمن . عذم ( azam ) م . ع . هى تعذم زوجها عذما ( از باب سمع ) : دشنام داد آن زن شوى خود را هنگامى كه خواست از دبر با وى وطى كند .