على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2719

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

الماء : غوزه‌هاى آب . قوازع ( qav ze ' ) ع . ج . قوزع ( qavza ' ) . قواس ( qavv s ) ا . ع . كمان ساز . و كمان‌دار . و كمان‌كش . قواشة ( qav cat ) ا . ع . آنچه از درخت رز پس از بريدن باقى ماند . قواصر ( qav ser ) ع . ج . قوصرة ( qavasarat ) . قواصع ( qav se ' ) ع . ج . قاصعاء ( q se ' ' ) . قواصف ( qav sef ) ع . ج . قاصفة . قواصل ( qav sel ) ع . ج . قاصل . قواضب ( qav zeb ) ع . ج . قاضب . قواط ( qavv t ) ا . ع . چوپان و شبان رمهء گوسپندان . قواطع ( qav te ' ) ا . ع . مرغانى كه از سردسير بگرمسير روند و يا برعكس . قواع ( qov ' ) ا . ع . خرگوش . قواع ( qavv ' ) ا . ع . گرگ بانگ كنان . قواعة ( qov 'at ) ا . ع . خرگوش ماده . قواعد ( qav 'ed ) ع . ج . قاعد . و ج . قاعدة . قواعد ( qav 'ed ) ا . ع . قواعد الهودج : چهار چوب بر پهناى هوده . قواعد ( qav 'ed ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قاعده‌ها و قانونها . و نام كتابى . و قواعد دين : قوانين دين و مذهب . قواعل ( qav 'el ) ع . ج . قاعلة . قوافز ( qav fez ) ع . ج . قافز . قوافص ( qav fes ) ص . ع . تلاع قوافص : توده‌هاى بلند . قوافل ( qav fel ) ع . ج . قافلة . قوافل ( qav fel ) ا . ع . - مأخوذ از تازى - كاروانها و قافله‌ها . قوافى ( qav fi ) ع . ج . قافية . قوافى ( qav fi ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پساوندها و قافيه‌ها . قواقل ( qav qel ) ا . ع . نام گروهى از قبيلهء خزرج . قواقل ( qav qel ) ع . ج . قوقل ( qavqal ) . قواقلة ( qav qelat ) ا . ع . فرزندان قوقل . قواقى ( qav qi ) ع . ج . قيقاءة . قوال ( qavv l ) ص . ع . رجل قوال : مرد نيكو گفتار . و مرد بسيار گوى زبان‌آور . و ابن قوال : مرد فصيح نيكو گفتار . و حمام قوال : كوكو . قوالب ( qav leb ) ع . ج . قالب . قوالة ( qavv lat ) ص . ع . رجل قوالة : مرد نيكو گفتار . و مرد بسيار گوى زبان‌آور . قوام ( qav m ) ا . ع . راستى . و عدل . قوله تعالى : وَ كانَ بَيْنَ ذلِكَ قَواماً . و بالاى مردم . و مايهء زيست . و قوام الامر : بندش و نظام كار . و فلان قوام اهله : فلان كسى است كه برپا مىدارد شأن اهل خود را يعنى شأن آنها بستهء بوجود اوست . قوام ( qav m ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مايهء زيست . و آنچه را كه وجود چيزى بستهء بدان باشد . و اصل چيزى . و بقاياى چيزى . و شكل و هيئت چيزى و استوارى و پايدارى و نظام و بندش كار . و غلظت و بستگى شايستهء در شربتها . و قوام آمدن شربت : داراى بستگى و غلظت شايسته شدن . قوام ( qev m ) ا . ع . قوام الامر : آنچه بدان كار قايم باشد و ماية درستى و آراستگى آن بود . و فلان قوام اهله : فلان كسى است كه برپا مىدارد شأن اهل خود را . قوام ( qev m ) ع . ج . فويم قوام ( qev m ) م . ع . قاومته مقاومة و قواما : ايستادگى كردم با آن . و نيز قوام : برابرى كردن با كسى در كشتى و جز آن . قوام ( qov m ) ا . ع . بيمارى در پاى گوسپند . قوام ( qavv m ) ص . ع . رجل قوام : مرد نيكو قامت . قوام ( qovv m ) ع . ج . قائم . قوامس ( qav mes ) ا . ع . بلاها و داهيه‌ها . قوانس ( qav nes ) ع . ج . قونس ( qavnas ) . قوانص ( qav nes ) ع . ج . قانصة . قوانص ( qav nes ) ا . ع . ستون خرد كه بر آن سقف و مانند آن كذارند . قوانين ( qav nin ) ع . ج . قانون . قوانين ( qav nin ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قانونها و قاعده‌ها . قوأى ( qu ' ) ص . ع . مؤنث اقوى . قواية ( qav yat ) ا . ع . زمين خشك ميان دو قطعهء زمين باران رسيده . و بيابان بىآب و گياه . و توانائى و قدرت ضد ضعف . قواية ( qav yat ) م . ع . قوى قواية و قوة . مر . قوة ( qovvat ) . قوائم ( qav 'em ) ع . ج . قائمة . قوائم ( qav 'em ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قوائم چارپايان : چار دست و پاى چارپايان . قوب ( qavb ) م . ع . قاب الارض قوبا ( از باب ضرب ) : كند زمين را . و قاب الطائر البيضة : شكافت آن مرغ تخم را . و قاب اليه : گريخت بسوى آن . و قاب منه : نزديك آمد بسوى آن . قوب ( qub ) ا . ع . چوزه ج . اقواب .