على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2672

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

قصفة ( qasafat ) ا . ع . زبون‌ترين و بدترين شتران . و شتران شكسته . قصفلة ( qasfalat ) م . ع . قصفل الطعام قصفلة : خورد همگى طعام را . قصقاص ( qasq s ) ص . ع . رجل قصقاص : مرد پستك و يا درشت اندام . و اسد قصقاص : شيرى كه هنگام خشم دندان برهم سايد چنان كه آواز برآيد از آن . و حية قصقاص : مار خبيث . قصقص ( qasqas ) ا . ع . آواز و صدا . و روئيد نگاه موى سينه . قصقص ( qosqos ) ص . ع . رجل قصقص : مرد شگرف درشت اندام و يا كوتاه بالاى پستك . قصقصة ( qasqasat ) م . ع . بچهء سگ را خواندن . يق : قصقص بالجرو . قصقصة ( qosqosat ) ا . ع . شير بيشه . قصقصة ( qosqosat ) ص . ع . رجل قصقصة : مرد شگرف درشت و يا كوتاه بالاى پستك . قصل ( qasl ) ا . ع . شكوفهء درخت سلم . قصل ( qasl ) م . ع . قصله قصلا ( از باب ضرب ) : بريد آن را . و قصل البر : پاكوب كرد خرمن گندم را . و قصل عنقه : زد گردن آن را . و قصل الدابة و على الدابة : علف قصيل داد آن ستور را . قصل ( qasl ) و ( qesl ) و ( qasal ) ا . ع . آنچه از گندم هنگام پاك كردن دور كنند . قصل ( qesl ) ا . ع . فرومايهء سست . و گول بىخير . و آنكه از نادانى و حماقت ضبط حال خود نتواند . و جماعت شتران از ده تا چهل . قصلة ( qaslat ) ص . ع . شجرة قصلة : درخت نرم زود شكن . قصلة ( qaslat ) ا . ع . كشت زار پراكنده و منفصل . قصلة ( qaslat ) و ( qeslat ) ا . ع . جماعت شتران از سى تا چهل . و گروه مواشى . قصلة ( qeslat ) ا . ع . زن گول . و آنكه از نادانى و حماقت ضبط حال خود نتواند . قصم ( qasm ) م . ع . قصمه قصما ( از باب ضرب ) : شكست آن را و جدا كرد و يا شكست بىجدائى . و قصم فلان : باز گرديد فلان به جائى كه از آنجا آمده بود . و در دعاى بد گويند : قصمه الله يعنى خوار و ذليل گرداند آن را خداى . قصم ( qasm ) و ( qesm ) و ( qosm ) ا . ع . پارهء شكسته و جدا شده . قصم ( qesm ) و ( qasm ) ا . ع . اصل چراگاه . ج : اقصام . قصم ( qosm ) ع . ج . قصماء . ( qasm ' ) . قصم ( qasam ) ا . ع . شكستگى دندان پيشين . و تخم ملخ . قصم ( qasam ) م . ع . قصم قصما ( از باب سمع ) : شكسته دندان پيشين گرديد . قصم ( qasem ) ص . ع . رجل قصم : مرد زود شكن . قصم ( qesam ) ع . ج . قصمة ( qasmat ) . قصم ( qosam ) ص . ع . رجل قصم : مردى كه بشكند و پاره كند هر چيز كه بيند . قصم ( qosom ) ع . ج . قصيمة ( qasimat ) . قصماء ( qasm ' ) ا . ع . بز شكسته سرون . ج : قصم ( qosm ) . قصمة ( qasmat ) ا . ع . پايهء نردبان . ج : قصم ( qesam ) . و تراشه‌اى از چوب كه بدان دندانها را پاك كنند . قصمة ( qasmat ) و ( qesmat ) و ( qosmat ) ا . ع . پارهء شكسته و جدا شده . قصمل ( qesmel ) ا . ع . شير بيشه . قصمل ( qosmol ) ا . ع . بيمارى كه در شتر بچگان عارض شود و آنها را بكشد . قصمل ( qosamel ) و ( qasmel ) و ( qesmel ) ا . ع . مرد درشت . قصملة ( qasmalat ) ا . ع . كرمك دندان خوار . و باقيماندهء آب و جز آن . قصملة ( qasmalat ) م . ع . قصمل الرجل قصملة : گام نزديك نهاد آن مرد . و قصمل فلانا : بر زمين افگند فلان را . و قصمل الشيئ : بريد آن چيز را . و قصمل الطعام : خورد همهء آن طعام را . و قصمل الفصلان : مردند شتر بچگان از بيمارى قصمل . و نيز قصملة : سخت گزيدن و سخت خوردن . قصملى ( qasmal ) ا . ع . سخت فروبردگى لقمه . قصنصع ( qasansa ' ) ا . ع . كوتاه بالاى درهم اندام . قصو ( qasv ) م . ع . قصا قصوا و قصوا و قصاء مر . قصاء . و قصوت الناقة قصوا ( از باب نصر ) : اندكى از گوش آن ماده شتر بريدم . قصو ( qosovv ) م . ع . قصا المكان قصوا ( از باب نصر ) : دور شد آن جاى . و قصا قصوا و قصوا و قصاء . مر . قصاء . قصواء ( qasv ' ) ص . ع . مؤنث اقصى يعنى كرانهء گوش بريده . يق : ناقة قصواء و شاة قصواء . قصواء ( qasv ' ) ا . ع . نام ماده شترى مر آن حضرت صلى اللّه عليه و آله را كه گوش نابريده بود . قصوب ( qasub ) ا . ع . گوسپندى كه پشم آن را مىبرند . قصوب ( qosub ) م . ع . قصب قصبا