على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2639

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

كه در آن شراب و جز آن ريزند . و قرابهء زرين : آفتاب . قرابى ( qor b ) ا . ع . جاؤا قرابى : آمدند نزديك نزديك . قرابيس ( qar bis ) ع . ج . قربوس ( qarbus ) . قرابين ( qar bin ) ع . ج . قربان . قرابين ( qar bin ) و قرابينه ( qar bine ) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - قسمى از تفنگ كوتاه سبك خاندار . قراة ( qer'at ) ا . ع . و با . و مرگا - مرگى . و ذهبت قراة البلاد يعنى پس از آن هر كس بيمار شود و با و طاعون نخواهد بود . قرأة ( qara'at ) ع . ج . قارىء ( q re ' ) . قرات ( qor t ) ا . پ . تراشهء از پارچه . قراثا ( qar s ) و قراثاء ( q r s ' ) . ص . ع . بهترين قسمى از خرما . يق : تمرو بسر قراثا او قراثاء . قراچار ( qar c r ) ا . پ . نام يكى از بنى اعمام چنگيز و جد امير تيمور . قراچور ( qar cur ) ا . پ . شمشير . و شمشير دراز . و شمشيردار . قرا چورى ( qar curi ) و قراچولى ( qar culi ) ا . پ . شمشير . و شمشيردار . و شمشير زن . قراح ( qar h ) ا . ع . آب صاف پاكيزهء بىآميختگى چيزى . و آب شيرين سرد بىآميغ از هر چيزى . ج : اقرحة ( aqrahat ) . و زمين بىآب و گياه . و زمينى كه مخصوص براى زراعت و نشاندن درخت باشد و بس . و نام چهار محال در بغداد . قراح ( qer h ) م . ع . قارحه مقارحة و قراحا . مر . مفارحة . قراح ( qor h ) ا . ع . ساحل درياى قطبف . قراحى ( qor hiyy ) ا . ع . آنكه بود و نابودش قريه را لازم گرفته باشد و گاهى بسوى باديه نرود . و آنكه گاهى با مبارزان در رزمگاه حاضر نشده باشد . و انت قراحى من الامر : تو خارج هستى از اين كار . قراحيتان ( qor hiyyat ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو تهيگاه . قراخان ( qar - x n ) ا . پ . نام پادشاه هندوستان معاصر با اسكندر مقدونيائى . و نام يكى از مبارزان افراسياب . قراد ( qor d ) ا . ع . سرپستان . و سر سوراخ نرهء اسب . و كنه . ج : قردان ( qerd n ) . قراد ( qarr d ) ا . ع . نگاهدارندهء كپى و ميمون . قرادد ( qar ded ) و قراديد ( qar did ) ا . ع . ج . قردود ( qardud ) و ج . قردودة ( qordudat ) . قراديد ( qar did ) ا . ع . ج . قرديدة ( qerdidat ) . قرار ( qar r ) ا . ع . آرامگاه . و زمين پست هموار . و گوسپند . و ميش . و گوسپند ريزه . و نام قبيله‌اى در يمن . قرار ( qar r ) م . ع . قر بالمكان قرارا و قرورا و قرا و تقرة ( از باب ضرب و سمع ) : ثبات ورزيد در آنجاى و آرميد و آرام گرفت . و قر قرارا و قرورا : آرميد . قوله تعالى : وَ قَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ : بيارميدند در خانه‌هاى خود ، و قرى : قرن ( qerna ) من وقر و قرا اذا جلس بوقار و رزانة . قرار ( qar r ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ثبات . و صبر . و آرامش . و استوارى و پايدارى . و آرام و استراحت و آسايش و آسودگى و راحت . و آرامگاه . و عاقبت و نتيجه . و استقلال . و استقرار . و ترتيب و انتظام . و عهد و شرط . و تعيين . و قول . و تاكيد . و راستى . و حكم محكم تخلف‌ناپذير و بطور حقانيت . و قرار دادن : برقرار كردن و ثابت نمودن و استوار كردن . و تمام كردن . و عهد و شرط كردن . و قول دادن . و ختم عمل كردن . و بطور محكم حكم كردن . و قرار داشتن : ثبات ورزيدن . و ثابت شدن و مقرر شدن . و معين شدن . و قرار كردن : تمام كردن و ختم نمودن . و مقرر كردن . و معين كردن . و قصد كردن . و قرار گرفتن : ساكن شدن و آسوده گشتن و راحت شدن و آرام گرفتن و خاموش شدن . و بيحركت شدن . و استوار و محكم شدن . و ثابت گشتن . و قرار واقع : كاملا و تماما و كاملانه . و قرار و مدار : بند و بست و عهد و شرط . و از اين قرار : مطابق اين حكم و به اين طريق و به اين وضع . و برقرار : قايم و استوار و محكم و پايدار و مقرر و پابرجاى . و برگزيده . و برقرار شدن : پايدار و استوار شدن . و پايدار ماندن . و ثابت و بىحركت شدن و ثابت ماندن . و برقرار كردن : پايدار نمودن . و ثابت و استوار كردن . و توانا كردن . و استحكام دادن . و بيقرار : بىثبات . و بىآرام . و بدون پايدارى و ناپايدار و بىمتانت و نااستوار . و با ترديد و متغير و متلون و تغييرپذير . و بيقرارى : بىآرامى . و ناپايدارى و بىاستحكامى . و دوزخ قرار : جهنمى و دوزخى و ساكن در دوزخ . و معدلت قرار : عادل و دادگر . قرار ( qer r ) ا . ع . از اعلام است . قرارة ( qar rat ) و ( qer rat ) و ( qor rat ) ا . ع . آب سردى كه در ديگ ريزند