ك ك ( k f ) ا . پ . حرف بيست و پنجم از الفباى فارسى و حرف بيست و دويم از الفباى ابتثى و حرف يازدهم از الفباى ابجدى و آن را كاف تلفظ كنند و كاف تازى و يا كاف عربى نامند و در حساب جمل بيست بشمار آيد . و در زبان فارسى حرف كاف گاه بالف بدل گردد مانند : كالفته و آلفته بمعنى آشفته و گاه به خ مانند : شاماكچه و شاماخچه بمعنى سينه بند زنان ، و به غ مانند : كژ - گاو و غژ گاو ، و به ل مانند تاوك و تاول بمعنى گاو و خر جوان ، و كوچ و لوچ بمعنى احول ، و به م مانند : پشك و پشم بمعنى شبنم ، و به همانند : تارك و تاره بمعنى فرق سر ، و چكاوك و چكاوه بمعنى پرنده . و كافى كه در آخر اسمها در مىآيد علامت تصغير است و هميشه حرف ما قبل آن مفتوح مىباشد مانند : پسرك و مردك و مامك و شانه سرك كه بمعنى پسر كوچك و مرد كوچك و مام كوچك و شانه سر كوچك است . و گاه بمعنى نسبت آيد مانند : پردك بمعنى چيستان منسوب بپرده . ك ( k f ) ع . حرف هجاء مىباشد و بر دو قسم است : جاره و غير جاره و كاف جاره يا حرف است و يا اسم . و كاف حرفى در پنج معنى استعمال مىگردد : اول تشبيه مانند : زيد كالاسد . دويم تعليل . قوله تعالى : وَيْكَأَنَّهُ لا يُفْلِحُ الْكافِرُونَ اى اعجب لعدم فلاحهم . و قوله : كَما رَبَّيانِي صَغِيراً اى لاجل تربيتهما . و قوله : كَما أَرْسَلْنا فِيكُمْ رَسُولًا اى لاجل ارسالنا . و قوله : وَ اذْكُرُوهُ كَما هَداكُمْ اى لاجل هدايته . سيوم استعلا مانند : كخير در جواب « كيف اصبحت ؟ » . چهارم مبادرت درصورتىكه بما متصل گردد مانند : صل كما يدخل الوقت . پنجم توكيد و اين قسم را زائده دانند مانند : ليس كمثله شيئ . و اما كاف اسمى درصورتىكه جاره باشد مرادف با مثل است مانند : يضحكن عن كالبرد المنهم يعنى عن مثل البرد المنهم . و درصورتىكه جاره نباشد بر دو نوع است : مضمر منصوب و يا مجرور . قوله تعالى : ما وَدَّعَكَ رَبُّكَ . و قوله : إِنَّكَ عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ . و قوله : وَ ضائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ . و نيز مانند : و كيف بك و غلامك و ضربك . و اين نوع در مذكر مفتوح است و در مؤنث مكسور . و نوع ديگر كه در معنى حرف است و بمعنى خطاب مىباشد نيز در مذكر مفتوح و در مؤنث مكسور است و ملحق مىگردد باسمهاى اشاره مانند : ذلك و تلك و اولئك و بضمير منفصل منصوب مانند : اياك و اياكما و ببعضى اسمهاى افعال مانند : حيهلك و رويدك و به « رايت » بمعنى اخبرنى . قوله تعالى : أَ رَأَيْتَكَ هذَا الَّذِي كَرَّمْتَ عَلَيَّ . كاء ( k 'en ) ع . يعنى بسا . مر . اى . كاء ( k ' ) م . ع . كؤت كوء و كاء و كأوا ( از باب ضرب و نصر ) : ترسيدم و بد دل شدم . كاء ( k ' ) و كاءة ( k 'at ) ا . ع . سست و بد دل و ترسو . كأابة ( ka'ebat ) ا . ع . اندو . و شكستگى و بدحالى از اندوه و غم .