على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2640

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

پس از طبخ طعام تا ديگ نسوزد . قرارة ( qar rat ) ا . ع . آرامگاه . و زمين پست هموار . و زمين گرد پست و هموار . و مرد پست قامت . و گوسپند . و ميش . و گوسپند ريزه . و آبگير و تالاب خرد . قرارة ( qor rat ) ا . ع . شوربا . و ريزه . هاى ديگ افزار و مانند آن كه در تك ديگ بماند و بچسبد . قرارداد ( qar r - d d ) ا و ص . پ . داراى پايدارى . و منصوب و مقرر و برقرار و تعيين شده . و قول و اقرار و عهد و پيمان و شرط . و دستور و قانون . و ختم عمل . و قرار نامه . و صلح قرار داد : صلحى كه بواسطهء عهد و پيمان تعيين و برار شده باشد . قرار داده ( qar r - d de ) ص . پ . معين كرده و ثابت گشته و مقرر شده و برقرار كرده . قرار كمى ( qar r - kami ) ا . پ . نقصان ماليات ولايت . قرارگاه ( qar r - g h ) ا . پ . آرامگاه و مسكن و منزل و خانه و مأوا . و آنجاى از خانه كه محل راحت و آسايش است . و قرارگاه نطفه : رحم و زهدان . قرارگيرى ( qar r - giri ) ا . پ . استراحت و صلح و آشتى . و آمان و آسودگى . و محافظت . قرار نامه ( qar r - n me ) ا . پ . عهد نامه و شرط نامه و نامه‌اى كه در قرار و مدار چيزى نويسند . قرارى ( qar ri ) ا . پ . ثبات و استحكام . و ترتيب و انتظام . قرارى ( qar ri ) ص . پ . اقرارى و قبولى . قرارىء ( qar ri ' ) ع . ج . قراء ( qorr ' ) . قرارى ( qar riyy ) ا . ع . خياط و درزى . و قصاب . و ناى زن . و هر صانع و پيشه‌ورى . و مرد شهر باش كه از كسى احسان نخواهد . قراريط ( qar rit ) ا . ع . ج . قيراط . قراريط ( qar rit ) ا . ع . هستهء تمر هندى . قراس ( qar s ) ا . ع . نام كوهى در يمن . و آل قراس : نام چندين كوه خنك و سرد نزديك السراة . قراس ( qer s ) ا . ع . از اعلام است . قراسنقر ( qar - sonqor ) ا . پ . نام مرغى شكارى و سياه . و شب . و نام سلطان سنجر پادشاه سلجوقى . قراسو ( qar - su ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - نام رودخانه‌اى نزديك خوارزم . و نيز رودخانه‌اى نزديك كرمانشاهان . قراسوران ( qar sur n ) و قراسورن ( qar uran ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - سرهنگ محافظين قافله و محافظين راه . قراسيا ( qar siy ) ا . پ . آلو . قراسيات ( qor siy t ) ع . ج . قراسية ( qor siyat ) . قراسية ( qor siyat ) ا . پ . آلو . قراش ( qor c ) ا . پ . تبى كه در آن مويها استيخ شده و راست گردد . قراشب ( qar ceb ) ع . ج . قرشب ( qercabb ) . قراشم ( qor cem ) ا . ع . كنه . و كنهء كلان جثه . و يا ج . قرشام . قراشماء ( qor cem ' ) ا . ع . نام گياهى . قراشمة ( qor cemat ) و ( qar cemat ) ا . ع . واحد قراشيم . قراشه ( qor ce ) ا . پ . قراش و نوعى از تب كه در آن مويها استيخ شده راست گردد . قراشيم ( qar cim ) ا . ع . كرمكى سپيد كه پس از چندى شبيه بكنه مىگردد و توليد مىشود در نوعى از گياه رمث . قراص ( qorr s ) ا . ع . بابونه و گل بابونه . و گياهى بهارى . و ورس و اسپرك . قراص ( qorr s ) ا . ع . احمر قراص : سرخ سخت سرخ . قراصة ( qarr sat ) ص . ع . نشكنج گيرنده . و سرزنش‌كننده . قراصة ( qorr sat ) ا . ع . واحد قراص . قراصيا ( qar siy ) ا . ع . - مأخوذ از قراسياى فارسى و بمعنى آن . قراض ( qar z ) و ( qer z ) ا . ع . خراج و عشور بر مال . قراض ( qer z ) ا . ع . مقارضة و مضاربة . قراض ( qer z ) م . ع . قارض مقارضة و قراضا . مر . مقارضة . قراضب ( qor zeb ) ا . ع . آنكه هر چه بيابد بخورد و چيزى نگذارد . قراضبة ( qar zebat ) ع . ج . قرضاب ( qerz b ) . و ج . قرضوب ( qorzub ) . قراضة ( qor zat ) ا . ع . ريزه‌هاى زر و سيم و جز آن كه وقت تراشيدن برافتد . قراضه ( qor ze ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ريزهء زر و سيم كه از تراشيدن بريزد . قراط ( qer t ) ا . ع . شعلهء آتش و چراغ . و بينى چراغ . و فاتحه و مرثيه . قراط ( qer t ) . ع . ج . قرط ( qort ) . قراط ( qerrat ) ا . ع . قيراط . قراطب ( qor teb ) ا . ع . شمشير برنده و جز آن . قراطس ( qar tes ) ع . ج . قرطس ( qartas ) و قرطس ( qertas ) . قراطط ( qar tet ) ع . ج : قرطان ( qort n ) .