على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2665

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

خشب : مرد بىخير . قشبار ( qecb r ) ا . ع . چوبدستى بزرگ درشت . قشبار ( qecb r ) و ( qocb r ) ص . ع . رجل قشبار اللحية : مرد دراز ريش . و كذلك : قشبار اللحية . قشبانية ( qocb niyyat ) ا . ع . جامهء كهنه . الحديث : مر النبى صلى اللّه عليه و آله و عليه قشبانيتان اى بردتان خلقان . قشبة ( qecbat ) ا . ع . مرد فرومايه . و بچهء كبى . قشبر ( qecber ) ا . ع . بدترين پشم . و آنچه از پشم وقت پاكيزه كردن برافتد و دور سازند . قشبر ( qecbarr ) ا . ع . درشت دراز ستبر . قشة ( qeccat ) ا . ع . كبى ماده . و بچهء مادهء كبى . و منه المثل : اكيس من قشة . و كودك . و دختر كوچك اندام . و پشم پاره‌اى كه بدان قطران بر بدن شتر مالند . ج : قشش ( qecac ) . و كرمكى شبيه بخبز دوك . قشد ( qacd ) م . ع . قشده قشدا ( از باب نصر ) : مكشوف ساخت آن را و برهنه كرد و وا كرد . قشدة ( qecdat ) ا . ع . درد مسكه و ته نشين آن چون با پست و خرما بخته شود . و شتر مادهء پير بسيار شير . و سر شير تنك . قشذة ( qeczat ) ا . ع . لغتى است در قشدة . قشر ( qacr ) ا . ع . نام كوهى . قشر ( qacr ) م . ع . قشر هم قشرا ( از باب نصر ) : بد شكوئى آورد ايشان را و بد شكون و زيان رسانيد . و قشره قشرا ( از باب نصر و ضرب ) : باز كرد پوست آن را . قشر ( qecr ) ا . ع . پوست و پوشش هر چيزى . و پردهء هر چيزى خواه عرضى باشد و يا خلقى . و پوشش و لباس هر چه باشد . ج : قشور . قشر ( qecr ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پوست دانه و پوست ميوه و پوست درخت و پوست حيوان و جز آن . قشر ( qocr ) و ( qecr ) ا . ع . ماهى باندازهء يك بالشت . قشر ( qacer ) ص . ع . تمر قشر : خرماى بسيار پوست . قشراء ( qacr ' ) ص . ع . مؤنث اقشر . و حية قشراء : مار پوست برافگنده . و شجرة قشراء : درخت پوست رفته . قشران ( qocr ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو بال ملخ . قشرة ( qecrat ) ا . ع . واحد قشر يعنى يك پوست . و نيز پوست درخت و جز آن . و گوسپند خرد گرد اندام گوئى گوى چوگان است . قشرة ( qocrat ) و ( qocarat ) ا . ع . باران كه روى زمين را رندد . قشرة ( qocarat ) ا . ع . بد فال و نامبارك . قشش ( qecac ) ع . ج . قشة ( qeccat ) . قشط ( qact ) م . ع . قشطه قشطا ( از باب نصر ) : برهنه و گشاده كرد آن را . و قشط فلانا بالعصا : زد فلان را بچوبدستى . قشع ( qac ' ) ا . ع . پوستين كهنه . و گول و احمق . و پر شتر مرغ . و آب بينى افگنده شده . و خانهء چرمين . ج : قشوع . و نطع و گستردنى از اديم . و پاره‌اى از اديم كهنه . و مشك خشك . و مرد پراكنده گوشت و سست گوشت از پيرى . و كربسه و آفتاب پرست . و كيسه و انبان . و كفتار نر . و آب تنك بسته و فسردهء بر چيزى . و گل خشك شكافته و پاره پاره گرديده . و كلوخ . و آنچه از زمين بدست گيرند و بيندازند . و چرم خشك . ج : قشع ( qeca ' ) . قشع ( qac ' ) م . ع . قشع القوم قشعا ( از باب فتح ) : پراكنده كرد آن گروه را . و قشعت الريح السحاب : دور كرد باد ابر را و پراكنده نمود . و قشع الناقة : دوشيد آن ماده شتر را . و قشع ( از باب سمع ) : سبك گرديد . قشع ( qac ' ) و ( qec ' ) ا . ع . ابر روندة پراكنده كه هوا را واكند . قشع ( qac ' ) و ( qec ' ) و ( qoc ' ) ا . ع . خاكروبه و كثافات حمام . ج : قشوع . قشع ( qace ' ) ا . ع . خشك . و مردى كه بر يك روش نپايد . قشع ( qeca ' ) ع . ج . قشع ( qac ' ) . و ج . قشعة ( qec'at ) . قشعام ( qec ' m ) ا . ع . كركس بزرگ‌نر . قشعامة ( qec ' mat ) ا . ع . دام شكارى . قشعة ( qac'at ) ا . ع . پاره‌اى از پوستين كهنه . و يك پاره كلوخ و گل خشكيدهء كفيده . و عجوزه و زن پير . ج : قشاع . و گياه كشوث . قشعة ( qac'at ) و ( qec'at ) ا . ع . پاره‌اى از ابر كه پس از گشادن هوا ماند . و پاره‌اى از چرم خشك . ج . قشع ( qeca ' ) . قشعة ( qec'at ) ا . ع . آب بينى انداخته شده . قشعة ( qace'at ) ص . ع . شاة قشعة : گوسپند لاغر كم گوشت . قشعر ( qoc'or ) ا . ع . خيار . قشعريرة ( qoca'rirat ) ا . ع . فراخه و فسره و لرزه . يق : اخذته القشعريرة : گرفت او را فراخه و لرزه . قشعريره ( qoc'arire ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فراخه و فسره و لرزه و فراشا . قشعم ( qac'am ) ا . ع . ستبر درشت . و كلانسال از مرد و كركس . و شير بيشه . و لقب شخصى . و ام قشعم : جنگ و كار زار . و مرگ و بلا و سختى . و كفتار . و