على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2736

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

تبارك و تعالى . و كاتب جان : نيز خداوند عالم جل جلاله . و كاتب سر و يا كاتب اسرار : منشى اسرار و رازهاى نهانى . و كاتب وحى : لقب خليفهء سيوم عثمان بن عفان . كاتبان ( k teb n ) پ . ج . كاتب . كاتبون ( k tebuna ) ص . ع . كاتب . كاتبى ( k tebi ) ا . پ . نوعى از جامهء آستين كوتاه . و نام شاعرى . كاتف ( k tef ) افا . ع . ناپسند دارنده و ناخوش دارنده . كاتف ( k tef ) و كاتفة ( k tefat ) ا . ع . ملخى كه تازه بپريدن آمده باشد كاتف نامند و واحد آن را كاتفة گويند . كاتم ( k tem ) ا و ص . ع . درز دوز . و سركاتم : راز نهان داشته شده . و نيز كاتم : نهان‌دارنده . كاتم ( k tem ) و كاتمة ( k temat ) ص . ع . قوس كاتم : كمان از چوب ناشكافته . و كمان سوفار ناكرده . و قوس كاتمة كذلك . كاتوده ( k tude ) ص . پ . سرگشته و حيران . كاتوره ( k ture ) ا و ص . پ . سرگشته و حيران . و سرگشتگى و حيرانى و حيرت . و صداع و درد سر . و سرگرانى . و كار آگاه . و منهى و اخبار رساننده . كاتوزى ( k tuzi ) ا . پ . زاهد و عابد ، گويند جمشيد همهء مردمان را بر چهار بخش كرد : يكى كاتوزى يعنى آنان كه بعبادت و ستايش پروردگار و كسب علوم مشغول بودند . ديگرى نيسارى كه سپاهيان باشند . و سه ديگر نسودى يعنى آنان كه بكشت و زراعت مشغول بودند ، چهارمى اهنوخوشى كه اهل حرفت و صناعت باشند . كاث ( k ss ) ا . ع . آنچه برويد در زمين از دانه‌هاى افتادهء هنگام درو . كاثب ( k seb ) ا . ع . نام موضعى . و نام كوهى . كاثبة ( k sebat ) ا . ع . پيش شانه جاى اسب . ج : اكثاب . كاثر ( k ser ) ص . ع . بسيار . يق : عدد كاثر : شمارهء بسيار . كاثعة ( k se'at ) ص . ع . شفة كاثعة : لب سرخ و يا ستبر پر از خون . و لثة كاثعة كذلك . و شفة كاثعة باثعة : لب ستبر كلفت . كاثمة ( k semat ) ص . ع . كمأة كاثمة : سماروغ درشت . كأج ( k 'j ) م . ع . كاج كأجا ( از باب فتح ) : افزون گرديد گولى او . كاج ( k j ) ا و ص . پ . نام درختى از جنس سرو و صنوبر كه بتازى صنوبر الصفار نامند . و سيلى و طپانچه و پشت گردنى . و لوچ و احول و آنكه يكى را دو بيند . و نام رباطى ما بين شهر قم و رى كه اكنون بدير كاج معروف است . كاج ( k j ) پ . كلمهء تمنا و افسوس بمعنى كاش و كاشكى و ليت . كاجكى ( k jki ) پ . كلمهء تمنا و افسوس و تأسف يعنى كاشكى . كاجيره ( k jire ) ا . پ . كاژيره . كاچ ( k c ) ا . پ . طپانچه و سيلى و پشت گردنى . و لعابى از شيشهء صلايه كرد كه كاسه گران به روى كاسهء ناپخته اندود كرده در كوره برند . و تارك سر و فرق سر . و كاچ خوردن : پشت دادن و گريختن . و سيلى خوردن و پشت گردنى خوردن . كاچ ( k c ) پ . كلمهء تمنا و تاسف بمعنى كاش . كاچار ( k c r ) ا . پ . ما يحتاج و ضروريات خانه و آلات و ادوات خانه از هر چيز . كاچال ( k c l ) ا . پ . كاچار . كاچره ( k cre ) ا . پ . كافشه . كاچغر ( k cqar ) ا . پ . كاشغر . كاچك ( k cak ) ا . پ . تارك سر و ميان سر . كاچكينه ( k ckine ) ا . پ . قسمى از زاغ كه بتازى غراب البين گويند . كاچوره ( k cure ) ا . پ . كافشه . كاچول ( k cul ) ا . پ . جنبش سرين هنگام رقص و مسخرگى . كاچه ( k ce ) ا . پ . چانه و زنخ . و شادى و خرمى و خوشى . كاچى ( k ci ) ا . پ . كاشى و لعاب از شيشهء صلايه كرده كه به روى سفال اندود نموده در كوره برند . و شلهء شير . و شله‌اى كه از شيره و يا شكر و آرد و روغن سازند . ويژه براى زن زچه . كاچيره ( k cire ) ا . پ . كافشه . كاچيك ( k cik ) ا . پ . معجون و ريچارى كه از عسل سازند . و شيرهء انگور . و شيره‌اى كه از مويز سازند . كاچينه ( k cine ) ا . پ . كافشه . كاح ( k h ) ا . ع . بن كوه . و وسعت كوه . و روى كوه . ج : اكياح و كيوح . كاحبة ( k hebat ) ص . ع . آتش بلند شعله . و دراهم كاحبة : درهمهاى بسيار . و كذلك غيرها من الاشياء . كاحص ( k hes ) ص . ع . زنندهء ياى خود . و نشان محو شونده . ج : كواحص . و اطلال كواحص : آثار خانه‌هاى محو و ناپديد . كاحصة ( k hesat ) ص . ع . مؤنث كاحص . ج : كواحص . كاحط ( k het ) ص . ع . عام كاحط : سال خشك بىباران . كاخ ( k x ) ا . پ . كوشك و قصر و عمارت بلند و مرتفع . و خانه و منزل تابستانى . و عمارت