على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2323

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

نچشيدم چيزى را . و دابة بلا عدوف اى بلا عطف . عدوفة ( adufat ) ا . ع . ما ذقت عدوفة : نچشيدم چيزى را . عدوقة ( adavqat ) ا . ع . ابزارى آهنين با شاخه‌هاى سركج كه بد آن دول و جز آن را از چاه برآرند . ج : عدق . عدول ( adul ) ا . ع . نام مردى كه در كشتى سازى ماهر بود و كشتى خوب مىساخت . عدول ( odul ) م . ع . عدل اليه عدولا ( از باب ضرب ) : باز گرديد بسوى او . و عدل له : مثل و همتا گردانيد براى او و برابر ساخت . و عدل الطريق : خميد راه و كج گرديد . و عدل الفحل : از گشنى باز ايستاد گشن . و عدل الجمال الفحل : بازگردانيد ساربان گشن را . و عدل فلانا بفلان : برابر كرد فلان را بفلان . و عدل بربه : شرك آورد پروردگار خود را . و عدل بين الامرين : متردد شد در اختيار يكى از آن دو كار . و عدل عدلا و عدولا . مر . عدل . عدول ( odul ) ا و ص . ع . ج . عدل . و ج . عادل . عدول ( odul ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردمان صالح براى گواهى و شهادت . و ميل . و باز گشت . و انحراف و اعراض . و عدول كردن : اعراض كردن . و برگشتن . عدولة ( odulat ) م . ع . عدل عدلا و عدولة . مر . عدل . عدولى ( adavl ) ا . ع . درخت كهنهء بلند ج : عدالى و عداول . و نام دهى در بحرين در كنار دريا . عدولى ( adavliyy ) ا . ع . كشتيبان . و ج . عدولية . عدولية ( adavliyyat ) ا . ع . نوعى از كشتى منسوب بعدولى . ج : عدولى ( adavliyy ) . عدوم ( adum ) ص . ع . درويش و محتاج . عدو مال ( adu - m l ) ص . پ . پايمال كنندهء دشمنان . عدون ( odun ) م . ع . عدن عدنا و عدونا . مر . عدن . عدوى ( adv ) ا . ع . يارى گرى و ياورى و مددگارى و معاونت و دستگيرى و حمايت و بيمارى كه از يكى به ديگرى نقل كند مانند خارش و گر . و سرايت بيمارى و تجاوز آن از صاحب خود به ديگرى . عدوى ( odv ) م . ع . عدا عدوا و عدوى . مر . عدو . عدوى ( adaviyy ) ص . ع . دشمن . و مخالف . و منسوب بقبيلهء عدى . عدوى ( edaviyy ) ص . ع . پروانه‌اى و اجازه‌اى و رخصتى . عدوية ( adaviyyat ) ا . ع . گياهى كه در تابستان پس از گذشتن بهار رويد . و گوسپند ريزه . و گياه چهل روزه . و نام گروهى . عده ( edde ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شمار و شماره . و جمعيت . و مدتى كه زن پس از طلاق در خانه مىنشيند و شوهر نمىكند . و مدت سوك زن در مرگ شوهر . و عده دار بكر : شرابى كه هنوز از آن نخورده باشند . و خم شراب . و عده داران رزان : خمهاى پر از شراب كه هنوز سر آنها را نگشوده باشند . عده ( odde ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مدتى كه زن پس از طلاق در خانه مىنشيند و شوهر نمىكند . و مدت سوك زن در مرگ شوهر . عدى ( ad ) م . ع . عدا الفرس عدوا و عدى : دويد اسب و دويدن خواست . عدى ( od ) م . ع . عدا اللص على القماش عدى و عدوانا و عدوانا و عداء . ( از باب ضرب ) : دزديد آن قماش را . عدى ( ed ) و ( ad ) ا . ع . كرانه . ج : اعداء . و كرانهء رودبار . و هر چوب كه ميان دو چوب باشد . و سنگ تنك كه بدان چيزى را پوشند . عدى ( ed ) و ( od ) ا . ص . ع . دشمنان . و مسافران . و دور شوندگان . و غريبان . ج . عادى . و هؤلاء قوم عدى اى اعداء . و كذلك قوم عدى . عدى ( adiyy ) ا . ع . نام قبيله‌اى از قريش كه عمر بن الخطاب رضى اللّه عنه از آن قبيله است و منسوب بآنرا عدوى و يا عديى گويند . و نام چند گروه ديگر از تازيان . و ج . عادى يعنى آن گروه از مردمان كه در كارزار بدوند و يا آنكه بيشتر حمله كنند از پيادگان و يا آن براى سواران است . عديات ( ody t ) و ( edy t ) ع . ج . عدوه و عدوة . عديد ( adid ) ا . ع . شمار و شماره . ج : اعداد . و همتا و حريف و همدست در شجاعت . و مانند در شماره . ج : عدائد . و بانگ كمان . و نام آبى . و هم عديد الحصى : شمارهء ايشان بعدد سنگ ريزه‌هاست . و بنو فلان فى العديد الاكثر : شمارهء بنى فلان بيشتر است . و فلان عديد القوم : فلان از آن گروه است . و عديد الشيئ : مثل آن چيز در عدد . يق : دنانير فلان عديد دنانيرك : دينارهاى فلان بعدد دينارهاى تو است .