على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2664
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
قسيب ( qesyabb ) ا . ع . دراز سخت . قسية ( qasiyyat ) ص . ع . دراهم قسية : درمهاى ناسره . و ليلة قسية : شب نيك سرد . قسيس ( qessis ) ا . ع . مأخوذ از كشيش فارسى و بمعنى آن . ج : قسيسون و قساوسة . قسيسة ( qasisat ) م . ع . كشيش شدن و مهتر ترسايان گشتن ( و الفعل من ضرب ) . قسيسون ( qessisuna ) ع . ج . قسيس . قسيسية ( qessisiyyat ) ا . ع . رتبه و درجهء كشيشى . قسيط ( qasit ) ص . ع . رجل قسيط : مرد راست استخوان پاى . قسيطوس ( qesitus ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - زنگار و زنگ . قسيم ( qasim ) ص . ع . تقسيم كننده و بخش بخش كننده . ج : اقسماء و قسماء . و رجل قسيم الوجه : مرد خوبروى با جمال . ج : قسم ( qosm ) . و نيز قسيم : لقب امير المؤمنين على بن ابي طالب عليه السلام . يق : على امير المؤمنين قسيم الجنة و النار . و نيز قسيم : هم قسم و هم سوگند . يقال : هو قسيمى : او با من هم سوگند است . ج : نيز اقسماء و قسماء . قسيم ( qasim ) ا . ع . نصيب و بهره . ج : اقسماء . و نام مردى . و نام اسبى . و قسيم الشيىء : نيمهء آن چيز . قسيمة ( qasimat ) ص . ع . زن صاحب جمال و خوبروى . قسيمة ( qasimat ) ا . ع . سوگند و قسم . و طبلهء عطار . قش ( qac ) ا . پ . شبيه و مانند و نظير . و يار و رفيق . قش ( qacc ) ا . ع . خرمابن هيچكاره . و دول بزرگ . قشا ( qac ) ا . ع . آب دهن . قشاء ( qec ' ) ع . ج . قشوة ( qacvat ) . قشابة ( qac bat ) م . ع . قشب قشابة ( از باب كرم ) : پاكيزه گرديد . قشابر ( qoc ber ) ص . ع . جرب پراكنده و منتشر . و رجل قشابر اللحية : مرد دراز ريش . قشاح ( qac h ) ا . ع . كفتار . قشاح ( qoc h ) ا . ع . خشك . قشادة ( qoc dat ) ا . ع . درد و ته نشين مسكه چون با پست و خرما پخته شود . قشارة ( qoc rat ) ا . ع . پوست از درخت باز كرده . و آنچه از پوست باز كردن درخت ورنديدن آن برافتد . قشاسار ( qoc s r ) ا . ع . موضعى است كه از آنجا نمك مىآورند . قشاسارى ( qoc s riyy ) ص . ع . ملح قشاسارى : نمكى كه از قشاسار آورند . قشاش ( qoc c ) ا . ع . تراشه و ريزه و افتادهء از چيزى . و اكل از اين جاى و آن جاى . قشاش ( qacc c ) ا . ع . كسى كه از اين جاى و آنجاى خورد . و گدا . قشاط ( qec t ) ا . ع . انكشاف . و رفتگى پرده و پوشش . و برهنگى و عريانى از پوست . قشاع ( qec ' ) ا . ع . لته پاره . يق : ما عليه قشاع . قشاع ( qec ' ) ا . ع . ج . قشعة ( qac'at ) . قشاع ( qoc ' ) ا . ع . آواز ماده كفتار . قشاعة ( qoc 'at ) ا . ع . آب بينى افگنده شده . قشاعر ( qac 'er ) ع . ج . مقشعر ( moqca'err ) . قشاعر ( qoc 'er ) ا . ع . درشت سالخورده . قشاعم ( qac 'em ) ع . ج . قشعم . قشاف ( qocc f ) ا . ع . سنگ تنك . قشافة ( qac fat ) م . ع . قشف قشفا و قشافة . مر . قشف . قشافة ( qocc fat ) ا . ع . واحد قشاف : يك قطعه سنگ تنك . قشاق ( qac q ) ا . ع . بيدانجير . و كرچك . قشام ( qac m ) ا . ع . پوستين . قشام ( qoc m ) ا . ع . آنچه برخوان و جز آن باقى ماند و بيكاره باشد . ج : قشومة . و آنچه بيفتد از بار خرمابن پيش از غوره شدن . يق : اصاب النخل القشام . قشامة ( qoc mat ) ا . ع . آنچه برخوان و جز آن باقى ماند و بيكاره باشد . قشاوة ( qoc vat ) ا . ع . بندروغ دراز و پشتهء دراز . قشب ( qacb ) م . ع . قشب الشيىء بالشيىء ( از باب ضرب ) : آميخت اين چيز را به آن چيز . و قشب فلانا السم : زهر داد مر فلان را . و قشب زيدا : بدى و رنج رسانيد زيد را . و قشب عليه : دروغ بربست بر او . و قشب الرجل : بنيكنامى و يا بدنامى خود ورزيد آن مرد . و قشب الشيىء : تباه كرد آن چيز را . و قشب فلانا : ببدى ياد كرد فلان را . و قشبه بقبيح : آلود آن را ببدى . و قشب المال عقل فلان : زايل كرد مال عقل فلان را و برد عقل او را . و قشب فلانا : سرزنش كرد فلان را و عيب كرد آن را . و قشب السيف : زدود شمشير را . و قشبتنى ريح كذا : رنجانيد مرا اين بوى . قشب ( qacb ) و ( qecb ) و ( qacab ) ا . ع . زهر و سم . ج : اقشاب . قشب ( qecb ) ا . ع . نفس . و زنگ . و گياهى شبيه بادنجان و يا خيار . قشب ( qecb ) ص . ع . رجل قشب