على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2722

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

قوس ( qus ) ص . ع . ج . اقوس و قوساء . قوس ( qavas ) م . ع . قوس قوسا ( از باب سمع ) : كوز پشت گرديد . قوس ( qavas ) ا . ع . كوزى پشت . قوس ( qaves ) ا . ع . زمانهء تنگ و دشوار . قوساء ( qavs ' ) ص . ع . مؤنث اقوس : زن كوزپشت . ج : قوس ( qus ) . قوسرة ( qavsarat ) و ( qavsarrat ) ا . ع . زنبيل خرما . قوسه ( qavse ) ا . پ . آژفنداك . قوسى ( qavsi ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب بقوس . و روزهاى قوسى : كوتاه‌ترين ايام در سال . قوسى ( qavsiyy ) ص . ع . هر چيز كه به شكل و رنگ قوس قزح باشد . قوسى ( qusiyy ) ا . ع . زمان تنگ و دشوار . قوسيا ( qusiy ) ا . پ . - مأخوذ از سريانى - داروئى كه بتازى قسط گويند . قوسين ( qavsayne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو كمان . و دو گز . قوله تعالى : فَكانَ قابَ قَوْسَيْنِ : يعنى مقدار دو كمان و يا دو گز . قوش ( quc ) ص . ع . - مأخوذ از كوچك فارسى - خرد اندام . يق : رجل قوش . و قوش قوش : كلمه ايست كه بدان سگ را رانند . قوش ( quc ) - مأخوذ از تركى - مرغى شكارى . قوش‌باز ( quc - b z ) ا . پ . صياد و شكارچى كه با قوش شكار مىكند . قوشچى ( quc - ci ) ا . پ . نگهدار قوش . قوشخانه ( quc - x ne ) ا . پ . جائى كه در آن قوشهاى شكارى نگهدارى مىكنند . قوشقون ( qucqun ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - پاردم و كاشو و اخكمر . قوشون ( qucun ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - خانه . و بيمار خانه . و بيمارستان . و قشون . قوشى ( quci ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - مترس كه در مزرعه‌ها جهة رميدن و حوش و طيور گذارند . قوص ( qus ) ا . ع . قصبة صعيد در مصر . قوصرة ( qavsarat ) و ( qavsarrat ) ا . ع . زنبيل خرما . ج : قواصر . و كنايه از زن . قوصف ( qavsaf ) ا . ع . چادر خطدار چارگوشه . قوض ( qavz ) ا . ع . عوض و بدل . يق : هذا بذا قوضا بقوض اى بدلا ببدل . قوض ( qavz ) م . ع . قاض البناء قوضا ( از باب نصر ) : ويران كرد آن بنا را . قوط ( qavt ) ا . ع . رمهء گوسپند و يا صد گوسپند . ج : اقواط . قوطة ( qavtat ) ا . ع . خنور بزرگ خرما . قوطى ( quti ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - تپنگو و حقه و صندوقچه . قوظ ( qavz ) ا . ع . گرماى تابستان . قوع ( qav ' ) ا . ع . جاى هموار كه در آن خرما و گندم و جز آن خشك كنند . ج : اقواع . قوع ( qav ' ) و قوعان ( qava ' n ) م . ع . قاع الفحل قوعا و قياعا ( از باب نصر ) : برجست گشن بر ماده . و و قاع الكلب قوعانا و قوعا : لنگيد و خميد آن سگ . و آزمند گشنى كردن گرديد . و قاع فلان : سپس ماند فلان و سپسايگى رفت . قوعس ( qav'as ) ا . ع . ستبر گردن سخت پشت از هر چيزى . قوعلة ( qav'alat ) ا . ع . كوه خرد و يا پشتهء خرد ، و نام موضعى . قوعلة ( qav'alat ) ا و ص . ع . عقاب قوعلة ( باضافه ) و يا عقاب قوعلة ( به وصف ) : عقاب كوه باش كه در قاعلة مأوا گيرد . و يا عقاب بر كوه برآينده . قوعلة ( qav'alat ) م . ع . قوعل قوعلة : بر كوه خرد و يا بر پشتهء خرد نشست . قوغا ( qavq ) ا . پ . غوغا و هنگامه . قوف ( qavf ) م . ع . قاف اثره قوفا ( از باب نصر ) : پيروى او كرد و در پى او رفت . قوف ( quf ) ا . ع . قوف الاذن : بالاى گوش . و جاى حلقه از سوراخ گوش . و اخذة بقوف رقبته : گرفت پوست گردن وى را . قوفا ( quf ) ا . پ . نوعى از صمغ صنوبر . قوفة ( qufat ) ا . ع . اخذه بقوفة رقبته : گرفت پوست گردن وى را . قوفل ( qufal ) ا . ع . پوپل و فوفل . قوفى ( quf ) ا . ع . بيت قوفى : نام قريه‌اى در دمشق . قوق ( qavq ) م . ع . قاقت الدجاجة قوقا ( از باب نصر ) : بانگ كرد آن ماكيان . قوق ( quq ) ص . ع . رجل قوق : مرد نيك دراز . قوق ( quq ) ا . ع . فرج زن . و جاى بىموى از سر . و نام مرغى آبى . و نام پادشاهى در يونان .