باشد . و نيز عدل ( معرفة ) : نام شحنهء ملك تبع موكل بر قتل مجرمان . و منه المثل : وضع فلان على يدى عدل و اين مثل را دربارهء شخصى گويند كه اميد حياتش منقطع باشد . عدل ( adl ) م . ع . عدل عدلا و عدالة و عدولة و معدلة و معدلة ( از باب ضرب ) : داد داد . و قد عدل فى امره : داد كرد در كار او . و عدل على القوم فى القضية : داد به كار برد بر آن قوم در حكم . و بسط الوالى عدله : گسترد والى دادگرى خود را . و عدله عدلا : هم‌وزن گردانيد آن را و راست كرد و برابر نمود . و بر آمد او را . و عدله فى المحمل : سوار گرديد همراه او در كجاوه . و عدله به : مانا و برابر گردانيد وى را به آن . و عدل عنه عدلا و عدولا : ميل كرد از آن و برگشت . و عدل الفحل : از گشنى باز ايستاد آن گشن . عدل ( adl ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عدالت و داد ضد ظلم و انصاف و دادگرى . و تدين . و مرد صالح كه شايستهء گواهى باشد . و يك لنگه از دو لنگهء بار ستور . عدل ( edl ) ا . ع . مانند و مثل چيزى در وزن و قدر . و تنگ بار . و يك لنگه از دو لنگهء بار ستور . ج : اعدال و عدول . و هر چيزى كه معادل چيزى باشد و از جنس وى بود . تقول : عندى عدل غلامك اذا اردت غلاما . و اذا اردت ما يقوم مقامه من غير جنسه فتحت العين . عدل ( adal ) ا . ع . برابرى و تساوى ميان دو تنگبار و دو لنگهء بار . عدل ( adal ) م . ع . عدل عدلا ( از باب سمع ) : جور كرد و ستم نمود . عدلاء ( odal ' ) ع . ج . عديل . عدلة ( adlat ) ص . ع . مؤنث عدل . امراة عدلة : زن داد دهنده . عدلة ( adalat ) ا . ع . مردمان شايستهء گواهى و شهادت . عدلة ( adalat ) ا . ع . مرد شايستهء گواهى . عدل گستر ( adl - gostar ) ص . پ . پادشاه دادگستر و عادل . عدل گسترى ( adl - gostari ) ا . پ . دادگسترى و عدالت . عدلى ( adali ) ا . پ . نوعى از پول رايج . عدليه ( adliyye ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - ديوان عدليه و يا وزارت عدليه : ديوان دادگرى و دادرسى و عدالت و ريواز . عدم ( odm ) م . ع . عدم عدامة و عدما . مر . عدامة . عدم ( odm ) و ( adam ) ا . ع . فقر و درويشى . عدم ( odm ) و ( adam ) م . ع . عدمت الشيئ عدما و عدما ( از باب سمع ) : گم كردم آن چيز را و مفقود نمودم و بيشتر در فقدان مال استعمال مىگردد . و اعدمت الشيئ فعدم : گم كردم آن چيز را پس گم شد . عدم ( odm ) و ( adam ) و ( odom ) ا . ع . نيستى و فقدان . ج : اعدام . عدم ( adam ) ا . ع . امكان . يق : خلق الله الاشياء من العدم اى من الامكان . عدم ( adam ) مأخوذ از تازى - كلمهء نفى كه چون بر سر اسمى در آيد آن را منفى مىكند مانند عدم رؤيت يعنى رؤيت نكردن . و عدم مقاومت : مقاومت نكردن . و ضعف و سستى و كم زورى . و عدم سياست و عقوبت : بيستگى و سياست ناكردن . عدم ( adam ) ا و م ف . پ - مأخوذ از تازى - نيستى و نابسى و نابودى ضد هستى و وجود . و تلف . و عدم كردن : نابود كردن و معدوم ساختن و نيست كردن . و بيچيز و محتاج نمودن . و ناقص كردن . عدم ( adem ) ص . ع . درويش و نيازمند . ج : عدماء . عدماء ( adm ' ) ص . ع . ارض عدماء : زمين ويران . و شاة عدماء : گوسپند سر سپيد كه مخالف رنگ ساير اندام وى باشد . عدماء ( odam ' ) ع . ج . عدم . عدمل ( odmol ) ا . ع . ديرينه و سالخوردهء از چيزى . و ستبر و كهنهء از درخت و از سوسمار . و نيز كركس نر . ج : عدامل . عدملى ( odmoliyy ) ا . ع . ديرينه و سالخوردهء از چيزى . و ستبر و كهنهء از درخت و از سوسمار . عدمول ( odmul ) ا . ع . ديرينه و سالخورده . و غوك . ج : عداميل . عدمى ( adamiyy ) ص . ع . غير موجود و مخفى و نابود . عدمية ( adamiyyat ) ا . ع . نابودى و نيستى و عدم وجود . عدن ( adn ) ا . ع . اقامت و هميشه بودى به جائى . و منه جنات عدن اى اقامة . عدن ( adn ) م . ع . عدن بالمكان عدنا و عدونا ( از باب ضرب و نصر ) : اقامت كرد و هميشه بود در آن جاى و خارج نشد از آن . و عدن البلد : توطن كرد در آن شهر . و عدنت الابل فى الحمض : لازم گرفتند شتران شوره گياه را و آن را گوارد يافته چريدند آن را و خوابيدند در آن . و عدنت النخلة : دراز شد آن خرما بن و گرديد عيدانة . و عدن الارض عدنا ( از باب ضرب ) : نيرو داد آن زمين را بسرگين . و عدن الشجر :